Ngày hội có ý nghĩa khi văn hóa tiếp tục hiện diện
Tuần Văn hóa, Đại đoàn kết toàn dân tộc là chuỗi hoạt động từ ngày 18 đến 24.11, kết nối nghệ thuật, thể thao, triển lãm và trải nghiệm văn hóa để người dân cùng gìn giữ di sản, giao lưu và thụ hưởng đời sống tinh thần tại địa phương. UBND tỉnh Lạng Sơn chỉ đạo triển khai Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18.11, theo chủ trương của Chính phủ ban hành ngày 30.9.2026. Các hoạt động cấp cơ sở diễn ra suốt tuần; chương trình cấp tỉnh tổ chức từ ngày 21 đến 24.11 tại Không gian văn hóa đường Hùng Vương, phường Lương Văn Tri và một số địa điểm khác. Đây không nên là một tuần lễ chỉ để xem biểu diễn. Giá trị của sự kiện nằm ở khả năng đưa bản sắc văn hóa trở lại với sinh hoạt thường ngày, qua chính người dân và các thiết chế văn hóa gần gũi.
Lý do tổ chức gắn với các dấu mốc Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18.11, Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23.11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11; nhưng mục tiêu rộng hơn là cụ thể hóa chủ trương phát triển văn hóa. Vì vậy, thước đo không chỉ là số chương trình hay người tham dự. Một tuần hội thành công cần giúp cộng đồng hiểu thêm về di sản của mình, đồng thời tạo cơ hội để các thế hệ và các dân tộc gặp gỡ, chia sẻ. Đó là cách văn hóa Lạng Sơn vừa được tôn vinh vừa trở thành nền tảng cho đoàn kết cộng đồng.
Để mỗi xã, phường kể câu chuyện riêng
Yêu cầu mỗi xã, phường chọn ít nhất một hoạt động, sản phẩm, câu chuyện hoặc không gian văn hóa đặc trưng để giới thiệu, quảng bá là điểm đáng chú ý trong chỉ đạo của tỉnh. Cách làm này hợp lý hơn một chương trình đồng loạt, bởi bản sắc không thể được truyền tải trọn vẹn bằng một vài tiết mục trên sân khấu cấp tỉnh. Mỗi cộng đồng có thể kể câu chuyện của mình qua làn điệu, món ăn, nghề thủ công, nghi lễ hay sinh hoạt thường ngày; việc gắn những giá trị ấy với du lịch còn mở thêm cơ hội để người ngoài tìm hiểu địa phương.
Tuần lễ dự kiến có Liên hoan đàn tính, hát then và trình diễn trang phục dân tộc, chương trình giới thiệu di sản Xứ Lạng, cùng Liên hoan múa sư tử của người Tày, Nùng. Triển lãm ảnh về đặc trưng văn hóa các dân tộc cũng giúp làm rõ sự phong phú và nét riêng trong đời sống tinh thần của cộng đồng. Những hoạt động ấy tạo sức hút, nhưng sáng kiến tại cơ sở mới quyết định di sản có được tiếp nối hay chỉ xuất hiện trong dịp lễ. Khi người dân trực tiếp tham gia, giới thiệu và thực hành văn hóa, họ không còn là khán giả của bản sắc quê hương mà trở thành người gìn giữ nó.
Giao lưu, trải nghiệm và tiếp cận rộng hơn
Các hoạt động thể thao và trò chơi dân gian như kéo co, đẩy gậy, tung còn tạo không gian giao lưu sôi nổi, nơi sự tham gia có thể quan trọng không kém phần trình diễn. Điểm nhấn dự kiến vào sáng 24.11 là màn đồng diễn múa Chầu quy mô lớn, có nghệ nhân, diễn viên, học sinh, cán bộ, lực lượng vũ trang và người dân cùng tham gia. Một sân chơi chung như vậy biến niềm tự hào về di sản thành trải nghiệm tập thể, góp phần thắt chặt đoàn kết cộng đồng giữa các tầng lớp và các dân tộc.
Người dân và du khách còn có thể tìm hiểu các làn điệu Then, Sli, Lượn, nghi lễ, nghề thủ công và sản phẩm du lịch; không gian trải nghiệm phở vịt Lạng Sơn tại sân Bảo tàng tỉnh được tổ chức trong hai ngày 21 và 22.11. Tỉnh cũng khuyến khích miễn, giảm phí tham quan và chi phí liên quan tại di tích, điểm du lịch, khu vui chơi; đồng thời hướng dẫn treo cờ Tổ quốc từ ngày 18 đến 24.11. Việc khai thác nhà văn hóa, bảo tàng, thư viện, di tích và không gian công cộng, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giúp hoạt động văn hóa địa phương đến gần hơn với người dân.
Di sản cần một nhịp sống sau ngày 24.11
Điểm mấu chốt không nằm ở việc tổ chức thêm một tuần hội, mà ở việc giữ lại điều có ích sau khi sân khấu khép lại. Tỉnh yêu cầu mỗi địa phương chọn ít nhất một hoạt động hoặc mô hình phù hợp để tiếp tục duy trì sau đợt tổ chức. Đây là yêu cầu quan trọng: một buổi biểu diễn có thể khơi gợi quan tâm, nhưng chỉ hoạt động lặp lại và có người thực hành mới giúp tri thức văn hóa được trao truyền. Từng xã, phường cần chọn cách làm vừa sức, gắn với cộng đồng và điều kiện tại chỗ, thay vì duy trì hình thức chỉ để hoàn thành nhiệm vụ.
Tỉnh cũng định hướng đổi mới tuyên truyền bằng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và truyền thông đa phương tiện. Những công cụ ấy có thể mở rộng khả năng giới thiệu di sản, nhưng không thay thế được nghệ nhân, người dân và không gian sinh hoạt nơi văn hóa được thực hành. Kết luận cần rõ ràng: tuần lễ hội tạo điểm hẹn, còn sức sống lâu dài của bản sắc văn hóa phụ thuộc vào việc mỗi địa phương biến sự kiện thành hoạt động thường xuyên. Khi di sản hiện diện trong đời sống hằng ngày, quảng bá du lịch và gắn kết cộng đồng mới có nền tảng bền vững.
