Hạ tầng điện lực đi trước một bước: lợi thế cạnh tranh mới của miền Nam
Nâng cấp lưới điện đồng bộ với tăng trưởng phụ tải tại các khu công nghiệp miền Nam là chiến lược chủ động của Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) nhằm bảo đảm nguồn điện ổn định, chất lượng cao, qua đó nâng sức cạnh tranh hạ tầng điện lực, thu hút dòng đầu tư nước ngoài công nghệ cao và hỗ trợ các địa phương đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Điểm đáng nói là ngành điện không còn chờ dự án FDI đến rồi mới chạy theo đầu tư, mà chọn cách “đi trước một bước” trong chuẩn bị hạ tầng. EVNSPC đang quản lý, phân phối điện tại 8 tỉnh, thành phố phía Nam – nơi tập trung mạng lưới khu công nghiệp, cụm công nghiệp và nhiều địa bàn hút FDI lớn như Tây Ninh, Đồng Nai. Khi điện cho công nghiệp và xây dựng chiếm khoảng 55% tổng sản lượng tiêu thụ, việc coi khu công nghiệp là khách hàng trọng tâm là lựa chọn mang tính chiến lược hơn là nhiệm vụ thuần túy kỹ thuật.
Nguồn điện dư địa lớn, thiết kế theo tiêu chí N-1: thông điệp gửi nhà đầu tư
Nếu phải chọn một thông điệp để gửi tới các nhà đầu tư nước ngoài, EVNSPC đang nói rất rõ: miền Nam có dư địa nguồn điện và lưới điện được thiết kế cho sản xuất liên tục, không gián đoạn. Tổng công suất nguồn điện lắp đặt tại khu vực phía Nam hiện đạt gần 37.000 MW, trong khi công suất cực đại năm 2026 dự kiến khoảng 22.000 MW – một khoảng chênh cho thấy khả năng sẵn sàng cấp điện cho các khu công nghiệp mới khi thu hút nhà đầu tư thứ cấp. Quan trọng hơn, lưới điện cấp cho khu công nghiệp được thiết kế dự phòng theo tiêu chí N-1, nghĩa là khi một nguồn gặp sự cố sẽ có nguồn khác thay thế. Tại những khu vực yêu cầu cao về chất lượng điện năng, tiêu chí này còn được áp dụng ở cấp trung áp. EVNSPC đặt mục tiêu đến năm 2028, cả khách hàng sinh hoạt và doanh nghiệp đều được cấp điện theo tiêu chí N-1, nâng độ tin cậy và chất lượng cung cấp điện – một cam kết mà ít địa phương nào có thể bỏ qua khi cạnh tranh thu hút FDI.
Tây Ninh, Đồng Nai: minh chứng cho chiến lược nâng cấp lưới điện gắn với khu công nghiệp
Chiến lược nâng cấp lưới điện không nằm trên giấy; nó đang hiện diện rõ ở các địa bàn công nghiệp nóng như Tây Ninh và Đồng Nai. Tại Tây Ninh, nơi hưởng lợi từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu và phát triển công nghiệp phụ trợ công nghệ cao, hạ tầng điện liên tục được nâng cấp với mạng lưới điện 110kV gồm hơn 55 trạm biến áp, tổng dung lượng khoảng 5.413 MVA. Ở xã Cần Giuộc – nơi tập trung 5 khu công nghiệp với gần 500 doanh nghiệp – Trạm biến áp 110kV Cần Giuộc trước đây chỉ có một máy biến áp công suất 63 MVA, đã được ngành điện đầu tư thêm máy biến áp T2 và đưa vào vận hành ngày 23/8/2026, nâng khả năng cấp điện cho các khu công nghiệp và khu vực lân cận Cần Đước, Cần Giuộc. Đồng Nai – thủ phủ công nghiệp với hơn 30 khu công nghiệp đang hoạt động – cũng được đầu tư lưới điện 110kV gồm hơn 58 trạm biến áp, tổng dung lượng trên 6.179 MVA. Nhiều công trình lưới điện đang triển khai, hướng tới đưa vào vận hành trong năm 2027 để phục vụ các khu công nghiệp mới như Bàu Cạn – Tân Hiệp, Xuân Quế – Sông Nhạn, Long Đức 3, Phước Đông và đón nhu cầu phát triển sau khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động. Đây là cách EVNSPC biến hạ tầng điện lực thành “điểm cộng” rõ ràng trong mắt nhà đầu tư.
Từ Nghị quyết 70-NQ/TW đến thực tế vận hành: điện ổn định là điều kiện tiên quyết của FDI công nghệ cao
Việc nâng cấp lưới điện gắn với khu công nghiệp miền Nam không thể tách rời bối cảnh thực thi Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. EVNSPC đang cụ thể hóa nghị quyết này bằng những dự án hạ tầng điện lực hướng thẳng vào nhu cầu sản xuất: đầu tư lưới điện đồng bộ với tốc độ phát triển phụ tải tại khu công nghiệp, nâng độ tin cậy cung cấp điện và chuẩn bị nguồn cho các dự án quy mô lớn. Từ góc nhìn doanh nghiệp, hiệu quả đã thấy rõ. Tại Khu công nghiệp Kizuna, nơi hơn 80% doanh nghiệp là nhà đầu tư nước ngoài hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao, điện tử, chế biến thực phẩm, việc được cung cấp hai nguồn điện lưới độc lập, kèm theo phối hợp cảnh báo, bảo trì đã giúp hệ thống vận hành ổn định, tạo cơ sở để doanh nghiệp yên tâm mở rộng đầu tư ngắn và dài hạn. Ở Khu công nghiệp Tân Kim mở rộng, sản lượng điện tăng hơn 10% mỗi năm, ngành điện thường xuyên phối hợp dự báo nhu cầu để kịp thời nâng cấp đường dây trung thế, giúp khu công nghiệp nhanh chóng lấp đầy diện tích cho thuê. Những câu chuyện này cho thấy điện ổn định không chỉ là điều kiện kỹ thuật, mà là nền tảng của quyết định rót vốn FDI công nghệ cao.
Kết luận: muốn hút FDI công nghệ cao, phải coi điện là hạ tầng chiến lược
Miền Nam đang gửi đi một thông điệp rõ ràng: muốn trở thành điểm đến của FDI công nghệ cao, không thể xem điện chỉ là dịch vụ hậu cần, mà phải coi đó là hạ tầng chiến lược được đầu tư đi trước một bước. EVNSPC đã chủ động nâng cấp hạ tầng lưới điện đồng bộ với tăng trưởng phụ tải tại khu công nghiệp, thiết kế theo tiêu chí N-1, mở rộng dung lượng nguồn và trạm biến áp tại các địa bàn trọng điểm như Tây Ninh, Đồng Nai. Cùng với việc thực thi Nghị quyết 70-NQ/TW về an ninh năng lượng, cách tiếp cận này đang biến hạ tầng điện lực thành lợi thế cạnh tranh của khu công nghiệp miền Nam trong cuộc đua thu hút đầu tư nước ngoài. Với doanh nghiệp, kết quả rất cụ thể: nguồn điện ổn định giúp duy trì sản xuất liên tục, giảm rủi ro gián đoạn, tạo niềm tin để mở rộng đầu tư. Với địa phương, đây là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số. Nếu các vùng công nghiệp khác muốn bắt kịp làn sóng FDI mới, bài học từ miền Nam là rõ ràng: không có chiến lược nâng cấp lưới điện bài bản, mọi kế hoạch thu hút FDI công nghệ cao sẽ luôn thiếu một mắt xích quan trọng.
