Hạ tầng điện khu công nghiệp: Từ “đi trước một bước” đến lợi thế FDI
Hạ tầng điện khu công nghiệp là tổng thể hệ thống nguồn, trạm biến áp, đường dây và điều độ được thiết kế, xây dựng đồng bộ ngay trong và xung quanh khu công nghiệp nhằm bảo đảm cung cấp điện ổn định, có dự phòng, phù hợp đặc thù phụ tải công nghiệp và đủ dư địa mở rộng khi xuất hiện các dự án sản xuất công nghệ cao mới.
Điểm mấu chốt hiện nay là Tổng công ty Điện lực miền Nam không còn chờ dự án FDI đến rồi mới kéo điện, mà chủ động đầu tư hạ tầng điện tại các khu công nghiệp, bảo đảm nguồn cung ổn định, đáp ứng nhu cầu sản xuất và thu hút dòng vốn FDI vào khu vực phía Nam. Đây không phải là việc “trang trí” hạ tầng, mà là chiến lược cạnh tranh: ai có lưới điện đồng bộ, sẵn sàng, nơi đó có cơ hội đón làn sóng nhà máy công nghiệp cao. Trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia so sánh từng chi tiết về rủi ro gián đoạn năng lượng, hạ tầng điện trở thành tiêu chí loại – chọn địa điểm đầu tư ngay từ vòng đầu.
Dư địa công suất lớn nhưng cuộc chơi nằm ở độ tin cậy
Khu vực phía Nam đang sở hữu tổng công suất nguồn điện lắp đặt gần 37.000MW, trong khi công suất cực đại năm 2026 chỉ khoảng 22.000MW. Câu chuyện vì thế không còn là “đủ điện hay thiếu điện” trên giấy, mà là chất lượng và độ tin cậy cung cấp điện đến từng khu công nghiệp. Với các dây chuyền sản xuất liên tục, độ tin cậy cung cấp điện ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng sản phẩm và chi phí vận hành.
EVNSPC đã nâng cấp hạ tầng lưới điện đồng bộ với tốc độ phát triển phụ tải tại các khu công nghiệp. Lưới điện cấp cho các KCN được thiết kế có dự phòng theo tiêu chí N-1, bảo đảm khi một nguồn gặp sự cố sẽ có nguồn khác thay thế. Đây là ngôn ngữ kỹ thuật, nhưng với nhà đầu tư FDI công nghiệp cao, nó đồng nghĩa với ít rủi ro dừng máy, ít chi phí tổn thất; và với địa phương, nó là nền tảng cho tham vọng tăng trưởng kinh tế hai con số nhờ nguồn điện ổn định, chất lượng cao.
Tây Ninh, Đồng Nai: Minh chứng hạ tầng điện đồng bộ gắn với nhu cầu thực
Nếu muốn thấy hạ tầng điện khu công nghiệp tác động thế nào đến thu hút FDI công nghiệp, hãy nhìn vào Tây Ninh và Đồng Nai. Ở Tây Ninh, nơi tốc độ tăng trưởng công nghiệp cao nhờ làn sóng chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu và công nghiệp phụ trợ công nghệ cao, hạ tầng điện liên tục được nâng cấp. Tỉnh này hiện có hơn 55 trạm biến áp 110kV với tổng dung lượng khoảng 5.413MVA – con số cho thấy mức đầu tư không hề nhỏ để “đi trước” nhu cầu phụ tải.
Trạm biến áp 110kV Cần Giuộc được bổ sung máy biến áp thứ hai và đưa vào vận hành ngày 23/8/2026, giúp nâng khả năng cấp điện và tăng năng lực dự phòng cho khu vực có tới 5 KCN với gần 500 doanh nghiệp. Đây là kiểu đầu tư mà các nhà sản xuất công nghệ cao muốn nhìn thấy: lưới điện không chỉ đủ hôm nay, mà còn có dư địa cho ngày mai. Tại Đồng Nai, lưới 110kV với hơn 58 trạm, tổng dung lượng trên 6.179MVA, cùng các dự án như Trạm 110kV Thép Nhà Bè 2x40MVA đang được triển khai để bảo đảm chất lượng điện cho các KCN Nhơn Trạch và lân cận.
Điện ổn định – điều kiện tiên quyết cho FDI công nghệ cao
EVNSPC có thể xây thêm trạm, kéo thêm đường dây, nhưng bài test cuối cùng nằm ở trải nghiệm của doanh nghiệp. Hơn 80% doanh nghiệp tại khu công nghiệp do Công ty Cổ phần Kizuna JV quản lý là doanh nghiệp nước ngoài trong lĩnh vực công nghệ cao, điện tử, chế biến thực phẩm; với họ, nguồn điện ổn định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hoạt động sản xuất. Khi KCN này được cung cấp hai nguồn lưới điện độc lập và phối hợp chặt chẽ trong cảnh báo, bảo trì, doanh nghiệp có thể duy trì sản xuất liên tục và chủ động mở rộng đầu tư.
Câu chuyện tương tự diễn ra tại Khu công nghiệp Tân Kim mở rộng, nơi sản lượng điện tiêu thụ tăng bình quân hơn 10% mỗi năm; việc ngành điện cùng dự báo phụ tải và đầu tư thêm đường dây trung thế đã hỗ trợ thu hút nhà đầu tư mới. Việc bảo đảm nguồn điện ổn định, chất lượng cao được xác định là điều kiện quan trọng để nâng sức cạnh tranh của môi trường đầu tư. Nói thẳng, không một tập đoàn đa quốc gia nào đặt dây chuyền hàng trăm triệu USD vào nơi phải sống chung với cảnh cúp điện xoay vòng.
Đồng bộ quy hoạch, đón đầu Long Thành và cuộc đua FDI mới
Điểm đáng chú ý là EVNSPC không chỉ nâng cấp những khu vực đã có sẵn khu công nghiệp, mà còn triển khai đầu tư hạ tầng điện tại những địa bàn dự kiến hình thành KCN mới, mở rộng sản xuất hoặc phát triển các tổ hợp công nghiệp quy mô lớn. EVNSPC cho biết trên địa bàn đang có nhiều KCN mở mới hoặc cần mở rộng, nên đơn vị đã chủ động phối hợp với chủ đầu tư và chính quyền để điều chỉnh, bổ sung quy hoạch, xây dựng các công trình điện phù hợp với tiến độ thu hút đầu tư.
Theo lãnh đạo EVNSPC, nhiều công trình lưới điện đang được triển khai, hướng tới đưa vào vận hành trong năm 2027 để phục vụ các KCN mới và đón đầu nhu cầu phát triển sau khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động, như KCN Bàu Cạn – Tân Hiệp, Xuân Quế – Sông Nhạn, Long Đức 3 ở Đồng Nai hay Phước Đông ở Tây Ninh. Tổng công ty đặt mục tiêu đến năm 2028 mở rộng khả năng cấp điện đáp ứng tiêu chí N-1 cho cả khách hàng sinh hoạt và doanh nghiệp. Kết luận ở đây khá rõ: ai chuẩn bị hạ tầng điện tốt hơn, người đó sở hữu lợi thế cạnh tranh thật sự trong cuộc đua thu hút FDI công nghiệp cao, thay vì chỉ dừng ở những cam kết trên giấy.
