Xuất khẩu tăng giá, nội địa vẫn lặng sóng
Giá gạo xuất khẩu là mức giá bán gạo Việt Nam ra thị trường quốc tế, phản ánh sức mua và cạnh tranh giữa các nước cung ứng, trong khi giá trong nước chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giao dịch và nguồn hàng tại Đồng bằng sông Cửu Long. Ngày 29 và 30/10, hai thị trường đi theo hai nhịp khác nhau: giá gạo Jasmine và gạo thơm xuất khẩu tăng, còn giá gạo trong nước nhìn chung ổn định. Đây là tín hiệu tích cực cho nhóm hàng thơm, nhưng chưa đủ để khẳng định sức mua nội địa đang mạnh lên. Hoạt động thu mua chậm, giao dịch ít sôi động và nguồn lúa tại nhiều địa phương không còn dồi dào. Vì vậy, sự phân hóa hiện nay nói nhiều hơn về khác biệt giữa đầu ra xuất khẩu và nhịp lưu thông trong nước, thay vì một đợt tăng giá đồng loạt.
Gạo Jasmine Việt Nam dẫn nhịp ở thị trường xuất khẩu
Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, gạo Jasmine Việt Nam tăng 16 USD mỗi tấn, lên mức 535–539 USD mỗi tấn; gạo trắng 5% tấm tăng nhẹ, còn gạo thơm 5% tấm tăng mạnh nhất, thêm 40 USD mỗi tấn lên khoảng 500–515 USD mỗi tấn. Đà tăng trải rộng ở nhiều chủng loại là điểm đáng chú ý, nhưng lợi thế giá không đồng nghĩa ngành gạo đã thoát khỏi sức ép cạnh tranh. Trong chín tháng, lượng gạo xuất khẩu giảm 6,1% so với cùng kỳ năm trước, còn giá trị giảm 10,9%; giá xuất khẩu bình quân cũng thấp hơn 5,1%. Điều đó cho thấy giá của một số dòng hàng tăng trong những phiên gần đây vẫn cần được nhìn trong bối cảnh rộng hơn: duy trì đầu ra, bảo vệ chất lượng và mở rộng thị trường mới quan trọng hơn việc dựa vào một nhịp tăng ngắn hạn.
Giao dịch chậm, giá trong nước giữ ổn định
Tại Đồng bằng sông Cửu Long, giá gạo nguyên liệu ổn định qua phiên, trong khi việc thu mua ở nhiều địa phương diễn ra chậm và nguồn lúa còn lại không nhiều. Giá bán lẻ cũng chưa phản ứng với đà tăng xuất khẩu: gạo trắng thông dụng ở mức 16.000 đồng/kg, gạo thường khoảng 12.000–15.000 đồng/kg và Jasmine tại chợ lẻ dao động 13.000–20.500 đồng/kg. Với người tiêu dùng, điều này có nghĩa là chưa có dấu hiệu tăng giá đồng loạt trên kệ hàng trong các thông tin được ghi nhận. Tuy nhiên, giao dịch trầm lắng không nên bị hiểu nhầm là nguồn cung dồi dào. Khi lượng lúa ở nhiều nơi đã hạn chế, sức mua yếu và người bán giữ giá, thị trường có thể tiếp tục đi ngang nhưng vẫn nhạy cảm trước thay đổi về thu mua hoặc nguồn hàng.
Triển vọng phụ thuộc vào sức mua và nguồn cung
Trong ngắn hạn, giá gạo trong nước nhiều khả năng còn phụ thuộc vào nhịp giao dịch và nhu cầu thu mua tại Đồng bằng sông Cửu Long; ở bên ngoài, cạnh tranh giá và sức mua từ các thị trường nhập khẩu chủ lực sẽ quyết định khả năng tiêu thụ. Rủi ro thời tiết cũng là biến số cần theo dõi: nguy cơ El Niño trong niên vụ 2026–2027 có thể gây sức ép lên sản lượng và dự trữ lương thực trong khu vực. Theo cảnh báo của BMI thuộc Fitch Solutions được dẫn lại trong nguồn, Philippines dễ tổn thương trước đà tăng giá gạo do phụ thuộc vào nhập khẩu khoảng một phần ba nhu cầu tiêu thụ. Tín hiệu xuất khẩu hiện thuận lợi hơn cho gạo thơm, nhưng chưa đủ để bảo đảm giá nội địa sẽ tăng theo. Ngành gạo cần giữ chất lượng, đa dạng hóa thị trường và tránh phụ thuộc quá lớn vào một số đối tác để biến đà tăng hiện tại thành lợi thế bền vững.
