Khi kỹ năng nghề thế giới gọi tên Việt Nam trong tiện CNC và phay CNC
Kỹ năng nghề thế giới là kỳ thi quốc tế quy tụ hàng nghìn thí sinh trẻ từ hơn 70 quốc gia tranh tài ở hàng chục nghề, nhằm đánh giá năng lực tay nghề, khả năng áp dụng công nghệ và kỷ luật nghề nghiệp trong môi trường cạnh tranh cao. Tại lễ bế mạc Kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới lần thứ 48 diễn ra tối 27/9 tại Thượng Hải, ba thí sinh Việt Nam đã được trao Huy chương Kỹ năng nghề xuất sắc ở các nghề Tiện CNC, Phay CNC và Năng lượng tái tạo. Đây không chỉ là tin vui đơn thuần về thành tích, mà là lời khẳng định mạnh mẽ rằng thợ mộc Việt Nam xuất sắc hoàn toàn có thể bước ra sân chơi toàn cầu nếu được trang bị bài bản về tiện CNC gỗ và phay CNC chế biến. Những tấm huy chương này cho thấy kỹ năng nghề Việt Nam đang tiến từ "lành nghề" sang "chuẩn quốc tế", và điều đó xứng đáng được nhìn nhận như một bước ngoặt.
Ba gương mặt trẻ và câu chuyện CNC gắn với đẳng cấp nghề mộc
Trong cuộc cạnh tranh hơn 1.400 thí sinh đến từ hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ ở 64 nghề, việc ba sinh viên Việt Nam bước lên bục nhận Huy chương Kỹ năng nghề xuất sắc là kết quả của nhiều năm rèn luyện tập trung vào công nghệ CNC. Ở nghề Tiện CNC, Đỗ Văn Đức, sinh viên Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, không chỉ đạt huy chương mà còn được chọn đại diện cho Việt Nam vinh danh tại lễ bế mạc. Nguyễn Ngọc Được, sinh viên Đại học Phenikaa, khẳng định năng lực ở nghề Phay CNC, còn Ông Phú Quy, sinh viên Trường Cao đẳng Công nghệ – Năng lượng Khánh Hòa, ghi dấu ấn ở Năng lượng tái tạo. "Huy chương Kỹ năng nghề xuất sắc được trao cho thí sinh đoạt từ 700 điểm trở lên trên tổng số 800 điểm nhưng không giành huy chương vàng, bạc hoặc đồng" – ngưỡng điểm này nói lên mức độ chính xác và thành thạo mà cả ba đã đạt được. Nhìn từ góc độ nghề mộc, hai nghề tiện CNC và phay CNC chính là nền tảng để chuyển hóa kinh nghiệm xưởng gỗ truyền thống thành sản xuất hiện đại có độ lặp lại, độ chính xác cao và năng suất tốt.
Kết nối tay nghề thợ mộc Việt Nam với công nghệ CNC trong chế biến gỗ
Không khó để thấy rằng thành tích tại kỹ năng nghề thế giới là tấm gương phản chiếu tình trạng đào tạo CNC trong nước. Năm nay, Đoàn Việt Nam có 12 thí sinh tham dự 11 nghề, từ Cơ điện tử, Phay CNC, Tiện CNC đến Công nghệ xe cơ giới hạng nặng. Việc tiện CNC và phay CNC được vinh danh cho thấy nếu chương trình đào tạo chú trọng hơn tới thực hành, chuẩn máy móc và tư duy công nghệ, thợ mộc Việt Nam xuất sắc sẽ không chỉ dừng lại ở sản phẩm thủ công mà tiến tới làm chủ dây chuyền tiện CNC gỗ và phay CNC chế biến. Kỳ thi đặt ra yêu cầu cao về kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành, khả năng ứng dụng công nghệ, sự chính xác và kỷ luật; đây chính là những tiêu chí ngành gỗ Việt Nam phải coi là chuẩn mực mới. Các trường đại học, cao đẳng nghề nếu tận dụng kinh nghiệm từ chuyên gia và giáo viên tham dự kỳ thi để điều chỉnh giáo trình, tăng thời lượng thực hành trên máy CNC, thì khoảng cách giữa xưởng gỗ Việt Nam và nhà máy tiêu chuẩn quốc tế sẽ thu hẹp đáng kể.
Từ huy chương đến yêu cầu cấp thiết nâng cấp kỹ năng CNC trong nước
Điều đáng chú ý không phải là việc Việt Nam "có giải", mà là thông điệp ẩn sau những tấm huy chương Kỹ năng nghề xuất sắc. Kết quả của ba thí sinh là sự ghi nhận đối với năng lực chuyên môn và quá trình chuẩn bị để tham gia cuộc tranh tài quốc tế, nhưng đồng thời đặt ra áp lực tích cực: nếu muốn ngành chế biến gỗ tăng giá trị, lực lượng thợ mộc cần một mặt giữ được cảm quan vật liệu, thẩm mỹ truyền thống, mặt khác thành thạo tiện CNC gỗ và phay CNC chế biến ở mức tương thích chuẩn quốc tế. Việc tham dự kỳ thi giúp chuyên gia, giáo viên Việt Nam trao đổi kinh nghiệm, từ đó tham khảo để đổi mới chương trình và phương pháp giảng dạy, tổ chức thực hành. Nếu những kinh nghiệm này chỉ dừng trên báo cáo mà không biến thành xưởng CNC thực sự trong các cơ sở đào tạo, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội vàng để chuyển thành tích thi đấu thành lợi thế cạnh tranh của cả ngành gỗ.
Nhìn về kỳ thi tiếp theo: chuẩn bị cho thế hệ thợ CNC mới
Kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới lần thứ 49 sẽ được tổ chức tại Aichi, Nhật Bản vào năm 2028. Khoảng thời gian vài năm là đủ dài để Việt Nam xây dựng một thế hệ thí sinh mới, nhưng cũng đủ ngắn để bộc lộ mọi hạn chế nếu ngành đào tạo nghề không có chuyển động thực chất. Mỗi phần thi được xem là cơ hội để thí sinh vận dụng kiến thức, kỹ năng đã được học tập; đồng thời tiếp cận yêu cầu về kỹ thuật, công nghệ và tác phong nghề nghiệp ở kỳ thi thế giới. Lần tới, câu hỏi không chỉ là liệu Việt Nam có thêm huy chương Kỹ năng nghề xuất sắc, mà là ngành gỗ trong nước có chuyển hóa áp lực thi đấu thành thay đổi trong xưởng sản xuất hay không. Nếu các cơ sở đào tạo coi kỳ thi như một thước đo để thiết kế lại phòng thực hành CNC, cập nhật chuẩn tiện CNC, phay CNC và kỷ luật lao động, thì mỗi thí sinh bước ra khỏi xưởng trường sẽ là một hạt nhân giúp nâng cấp mặt bằng tay nghề thợ mộc Việt Nam xuất sắc trong tương lai.
