PC lao dốc gần 5% trong khi thị trường MacBook tăng trưởng hai chữ số
Thị trường MacBook tăng trưởng trong bối cảnh doanh số PC toàn cầu giảm gần 5% là câu chuyện cho thấy Apple không chỉ chống chọi khủng hoảng chip nhớ, mà còn biến nó thành cơ hội để gia tăng thị phần và củng cố vị thế trong phân khúc máy tính cá nhân cao cấp, bất chấp chuỗi tăng trưởng của toàn ngành đã bị chặn lại sau hơn hai năm. Theo dữ liệu của IDC, lượng PC xuất xưởng toàn cầu trong quý 2 chỉ đạt 68,2 triệu máy, giảm 4,9% và chấm dứt 9 quý tăng trưởng liên tiếp. Ngược lại, Apple ghi nhận mức tăng trưởng 10,1% với dòng Mac, xuất xưởng thêm 800.000 máy, đưa thị phần máy tính Apple từ 8,5% lên 9,9%, gần chạm mốc 10% và trở thành điểm sáng hiếm hoi giữa bức tranh ảm đạm của doanh số PC toàn cầu giảm. Điều này không phải ngẫu nhiên; đó là kết quả của một chiến lược chuỗi cung ứng, định vị sản phẩm và chính sách giá đầy tính toán.
Khủng hoảng chip nhớ: gánh nặng cho người dùng, cơ hội cho kẻ mạnh
Điều làm thị trường PC rung chuyển không phải là nhu cầu sụt giảm đột ngột mà là khủng hoảng chip nhớ kéo dài cùng giá linh kiện tăng cao. Các chuyên gia dự báo thị trường bộ nhớ chưa thể hồi phục trước đầu năm 2028, đồng nghĩa toàn ngành còn phải sống chung với chi phí cao thêm ít nhất vài năm nữa. Theo IDC, dù lượng máy xuất xưởng giảm, doanh thu lại không đi xuống tương ứng vì các hãng tăng giá nhanh hơn tốc độ giảm nhu cầu; người tiêu dùng cuối cùng đang gánh toàn bộ chi phí khan hiếm linh kiện bằng những chiếc PC, iPhone, iPad và cả Mac đắt đỏ hơn. Nghịch lý là khủng hoảng lại vô tình tạo lợi thế cho những ông lớn có khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng. Nhờ ưu tiên nguồn chip cho các thương hiệu mạnh, thị trường đang bước vào giai đoạn thanh lọc: ai không đủ quy mô và sức ảnh hưởng sẽ bị đẩy ra rìa.
MacBook Neo: vũ khí giúp Apple vượt khủng hoảng chip
Trái với phần còn lại của thị trường, Apple vượt khủng hoảng chip bằng cách chủ động tấn công, chứ không phòng thủ. Động lực lớn nhất của đà tăng trưởng 10,1% chính là dòng MacBook Neo mới với mức giá cạnh tranh khoảng USD 835 (approx. ₫21,000,000), đánh vào phân khúc người dùng muốn hiệu năng cao nhưng vẫn nhạy cảm về giá. Nhờ MacBook Neo, lượng máy Mac xuất xưởng tăng thêm 800.000 chiếc so với cùng kỳ, đưa thị phần máy tính Apple lên 9,9% và giúp hãng vươn lên vị trí thứ tư trong bảng xếp hạng PC toàn cầu. Chiến lược này không chỉ là tung sản phẩm mới mà còn là thông điệp: Apple sẵn sàng chia sẻ một phần chi phí khan hiếm linh kiện với người dùng thông qua cấu hình tối ưu và giá hợp lý, thay vì đẩy toàn bộ gánh nặng vào mức giá cao hơn. Khi đối thủ phải co mình trước áp lực chi phí, Apple chọn mở rộng mặt trận MacBook – và hiệu quả đã được phản ánh rõ trong con số tăng trưởng hai chữ số.
Chuỗi cung ứng và hệ sinh thái: lợi thế mà Lenovo, HP, Dell khó bắt kịp
Điểm khác biệt quan trọng khiến thị trường MacBook tăng trưởng trong khi doanh số PC toàn cầu giảm là sức mạnh chuỗi cung ứng và hệ sinh thái thiết bị của Apple. IDC ghi nhận Lenovo, HP và Dell đều tăng trưởng âm, lần lượt giảm 2,1%, 9% và 5%, trong khi Apple là hãng duy nhất trong nhóm dẫn đầu có tăng trưởng dương rõ rệt. Lợi thế của Apple nằm ở khả năng đàm phán mạnh với nhà cung cấp và chuỗi cung ứng được thiết lập chặt chẽ, giúp hãng đảm bảo nguồn chip nhớ tốt hơn các đối thủ nhỏ hơn. Theo IDC, các thương hiệu đầu bảng như Apple, Dell, Lenovo tận dụng vị thế trong những mảng khác như điện thoại thông minh và máy chủ để ưu tiên linh kiện. Nhưng Apple mới là bên biến lợi thế đó thành tăng trưởng thực sự, trong khi phần lớn còn lại chỉ cố duy trì sản lượng. Khoảng cách giữa kẻ dẫn đầu và phần còn lại vì thế ngày càng rõ: thị phần máy tính Apple tăng lên gần 10%, còn nhóm “khác” ngoài top 5 sụt tới 10,5%.
Tương lai ngành PC: Apple xây nền cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo
Nếu nhìn ngắn hạn, khủng hoảng chip nhớ là cơn gió ngược khiến doanh số PC toàn cầu giảm và người dùng phải trả nhiều tiền hơn cho cùng một trải nghiệm. Nhưng ở góc nhìn dài hơn, đây là phép thử xem ai đủ sức xây lại cuộc chơi. IDC dự báo doanh số PC có thể tiếp tục giảm khi hàng tồn kho cạn dần và các đợt tăng giá mới cho iPhone, iPad, Mac xuất hiện. Trong bức tranh ấy, Apple đang dùng MacBook Neo và chiến lược thị phần máy tính Apple để đặt nền cho chu kỳ tăng trưởng mới: ưu tiên nguồn chip, đẩy mạnh phân khúc notebook, và khóa chặt người dùng trong hệ sinh thái của mình. Khi thị trường bộ nhớ được dự báo chỉ hồi phục vào đầu 2028, những hãng đã mở rộng được thị phần trong giai đoạn khó khăn sẽ bước vào giai đoạn ổn định với lợi thế rõ rệt. Với đà tăng 10,1% giữa khủng hoảng, Apple cho thấy họ không chờ thị trường tốt lên rồi mới tăng trưởng – họ dùng chính khủng hoảng để nới rộng khoảng cách. Và đó là lý do nếu có một thương hiệu bước ra mạnh hơn sau giai đoạn thanh lọc này, khả năng cao sẽ là Apple, chứ không phải các nhà sản xuất PC truyền thống.
