Bước tiến về kiến trúc, chưa phải dấu mốc hoàn tất
Đường vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu là dự án giao thông dài khoảng 14,06 km, kết hợp đường dẫn, cầu và hầm vượt biển, được triển khai theo phương thức đối tác công tư, hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT). Đây là công trình kết nối hai khu vực qua vịnh Gành Rái, với quy mô và tham vọng vượt xa một tuyến đường thông thường.
Ngày 9/11/2026, UBND TP.HCM phê duyệt kết quả thi tuyển phương án kiến trúc cho các hạng mục của dự án. Phương án VB02 của Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải (TEDI) đạt giải nhất với điểm trung bình 88,11 và được chọn để tiếp tục hoàn thiện. Đây là bước quan trọng để làm cơ sở cho các giai đoạn thiết kế tiếp theo, nhưng không đồng nghĩa công trình đã sẵn sàng thi công: thiết kế còn phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, mỹ thuật và phát triển bền vững.
Điểm đáng chú ý là thành phố đặt kỳ vọng tuyến đường vừa giải quyết kết nối, vừa tạo dấu ấn cảnh quan. Phương án được chọn gợi hình ảnh hoa sen giữa biển, một ý tưởng giàu tính biểu tượng nhưng cần được kiểm chứng bằng chất lượng thiết kế và khả năng triển khai thực tế.
Quy mô lớn, lợi ích giao thông phải được chứng minh
Theo chủ trương đầu tư được HĐND TP.HCM thông qua ngày 19/6 tại kỳ họp thứ ba khóa XI, dự án có tổng mức đầu tư dự toán hơn 93.015 tỷ đồng và được thực hiện theo hợp đồng BT. Quy mô tuyến khoảng 14,06 km, gồm cầu vượt biển dài 8.010 m và hầm vượt biển dài 3.850 m; phần hầm có hầm dìm 3.000 m, hầm kín 430 m và hầm hở 420 m. Toàn tuyến dự kiến có sáu làn xe cơ giới.
Lợi ích được nêu ra là rút ngắn hành trình giữa Cần Giờ và Vũng Tàu xuống khoảng 10 phút, thay vì 90–120 phút như hiện nay. Nếu đạt được, thay đổi này sẽ giúp người dân và doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian đi lại. Tuy vậy, con số chỉ có ý nghĩa khi được đặt trong điều kiện vận hành thực tế, gồm kết nối hai đầu tuyến, lưu lượng xe và cách tổ chức giao thông.
Dự án còn được kỳ vọng giảm áp lực lên Quốc lộ 51, nối đồng bộ đường ven biển TP.HCM với tuyến vào Khu công nghiệp Long Sơn, đồng thời hỗ trợ logistics, cảng biển và du lịch. Những mục tiêu đó hợp lý, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào cả mạng lưới kết nối đi kèm, không riêng cây cầu hay đường hầm.
Mốc khởi công và tiến độ còn điểm cần xác minh
Các thông tin về tiến độ hiện chưa thống nhất. Nghị quyết chủ trương nêu thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2025 đến 2029, trong đó xây dựng công trình dự kiến từ năm 2026 đến 2029. Trong khi đó, một nguồn khác cho biết TP.HCM đã bấm nút khởi công ngày 1/7, đồng thời nêu mức vốn sơ bộ 93.159,64 tỷ đồng.
Chênh lệch giữa mốc chủ trương, khung thời gian xây dựng và thông tin khởi công cần được làm rõ trước khi các ngày tháng được trình bày như tiến độ chính thức. Cũng cần phân biệt lễ khởi công hoặc nghi thức bấm nút với việc hoàn tất thiết kế, thủ tục đầu tư và triển khai thi công trên công trường. Việc UBND yêu cầu đơn vị liên quan phối hợp với hội đồng thi tuyển và Sở Quy hoạch – Kiến trúc hướng dẫn TEDI hoàn chỉnh thiết kế cho thấy dự án vẫn còn các bước chuyên môn phía trước.
Vì vậy, bước chọn phương án kiến trúc là tiến triển đáng kể, nhưng chưa đủ để kết luận dự án đã bước vào thi công theo kế hoạch. Thành phố cần công bố rõ mốc tiến độ cập nhật và tình trạng triển khai để công chúng có thể đánh giá chính xác.
Kết luận: biểu tượng chỉ có giá trị khi kết nối vận hành tốt
Tuyến Cần Giờ – Vũng Tàu có thể tạo thay đổi lớn cho giao thông ven biển nếu rút ngắn hành trình như dự kiến và kết nối hiệu quả với các trục đường, khu công nghiệp, cảng biển. Việc TP.HCM chọn phương án kiến trúc là tín hiệu tích cực, còn quy mô hơn 14 km cho thấy đây là dự án hạ tầng có độ phức tạp đáng kể.
Tuy nhiên, hình tượng hoa sen hay kỳ vọng về thời gian di chuyển ngắn không thể thay thế những câu trả lời cụ thể về thiết kế hoàn chỉnh, tiến độ và tổ chức thi công. Trước khi coi đường vượt biển là một bước ngoặt đã thành hình, cần xác minh mốc khởi công và công bố lịch triển khai thống nhất. Thành công của dự án sẽ được quyết định không chỉ bởi kiến trúc nổi bật, mà bởi khả năng phục vụ người dân và hoạt động kinh tế một cách an toàn, liền mạch.
