Phú Bài được định nghĩa lại như cửa ngõ chiến lược của miền Trung
Quy hoạch mở rộng sân bay Phú Bài là kế hoạch đầu tư hạ tầng hàng không theo từng giai đoạn để nâng công suất lên khoảng 4 triệu hành khách/năm vào 2030, hướng tới 12 triệu hành khách/năm vào 2050, đồng thời củng cố vai trò cửa ngõ du lịch, giao thương và kết nối quốc tế của Thừa Thiên Huế và khu vực miền Trung trên nền tảng khai thác hiệu quả cơ sở hiện hữu, nâng cấp đường băng, sân đỗ và hệ thống nhà ga. Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến hồ sơ quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Phú Bài cho thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050. Việc này cho thấy sân bay không còn chỉ là hạ tầng giao thông, mà trở thành công cụ điều tiết phát triển vùng. Nếu quy hoạch được thực thi đúng nhịp tăng trưởng nhu cầu, Phú Bài sẽ bước ra khỏi vị thế "cửa ngõ của Huế" để trở thành điểm trung chuyển chiến lược cho miền Trung.
Giai đoạn 2030: ưu tiên tối đa hóa hạ tầng hiện hữu và kiểm soát rủi ro
Chiến lược đầu tiên của kế hoạch sân bay Phú Bài mở rộng là không vội vàng xây mới mọi thứ, mà nâng dần năng lực trên nền cơ sở đã đầu tư. Mục tiêu 4 triệu khách năm 2030 đi kèm chỉ tiêu 5.000 tấn hàng hóa/năm, với năng lực khai thác các loại máy bay thân rộng như A350, B747, B777 và dòng A320/A321. Đường cất hạ cánh hiện hữu được đề xuất kéo dài lên 3.600 m, rộng 45 m; hệ thống đường lăn song song và nối sân đỗ được hoàn thiện, nâng sân đỗ tối thiểu lên 11 vị trí, gồm 2 vị trí code E và 9 vị trí code C. Nhà ga T2 – vốn có công suất thiết kế khoảng 5 triệu hành khách/năm – tiếp tục là trụ cột, trong khi T1 được chuyển sang phục vụ hàng không chung. Cách đi này cho phép chia nhỏ dòng vốn, giảm rủi ro "đầu tư trước, khách đến sau" và giúp nhà quản lý có thời gian đo đếm thực tế thị trường thay vì chỉ dựa trên dự báo. Một phát biểu dễ trích dẫn ở đây là: "Mục tiêu đến năm 2030 đạt công suất khoảng 4 triệu hành khách và 5.000 tấn hàng hóa mỗi năm".
Tầm nhìn 2050: đường băng thứ hai và hệ thống nhà ga mới sẽ quyết định vị thế
Nếu giai đoạn 2030 là bước hiệu chỉnh, thì tầm nhìn 12 triệu khách năm 2050 là cú nhảy chiến lược. Quy hoạch đề xuất xây dựng đường cất hạ cánh số 2 song song với đường băng hiện hữu, cách khoảng 230 m về phía Bắc, kích thước 3.200 x 45 m, cùng 4 đường lăn thoát nhanh và 2 đường lăn nối hai đường băng. Sân đỗ được nâng lên tối thiểu 27 vị trí (4 code E, 23 code C), kèm quỹ đất dự phòng. Trên mặt nhà ga, T3 sẽ mọc lên phía Đông T2, tạo hệ thống nhà ga với tổng công suất khoảng 12 triệu hành khách/năm. Cùng lúc, khu hàng không chung mới, nhà ga hàng hóa nâng công suất lên 18.000 tấn/năm và tổng nhu cầu đất khoảng 526 ha cho thấy quy mô tham vọng. Đây là bước chuyển từ một cảng hàng không phục vụ địa phương sang một nút mạng quốc tế, nhưng cũng đặt câu hỏi: liệu năng lực quản trị, điều phối không lưu và thị trường có kịp "lấp đầy" hạ tầng mới, tránh lặp lại bài học quá tải như Tân Sơn Nhất từng chạm ngưỡng với hơn 1.030 chuyến bay/ngày trong cao điểm Tết Bính Ngọ 2026.
Mở rộng để kết nối quốc tế: cơ hội du lịch miền Trung không thể bỏ lỡ
Phú Bài hiện đã chứng minh vai trò cửa ngõ hàng không quan trọng của Huế, phục vụ nhu cầu đi lại, du lịch và giao thương của khu vực. Nhà ga T2, đưa vào khai thác từ tháng 4/2023, có công suất thiết kế 5 triệu hành khách/năm và đã sớm đón các chuyến bay quốc tế thuê chuyến, trong đó có đường bay trực tiếp từ Thâm Quyến, đồng thời được phía Hàn Quốc khảo sát khả năng mở đường bay thường lệ Huế – Incheon. Cộng hưởng với việc ứng dụng định danh, xác thực điện tử và sinh trắc học từ tháng 8/2025, sân bay đang dần tiệm cận chuẩn trải nghiệm của các điểm đến quốc tế. Kết quả là 6 tháng đầu năm 2026, Huế đón hơn 4,3 triệu lượt khách, trong đó khoảng 1,5 triệu lượt khách quốc tế, tổng thu từ du lịch ước đạt 10.300 tỷ đồng. Trong bức tranh ấy, kế hoạch mở rộng sân bay Phú Bài không chỉ là câu chuyện hạ tầng, mà là "đòn bẩy" để miền Trung chốt lại các đường bay trực tiếp, kéo dài thời gian lưu trú và tăng giá trị chi tiêu per capita của du khách quốc tế.
Kết luận: bản quy hoạch tham vọng nhưng phụ thuộc vào năng lực thực thi
Kế hoạch mở rộng theo từng giai đoạn, từ mốc 4 triệu khách năm 2030 đến đích 12 triệu khách năm 2050, về logic là một chiến lược tỉnh táo: vừa tối ưu chi phí đầu tư, vừa quản lý rủi ro triển khai khi thị trường còn biến động. Phú Bài có lợi thế nền tảng hạ tầng T2, công nghệ phục vụ hành khách và đà tăng trưởng du lịch rõ rệt, nên việc nâng cấp đường băng, đường lăn, sân đỗ và xây thêm nhà ga không phải là những bước đi "mù mờ". Tuy vậy, bài học từ việc Cục Hàng không phải tăng slot cất hạ cánh tại Nội Bài và Tân Sơn Nhất trong dịp Tết Đinh Mùi 2027 để xử lý cao điểm cho thấy quy hoạch giấy chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại nằm ở năng lực dự báo, điều phối khai thác và kết nối mạng bay quốc tế. Nếu làm được, Phú Bài sẽ giúp miền Trung bớt phụ thuộc vào các đầu mối phía Bắc, phía Nam; nếu không, sân bay mở rộng có nguy cơ trở thành một "giấc mơ hạ tầng" chưa được thị trường hóa.
