Từ vùng nguyên liệu đến trung tâm sản xuất – logistics mới của miền Tây
Miền Tây đang chuyển mình từ vai trò vùng nguyên liệu nông – thủy sản sang một cực tăng trưởng công nghiệp ven biển, trong đó Cần Thơ nổi lên như điểm chiến lược với các khu công nghiệp và nhà máy công nghệ cao gắn trực tiếp với cảng biển và mạng lưới giao thông, mở ra không gian mới cho sản xuất, logistics và kinh tế biển của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Quan điểm cần nhấn mạnh là: đây không chỉ là câu chuyện thêm đất công nghiệp, mà là bước nhảy chiến lược trong cách miền Tây tham gia chuỗi giá trị khu vực và quốc tế. Việc khánh thành khu công nghiệp Trần Đề quy mô 160 ha với tổng vốn đầu tư gần 1.230 tỷ đồng là biểu tượng rõ ràng nhất cho hướng đi này. Vị trí ven biển, tiếp giáp Quốc lộ Nam Sông Hậu và gần khu vực cảng Trần Đề giúp Cần Thơ dịch chuyển khỏi quán tính “hướng nội”, tiến tới mô hình trung tâm sản xuất – logistics phục vụ xuất khẩu. Sự kiện này cần được nhìn như bước khởi động cho một không gian công nghiệp ven biển Cần Thơ, chứ không chỉ là một dự án hạ tầng đơn lẻ.
Khu công nghiệp Trần Đề: điểm nối công nghiệp – logistics ven biển
Khu công nghiệp Trần Đề rộng 160 ha nằm gần cửa biển Trần Đề, một vị trí được đánh giá có vai trò quan trọng trong kết nối kinh tế và logistics của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Việc đưa hạ tầng này vào vận hành với tổng vốn đầu tư gần 1.230 tỷ đồng cho thấy Cần Thơ quyết tâm dịch chuyển trọng tâm phát triển về phía không gian ven biển, gắn sản xuất công nghiệp với vận tải đường thủy và đường biển. Theo chủ đầu tư, Cần Thơ có lợi thế địa lý đặc biệt với ba cửa sông lớn Định An, Trần Đề và Mỹ Thanh đổ ra Biển Đông, tạo dư địa phát triển kinh tế biển và kết nối giao thương. Việc lợi thế này lâu nay chưa được khai thác tương xứng, một phần do hạ tầng giao thông, logistics và công nghiệp hỗ trợ còn hạn chế, chính là lý do vì sao khu công nghiệp Trần Đề được xem là mắt xích mang tính “chữa lỗi hệ thống”. Thay vì chỉ tập trung vào các khu công nghiệp nội địa, Cần Thơ đang đẩy mạnh công nghiệp ven biển để tiếp cận trực tiếp các tuyến vận tải quốc tế. Lợi thế lớn nhất của khu công nghiệp Trần Đề nằm ở sự gắn kết với Quốc lộ Nam Sông Hậu và khu vực cảng Trần Đề. Khi hạ tầng công nghiệp được đặt gần các đầu mối giao thông và cảng biển, doanh nghiệp có thêm lựa chọn trong tổ chức chuỗi cung ứng, từ tiếp nhận nguyên liệu, sản xuất, lưu kho đến vận chuyển hàng hóa. Với những ngành có tỷ trọng logistics cao như chế biến nông – thủy sản, thực phẩm và sản xuất phục vụ xuất khẩu, đây là lợi thế cạnh tranh trực tiếp về chi phí và thời gian giao hàng. Về dài hạn, hiệu quả của dự án sẽ không chỉ đo bằng diện tích đất công nghiệp khai thác, mà bằng khả năng thu hút nhà đầu tư thứ cấp và hình thành chuỗi sản xuất gắn với lợi thế logistics ven biển.
Nhà máy bia miền Tây: nâng cấp sản xuất, kéo thị trường về gần Cần Thơ
Song song với mở rộng không gian công nghiệp ven biển, miền Tây đang chứng kiến sự xuất hiện của những dự án sản xuất quy mô lớn, tiêu biểu là nhà máy bia và nước giải khát Camel Hậu Giang – một nhà máy bia miền Tây theo đúng nghĩa chiến lược. Ngày 20/9, tại khu công nghiệp Tân Phú Thạnh, Tập đoàn Camel khởi công dự án này trên diện tích khoảng 10,7 ha, với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 2.778 tỷ đồng và công suất thiết kế lên tới 400 triệu lít sản phẩm/năm. "Trong giai đoạn 1, dự án có vốn đầu tư hơn 1.800 tỷ đồng, công suất 150 triệu lít sản phẩm/năm và dự kiến đưa vào sản xuất thương mại trong năm 2027". Hệ thống dây chuyền công nghệ hiện đại, mức độ tự động hóa cao, đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chất lượng, an toàn và bảo vệ môi trường cho thấy đây không phải một nhà máy gia công, mà là cứ điểm sản xuất công nghệ cao đặt tại miền Tây. Ý nghĩa lớn hơn nằm ở tác động thị trường: việc đưa nhà máy vào hoạt động sẽ giúp tập đoàn chủ động hơn về năng lực cung ứng, rút ngắn khoảng cách từ nhà máy đến thị trường, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh. Thông qua nhà máy tại Hậu Giang, các sản phẩm sẽ tiếp cận nhanh và sâu hơn tới thị trường Tây Nam Bộ, TP.HCM và Đông Nam Bộ. Người tiêu dùng hưởng lợi từ nguồn cung ổn định, sản phẩm tươi hơn, còn khu vực hưởng lợi từ việc tăng việc làm chất lượng và tạo lực cầu dịch vụ logistics Cần Thơ và các tỉnh lân cận.
Chuỗi giá trị ven biển: từ hạ tầng đến kinh tế biển miền Tây
Điểm đáng chú ý trong chiến lược công nghiệp ven biển Cần Thơ là việc không dừng ở xây hạ tầng trống, mà gắn khu công nghiệp Trần Đề vào một không gian kinh tế ven biển quy mô lớn, gắn với cảng biển quốc tế Trần Đề. Kế hoạch phát triển của thành phố định hướng hoàn thiện hạ tầng các khu, cụm công nghiệp, trong đó có Trần Đề; đồng thời ưu tiên thu hút các ngành có giá trị gia tăng cao như chế biến nông, thủy sản công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, điện tử và các ngành công nghiệp xanh, tuần hoàn. Theo thông tin giới thiệu dự án, hệ thống hạ tầng kỹ thuật tại khu công nghiệp Trần Đề được chuẩn bị tương đối đồng bộ, từ cấp điện, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải đến mạng lưới giao thông nội khu dạng ô bàn cờ phục vụ lưu thông hàng hóa. Nguồn điện trung áp 22kV từ trạm 110kV Trần Đề, hệ thống cấp nước áp lực đáp ứng yêu cầu cứu hỏa, cùng thiết kế tách riêng nước mưa và nước thải cho thấy định hướng phát triển công nghiệp đi kèm chuẩn môi trường, không lặp lại mô hình công nghiệp cũ. Trong bối cảnh trước đây lợi thế biển chưa được khai thác tương xứng vì hạ tầng logistics và công nghiệp hỗ trợ còn hạn chế, chuỗi đầu tư từ khu công nghiệp Trần Đề, nhà máy gạch men và bê tông tại Sóc Trăng đến các dự án sản xuất mới ở Cần Thơ đang tái cấu trúc kinh tế biển miền Tây theo hướng có công nghiệp, có dịch vụ logistics và có giá trị xuất khẩu cao. Khu vực Trần Đề được kỳ vọng trở thành một trong những đầu mối kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với các thị trường trong nước và quốc tế, biến kinh tế biển miền Tây từ tiềm năng thành thực tế.
Cần Thơ có thể trở thành "cửa ngõ xuất khẩu" của Đồng bằng sông Cửu Long?
Câu hỏi đặt ra là: với khu công nghiệp Trần Đề và làn sóng đầu tư sản xuất – logistics mới, Cần Thơ có đủ điều kiện trở thành cửa ngõ xuất khẩu của Đồng bằng sông Cửu Long hay không? Vị trí ven biển gần cửa Trần Đề, kết nối trực tiếp Quốc lộ Nam Sông Hậu và không gian cảng biển quốc tế mang lại ưu thế rõ rệt trong kết nối thương mại khu vực và xuất khẩu quốc tế. Khi doanh nghiệp có thể đặt nhà máy ngay sát tuyến vận tải, chi phí logistics giảm, thời gian giao hàng rút ngắn, năng lực cạnh tranh tăng – đó là nền tảng để hình thành trung tâm sản xuất và logistics. Tuy nhiên, để xứng tầm trung tâm khu vực, Cần Thơ cần đi tiếp vài bước: đảm bảo tiến độ và chất lượng vận hành khu công nghiệp Trần Đề theo chuẩn đầu tư chuyên nghiệp, an toàn; tiếp tục thu hút các nhà đầu tư thứ cấp và dự án công nghệ cao như cam kết của chủ đầu tư; đồng thời kết nối chặt chẽ với các nhà máy sản xuất lớn trong vùng, từ gạch men, bê tông đến bia và nước giải khát, nhằm tạo chuỗi giá trị công nghiệp hoàn chỉnh. Nếu làm được, công nghiệp ven biển Cần Thơ không chỉ là một cụm dự án, mà sẽ trở thành hệ sinh thái kinh tế biển miền Tây, nơi sản xuất gắn với xuất khẩu ngay tại cửa sông ra Biển Đông. Miền Tây khi đó không còn là "vùng trũng" công nghiệp, mà là một cực sản xuất – logistics mới của Việt Nam, cạnh tranh sòng phẳng trong chuỗi cung ứng khu vực.
