Đào tạo thương mại số phải bắt đầu từ bài toán thật
Đào tạo thương mại số là quá trình trang bị cho người học kiến thức kinh doanh và năng lực ứng dụng công nghệ, đồng thời rèn kỹ năng giải quyết những bài toán thực tế của thị trường số. Đây không còn là lựa chọn bổ sung cho chương trình đại học: thương mại điện tử phát triển nhanh khiến doanh nghiệp cần người vừa hiểu chuyên môn, vừa biết thích ứng với công nghệ và biến động thị trường. Ngày 26/10, Trường Kinh doanh thuộc Đại học Ngoại thương ký kết hợp tác với sáu đối tác, khởi động cuộc thi dành cho sinh viên và tổ chức tọa đàm về đào tạo gắn với thực tiễn. Sáu doanh nghiệp tham gia gồm Shopee, MetaEcom, Printway, Bavor, Ecom Stone và eComDX; thỏa thuận hướng tới chương trình “Thương mại số thông minh và Đổi mới kinh doanh” (SBI). Ý nghĩa của sự kiện không nằm ở số lượng biên bản ký kết, mà ở việc biến cam kết thành trải nghiệm học tập và cơ hội nghề nghiệp cụ thể.
Ba bên, ba trách nhiệm trong một hệ sinh thái đào tạo
Mô hình Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp chỉ có giá trị khi mỗi bên đảm nhận phần việc rõ ràng. Cơ quan quản lý định hướng chính sách, hoàn thiện môi trường phát triển và kết nối các bên; nhà trường xây dựng chương trình, bảo đảm nền tảng kiến thức và gắn bài học với kỹ năng thực hành; doanh nghiệp cung cấp thông tin tuyển dụng, góp ý nội dung, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ thực tập và kết nối việc làm. Vì vậy, hợp tác nhà trường doanh nghiệp không nên dừng ở những buổi giao lưu hay thỏa thuận mang tính hình thức. Chuyên gia từ các doanh nghiệp trong chương trình SBI dự kiến tham gia đánh giá, giảng dạy và giảng bài chuyên đề, đồng thời đưa tình huống kinh doanh, nghiên cứu tình huống vào học phần. Cách làm này có thể giúp sinh viên hiểu tiêu chuẩn công việc trước khi tốt nghiệp, thay vì chỉ biết chúng sau khi bước vào tuyển dụng.
Đào tạo thực chiến có ý nghĩa khi sinh viên được làm thật
Với người học, giá trị thiết thực của hợp tác nằm ở cơ hội thử sức trước khi đi làm: trao đổi với chuyên gia, tiếp cận bài toán doanh nghiệp, thực hành và trải nghiệm môi trường nghề nghiệp. Các đối tác SBI còn dự kiến chia sẻ dữ liệu và giải pháp công nghệ phục vụ giảng dạy, nghiên cứu, tạo môi trường thực tập phù hợp với ngành học và mở rộng cơ hội việc làm trực tiếp cho sinh viên. Trong khuôn khổ sự kiện, cuộc thi “Fizz Up Challenge toàn quốc mùa thứ 4” được khởi động để đưa thêm bài toán kinh doanh số đến gần người học. Đây là hướng đào tạo thực chiến đáng ủng hộ, nhưng trải nghiệm chỉ có ích nếu được thiết kế gắn với mục tiêu học tập, có phản hồi chuyên môn và được duy trì đều đặn. Một cuộc thi hay kỳ thực tập đơn lẻ không thể thay thế sự cập nhật liên tục của chương trình.
Tháo nút thắt để hợp tác không dừng ở cam kết
Hợp tác giữa trường học và doanh nghiệp được xem là cách cải thiện chất lượng đào tạo nhân lực ngành Công Thương: doanh nghiệp phản ánh kỹ năng đang thiếu, còn nhà trường có cơ sở cập nhật nội dung và chuẩn bị người học sát hơn với công việc. Tuy nhiên, mô hình này khó bền nếu cơ chế phối hợp, nguồn lực tài chính, tiến độ và kỳ vọng giữa các bên không tương thích, hoặc trường thiếu hạ tầng nghiên cứu để triển khai hoạt động chung. Đây không phải trở ngại có thể giải quyết bằng thêm một lễ ký kết. Cơ quan quản lý cần tạo điều kiện và duy trì kết nối; doanh nghiệp cần cam kết thời gian, chuyên gia và cơ hội thực hành; nhà trường cần đánh giá định kỳ xem kỹ năng đào tạo có còn khớp với nhu cầu tuyển dụng hay không. Khi các nút thắt được tháo gỡ bằng trách nhiệm cụ thể, nhân lực thương mại điện tử mới có cơ hội bước vào thị trường với năng lực phù hợp.
