Dự án trọng điểm nhưng mặt đường vẫn chìm giữa ruộng nước
Dự án đường Tố Hữu nối dài, được quy hoạch như tuyến đường nối sân bay Phú Bài chiến lược của đô thị Huế, là công trình hạ tầng kỳ vọng tăng khả năng kết nối giao thông giữa trung tâm thành phố và cửa ngõ hàng không, nhưng sau khi điều chỉnh và đổi chủ đầu tư dự án, nhiều đoạn vẫn ngập nước, thi công dở dang và biến thành hình ảnh tượng trưng cho tiến độ xây dựng chậm cùng những vướng mắc quản lý kéo dài.
Theo ghi nhận, đoạn đường có mặt cắt 60m, dài hơn 6km thuộc gói thầu số 21 của dự án đường Tố Hữu nối dài đi sân bay Phú Bài hiện chưa được thi công trở lại, nhiều đoạn vẫn chìm giữa ruộng nước. Người dân phường Thanh Thủy lo ngại nhà thầu đã bỏ qua khoảng thời gian thời tiết thuận lợi, trong khi mùa mưa ở Huế đang cận kề. Đây không chỉ là chuyện chậm vài tháng, mà là dấu hiệu cho thấy một dự án hạ tầng Huế được định vị làm trục giao thông chính lại bị “đứt gãy” ở khâu tổ chức thực hiện.
Đổi chủ đầu tư dự án: bước đi đúng nhưng triển khai lúng túng
Quyết định điều chỉnh và đổi chủ đầu tư dự án được xem là nỗ lực “cấp cứu” tiến độ, nhưng cách triển khai lại tạo thêm khoảng trống trách nhiệm. Sau khi chấm dứt hợp đồng với phần công việc do Công ty cổ phần Tập đoàn Đồng Tâm thi công tại gói thầu 21, lãnh đạo thành phố thống nhất giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 3 làm chủ đầu tư mới thay cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và phát triển đô thị. Tuy nhiên đến nay, thủ tục bàn giao vai trò chủ đầu tư giữa hai ban vẫn chưa hoàn thành.
Vì chưa chuyển giao xong, việc đôn đốc nhà thầu vẫn do chủ đầu tư cũ phụ trách. Nghĩa là trên giấy tờ dự án đã bước vào giai đoạn điều chỉnh chủ đầu tư, nhưng tại hiện trường, không ai thực sự nắm trọn quyền và trách nhiệm để ép tiến độ. Tại họp báo tháng 8, đại diện Văn phòng UBND thành phố cho biết quá trình điều chỉnh chủ đầu tư có thêm bài toán sắp xếp lại đơn vị sự nghiệp công lập. Việc hợp nhất hai ban quản lý để thành lập Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Nam Sông Hương – dự kiến là chủ đầu tư mới tuyến đường nối sân bay Phú Bài – vô hình trung kéo dài giai đoạn “chuyển tiếp”, nơi công việc bị treo mà không ai chịu trách nhiệm đến cùng.
Những con số biết nói về tiến độ xây dựng chậm
Nhìn vào dữ liệu của dự án hạ tầng Huế này, có thể thấy rõ sự lệch pha giữa bố trí nguồn lực và kết quả trên công trường. Tuyến đường nối sân bay Phú Bài có tổng chiều dài hơn 9,5km, tổng mức đầu tư 1.143 tỷ đồng, được chia thành hai gói thầu chính: gói 20 với tiến độ 720 ngày (khởi công 3/11/2024) và gói 21 với tiến độ 900 ngày từ 20/1/2025. Thế nhưng nhiều hạng mục trong gói 21 bị chậm tiến độ kéo dài, đặc biệt là tuyến đường mặt cắt 60m do Đồng Tâm đảm nhận.
Theo lãnh đạo thành phố, lũy kế vốn bố trí cho công trình đã đạt 751 tỷ đồng, riêng năm 2026 là 350 tỷ đồng; dự án đã giải ngân 527 tỷ đồng, nhưng năm 2026 mới giải ngân được 144 tỷ. Công tác giải phóng mặt bằng được đánh giá là “chuyển biến tích cực” với tỷ lệ 92,5% diện tích đã được bàn giao. Một phát biểu có thể trích dẫn là: “Lũy kế vốn bố trí cho công trình đạt 751 tỷ đồng, đến nay dự án đã giải ngân 527 tỷ đồng”. Nhưng nghịch lý là khi tiền và mặt bằng đều đã đạt mức khá, hình hài tuyến đường vẫn là những dải đất ngập nước – chứng cứ rõ ràng cho tình trạng tiến độ xây dựng chậm không thể đổ lỗi cho dân sinh hay tài chính.
Từ câu chuyện đường Tố Hữu đến bài học quản lý hạ tầng
Vấn đề cốt lõi của tuyến đường nối sân bay Phú Bài không nằm ở quy mô hay nguồn vốn, mà ở năng lực quản lý và tổ chức thực hiện. Khi một dự án thay đổi nhà thầu và đổi chủ đầu tư, điều cần nhất là quy trình chuyển giao ngắn, rõ và có người chịu trách nhiệm cụ thể theo mốc thời gian. Trên thực tế, thành phố đã giao hạn chót cho chủ đầu tư cũ xử lý dứt điểm vướng mắc với nhà thầu bị chấm dứt hợp đồng trước ngày 10/7. Nhưng nếu bước tiếp theo – hoàn tất điều chỉnh chủ đầu tư và tái khởi động thi công – không được đặt trong khung thời gian nghiêm ngặt, mọi quyết định sẽ chỉ dừng ở mức “chủ trương”.
Sự chậm trễ hiện nay cho thấy hệ thống quản lý dự án hạ tầng Huế vẫn còn khoảng trống giữa ý chí chính sách và khả năng triển khai. Việc sắp xếp các ban quản lý dự án, hợp nhất thành Ban Quản lý Nam Sông Hương nếu không đi kèm cơ chế kiểm soát tiến độ, có thể biến quá trình tái cấu trúc thành lý do hợp pháp cho việc dây dưa. Cho đến khi mặt đường thôi chìm giữa ruộng nước, câu hỏi về trách nhiệm cá nhân, thời hạn ràng buộc và cơ chế giám sát độc lập vẫn cần được đặt ra trong mọi dự án đổi chủ đầu tư.
