Tuyến đường nối sân bay đang chịu sức ép tiến độ
Đường Tố Hữu nối dài là dự án giao thông dài khoảng 9,59 km tại Huế, được xây dựng để nối khu đô thị mới An Vân Dương và trung tâm thành phố với sân bay Phú Bài, đồng thời giảm tải cho Quốc lộ 1A. Khởi công tháng 1/2025 với tổng mức đầu tư 1.143 tỷ đồng, công trình dự kiến hoàn thành vào tháng 7/2027.
Điểm đáng lo không chỉ là mưa lớn làm gián đoạn một vài ngày, mà là công trường bước vào mùa mưa khi các hạng mục nền đường, cầu và đường công vụ ở những đoạn trũng vẫn chưa sẵn sàng. Nước ngập khiến máy móc, công nhân và phương tiện vận chuyển khó tiếp cận, biến thời tiết thành một lực cản trực tiếp đối với tiến độ đường Tố Hữu. Với người dân và hành khách, tuyến đường đi sân bay Phú Bài càng hoàn thành muộn thì lợi ích kết nối, đi lại và vận tải càng bị trì hoãn.
Mưa ngập chặn thi công, nhưng không phải nút thắt duy nhất
Tại gói thầu số 21, mưa lớn kéo dài làm ngập nhiều vị trí bóc đất hữu cơ và xử lý nền đất yếu, khiến nhà thầu không thể triển khai đồng loạt. Đường công vụ dẫn vào khu vực xây cầu có cao độ thấp, từ 0,4 đến 1,3 m; nhiều đoạn ngập cục bộ khiến xe chở vật liệu và thiết bị không thể tiếp cận. Đây là trở ngại thực tế, nhưng việc công trường bị động trước mùa mưa cũng đặt ra câu hỏi về mức độ chuẩn bị nền đường công vụ và kế hoạch thi công từ trước.
Mặt bằng chưa bàn giao khiến bài toán khó hơn: khoảng 2,7 ha liên quan đến 139 hộ dân tại hai phường Hương Thủy và Phú Bài vẫn còn vướng. Khi mặt bằng không liền mạch, nhà thầu khó tổ chức mũi thi công liên tục; khi các lối vào lại ngập, phạm vi có thể làm càng thu hẹp. Vì thế, đổ toàn bộ trách nhiệm cho thời tiết sẽ bỏ qua hai vấn đề có thể được xử lý song song: giải phóng mặt bằng và chuẩn bị đường tiếp cận công trường.
Thay chủ đầu tư, chấm dứt hợp đồng nhưng khối lượng vẫn thấp
Tiến độ còn chịu ảnh hưởng bởi năng lực tổ chức thực hiện. Riêng gói thầu số 21, Công ty Cổ phần Tập đoàn Đồng Tâm bị chấm dứt hợp đồng sau hai lần vi phạm tiến độ và bị xử phạt tổng cộng 411 triệu đồng. Việc chấm dứt hợp đồng buộc các thành viên còn lại trong liên danh phân chia lại khối lượng, tổ chức thi công trở lại — một xáo trộn khó tránh khỏi khi công trình vốn đã chậm.
Tháng 7/2026, UBND thành phố Huế chuyển dự án từ ban quản lý dự án đầu tư xây dựng và phát triển đô thị thành phố sang Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 3, nay là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Nam Sông Hương, với mục tiêu tháo gỡ vướng mắc và đẩy nhanh thi công. Tuy nhiên, đổi đầu mối quản lý chỉ tạo cơ hội chấn chỉnh, không tự động bù được thời gian đã mất. Tại gói thầu 21, nền, móng đường mới đạt khoảng 29,5% và năm cây cầu đạt khoảng 45% khối lượng.
Muốn kịp hạn, cần biến thời gian nắng thành lợi thế
Bức tranh giữa hai gói thầu cho thấy công trường vẫn có thể tiến lên ở nơi điều kiện thuận lợi. Tại gói thầu 20, nền, móng đã hoàn thành trên 1,8 km trong tổng chiều dài khoảng 3,4 km, tương đương gần 53%; một số đoạn bắt đầu được thảm nhựa. Trái lại, điểm nghẽn ở gói 21 đòi hỏi xử lý đồng thời mặt bằng, lối tiếp cận và kế hoạch ứng phó ngập, thay vì chỉ chờ thời tiết tốt.
Năm 2026, dự án được bố trí 350 tỷ đồng vốn kế hoạch, đã giải ngân hơn 227 tỷ đồng, đạt khoảng 65%. Cơ quan quản lý yêu cầu lập tiến độ cụ thể theo từng tuần và phối hợp theo dõi thời tiết để bố trí thi công phù hợp. Chủ đầu tư cũng cho biết sẽ tăng nhân lực, tăng ca, tăng kíp khi điều kiện thuận lợi. Những cam kết này cần đi kèm mốc xử lý từng điểm vướng và công khai kết quả, nếu không mục tiêu hoàn thành tháng 7/2027 sẽ tiếp tục bị đặt dấu hỏi.
Kết luận, mưa ngập là tác nhân trước mắt nhưng không giải thích trọn vẹn vì sao đường Tố Hữu nối dài chậm: mặt bằng còn thiếu, một nhà thầu đã bị chấm dứt hợp đồng, còn các đoạn trũng thiếu lối tiếp cận thi công hiệu quả. Muốn tuyến đường đi sân bay Phú Bài phát huy giá trị đúng hạn, chủ đầu tư phải xử lý các nút thắt này ngay trong thời gian có thời tiết thuận lợi, thay vì để mỗi đợt mưa tiếp tục làm lùi công việc.
