Tỷ lệ bàn giao 3,3% là cảnh báo tiến độ
Giải phóng mặt bằng Đông Kinh là quá trình đo đạc, kiểm đếm, bồi thường và thu hồi đất để bàn giao mặt bằng sạch cho các dự án, đồng thời phải xử lý thỏa đáng quyền lợi và chỗ ở của người dân bị ảnh hưởng. Tại cuộc kiểm tra thực tế ngày 7/11, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Đoàn Thanh Sơn yêu cầu các đơn vị xác định rõ trách nhiệm, thời hạn xử lý và tháo gỡ các vướng mắc đang kéo dài. Khu đô thị mới Đông Kinh là điểm nghẽn nổi bật: dự án ảnh hưởng 271 trường hợp trên hơn 176.400 m², nhưng mới kiểm đếm 126 trường hợp, tương đương 46,5% số hộ và 26,3% diện tích. Trong 36 hộ đã có phương án bồi thường qua sáu đợt, 24 hộ nhận tiền và bàn giao 5.790 m². Kết quả đó mới bằng 3,3% diện tích dự án — quá thấp để xem tiến độ hiện tại là an toàn.
Dự án thể thao có mặt bằng hơn, nhưng chưa hết vướng
Khu liên hợp thể thao Lạng Sơn cho thấy một bức tranh khả quan hơn, nhưng con số bàn giao 54% vẫn đồng nghĩa gần một nửa mặt bằng còn lại chưa được giải quyết. Dự án khởi công tháng 8/2025, rộng khoảng 28,7 ha; công tác đo đạc, kiểm đếm đã hoàn tất với 209 hộ, song phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư mới được duyệt cho 115 hộ, đạt 55%. Mặt bằng bàn giao đạt 15,48/28,7 ha. Trên phần đất đã nhận, nhà thầu san nền hơn 12 ha, đồng thời thi công móng Nhà thi đấu đa năng và Nhà tập luyện thể thao. Đây là dấu hiệu cho thấy thi công có thể tiến lên từng phần, nhưng không thay thế được việc hoàn tất bồi thường. Tỉnh đặt mục tiêu trình thẩm định, phê duyệt phương án cho toàn bộ trường hợp bị ảnh hưởng trong tháng 11 và bàn giao toàn bộ mặt bằng trong tháng 12/2026.
Tái định cư phải đi cùng hạ tầng và căn cứ pháp lý
Đẩy nhanh thu hồi đất mà chưa có nơi ở phù hợp sẽ chuyển áp lực tiến độ thành gánh nặng cho các hộ dân. Vì vậy, tái định cư Lạng Sơn cần được xem là một phần của kế hoạch giải phóng mặt bằng, không phải thủ tục xử lý sau cùng. Tại khu dân cư Trần Quang Khải, tỉnh yêu cầu phường khẩn trương hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải, kiểm tra và nghiệm thu hạ tầng trên phần diện tích đã giải phóng, trong đó có 32 lô dự kiến dành cho tái định cư. Phương án dự kiến bố trí 10 lô cho các hộ bị ảnh hưởng bởi chính dự án này và khoảng 9 lô cho dự án xây mới Trường Tiểu học Chi Lăng 2. Đất chỉ được giao sau khi hạ tầng hoàn thiện, nghiệm thu, bàn giao và đủ căn cứ pháp lý. Với hộ phải di chuyển nhưng chưa có nhà tạm cư phù hợp, phường sẽ hỗ trợ tiền thuê nhà nếu đủ điều kiện theo quy định.
Việc sắp xếp đất tái định cư còn liên quan các dự án khác: phường được giao phối hợp rà soát quỹ đất 12% tại Phú Lộc I và Phú Lộc II để xem xét bố trí cho dự án Công viên trung tâm Lương Văn Tri, bãi đỗ xe công cộng và cầu Bến Bắc. Những phương án này nhấn mạnh một nguyên tắc thiết thực: phải có nơi đến đủ điều kiện trước khi yêu cầu người dân rời nơi ở cũ.
Đếm ngược tiến độ cần đi cùng đối thoại
Tỉnh yêu cầu phân công rõ người, rõ việc; tăng cường đối thoại và vận động các hộ chưa đồng thuận, đồng thời hoàn thiện hồ sơ thu hồi đất theo đúng trình tự. Với các trường hợp cố tình không chấp hành, biện pháp bảo vệ thi công hoặc cưỡng chế chỉ được thực hiện theo quy định pháp luật. Các mốc gần nhất cũng đã được xác định: hoàn thành giải phóng mặt bằng vị trí Nhà ở xã hội số 1 trong tháng 11/2026, còn vị trí số 2 phải khẩn trương phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho những hộ đủ điều kiện trong tháng đó. Sở Xây dựng được giao theo dõi và báo cáo tiến độ hằng tuần, nêu rõ nhiệm vụ chậm và trách nhiệm liên quan. Hai dự án hứa hẹn hoàn thiện hạ tầng thể thao, đô thị và góp phần nâng chất lượng đời sống; nhưng lợi ích ấy chỉ trở nên cụ thể khi mặt bằng được bàn giao đúng hạn và quyền lợi tái định cư được bảo đảm. Mốc tháng 12/2026 vì thế phải là cam kết có kiểm chứng, không chỉ là mục tiêu trên giấy.
