Từ khẩu hiệu thành chiến lược: ‘Một hành trình, ba điểm đến’ là gì?
Chiến lược “Một hành trình, ba điểm đến” là sáng kiến hợp tác du lịch nhằm biến Việt Nam, Lào, Campuchia thành một không gian du lịch liên kết, nơi du khách có thể thực hiện tour xuyên biên giới Mekong với lộ trình mạch lạc, thủ tục đi lại thuận tiện và trải nghiệm trọn gói về di sản, thiên nhiên, ẩm thực của cả ba nước trong một chuyến đi duy nhất.
Chiều 26-8, trong khuôn khổ Hội chợ Du lịch Quốc tế TP.HCM, Hội nghị Bộ trưởng Du lịch Campuchia – Lào – Việt Nam (CLV) lần thứ nhất được tổ chức, chính thức khởi động cơ chế hợp tác du lịch cấp bộ trưởng giữa ba nước. Đây không chỉ là thêm một diễn đàn, mà là bước ngoặt thể chế: từ nay du lịch Việt Nam Lào Campuchia có một “đầu não” chung để bàn chiến lược, ra quyết định và chịu trách nhiệm. Nhìn ở góc độ cạnh tranh khu vực, nếu ASEAN là “sân lớn”, thì CLV đang tự định vị như một cụm điểm đến có thương hiệu riêng, thay vì mỗi nước tiếp tục quảng bá rời rạc, mạnh ai nấy làm.
Vì sao cần một cơ chế cấp bộ trưởng ngay lúc này?
Sự ra đời của cơ chế hợp tác du lịch CLV cấp bộ trưởng không phải diễn ra ngẫu nhiên, mà là kết quả trực tiếp từ định hướng chung của Thủ tướng ba nước tại cuộc gặp tháng 2-2025 ở TP.HCM về việc thành lập cơ chế ba bộ trưởng du lịch để triển khai sáng kiến “Một hành trình, ba điểm đến”. Sau đại dịch, dòng khách quốc tế quay lại mạnh, nhưng nếu mỗi thị trường chỉ lo “giữ khách cho riêng mình”, cả khu vực sẽ khó nâng tầm.
Các con số cho thấy áp lực phải hợp tác: năm 2025, ba nước đón 31,3 triệu lượt khách quốc tế, tăng 10,3% so với 2024; riêng 6 tháng đầu năm 2026 đã đạt 16,6 triệu lượt. Mục tiêu mới là 35 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026, cao hơn khoảng 12% so với 2025. Cạnh tranh thu hút khách giờ không còn là “Việt Nam hay Thái Lan”, mà là “Đông Dương hay các cụm điểm đến khác trên thế giới”. Muốn thắng, CLV buộc phải hành động như một khối.
Không gian du lịch chung trên dòng Mekong: tour, hành lang và lễ hội
Điểm đáng giá nhất của chiến lược mới là chuyển trọng tâm từ ký kết hợp tác sang làm tour cụ thể. Tour du lịch xuyên ba nước Việt Nam – Lào – Campuchia vốn đã tồn tại nhiều năm, kết nối các di sản UNESCO, danh lam thắng cảnh và trải nghiệm ẩm thực đặc sắc. Tuy nhiên, đa phần vẫn là các chương trình riêng lẻ của doanh nghiệp, thiếu khung chiến lược và thương hiệu chung đủ mạnh để cạnh tranh với tour xuyên biên giới Mekong ở những cụm khác.
Kế hoạch hành động chung 2026–2028 xác định sáu nhóm ưu tiên, trong đó có phát triển sản phẩm chung, kết nối giao thông và tạo thuận lợi đi lại. Sắp tới, ba nước sẽ phát triển gói sản phẩm du lịch xuyên biên giới CLV với chương trình “Cộng thêm một quốc gia” (Plus One Country), xây dựng các hành lang du lịch sinh thái và di sản xuyên biên giới, cùng một lễ hội du lịch – văn hóa CLV thường niên. Nếu triển khai nghiêm túc, du lịch Việt Nam Lào Campuchia có thể chuyển từ những tuyến rời rạc sang những hành trình mạch lạc, có câu chuyện chung rõ ràng.
Từ lý thuyết đến sản phẩm: tour xuyên biên giới Mekong sẽ khác gì?
Hiện nay, các doanh nghiệp đã bán nhiều tour CLV, như các hành trình dài ngày kết nối nhiều điểm đến ở cả ba nước. Vấn đề là chúng vẫn là “tour ghép” hơn là “một sản phẩm thống nhất”. Cơ chế mới mở ra khả năng ba chính phủ cùng tham gia vào thiết kế sản phẩm: tổ chức đoàn khảo sát tuyến cho cơ quan quản lý, doanh nghiệp lữ hành, truyền thông để đánh giá điểm đến, dịch vụ, từ đó hình thành các tour xuyên biên giới chuẩn hóa thay vì mạnh ai nấy thiết kế.
Ẩm thực được coi là mảnh ghép chiến lược trong không gian chung này. “Sáng kiến thứ hai là tăng cường quảng bá ẩm thực CLV”, với các chương trình trình diễn, giới thiệu và trải nghiệm món ăn đặc trưng, gắn với truyền thông và khả năng hình thành các hành trình ẩm thực xuyên biên giới. Về phía du khách, điều quan trọng không chỉ là đi được ba nước trong một chuyến, mà là cảm nhận một bức tranh văn hóa – ẩm thực – di sản có liên kết, không bị đứt đoạn ở đường biên.
Triển vọng và thách thức: CLV có dám chơi như một “điểm đến lớn”?
Kết thúc Hội nghị, các bộ trưởng đã thống nhất Kế hoạch hành động chung về hợp tác du lịch CLV giai đoạn 2026–2028 và Tuyên bố chung, đặt mục tiêu đón 35 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026. Theo thỏa thuận, Lào sẽ chủ trì Hội nghị Cơ quan Du lịch Quốc gia CLV lần thứ 4 và Hội nghị Bộ trưởng Du lịch CLV lần thứ 2 vào năm 2027. Lịch trình này cho thấy đây không phải một phong trào ngắn hạn mà là lộ trình nhiều năm.
Tuy vậy, để “một hành trình ba điểm đến” không dừng ở khẩu hiệu, ba nước phải giải quyết những điểm nghẽn quen thuộc: thủ tục biên giới, kết nối giao thông, chia sẻ dữ liệu thị trường, phân chia lợi ích trên cùng tuyến tour. Theo quan điểm của người viết, cạnh tranh nội vùng – chẳng hạn giữa các thành phố đón tour – sẽ chỉ giảm đi khi CLV xây dựng được thương hiệu chung đủ mạnh, để doanh nghiệp và địa phương thấy rằng thêm một điểm đến cho hành trình không phải mất khách, mà là tăng giá trị toàn chuỗi. Đây là bài kiểm tra thực chất cho tham vọng trở thành một cụm du lịch Mekong có sức nặng trên bản đồ quốc tế.
