Từ “bốn quốc gia” đến “năm quốc gia, một điểm đến”: bước nhảy tư duy
Sáng kiến du lịch liên khu vực ACMECS với khẩu hiệu “Năm quốc gia, Một điểm đến” là chiến lược hợp tác để biến Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam thành một không gian du lịch thống nhất, tạo điều kiện cho tour xuyên biên giới Đông Nam Á dễ dàng hơn, hành trình liền mạch hơn và trải nghiệm đa quốc gia trở nên quen thuộc với du khách Việt. Trong những ngày cuối tháng 8, hai cuộc họp cấp cao tại TP.HCM đã cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt: từ ý tưởng “Bốn quốc gia, Một điểm đến” trong khuôn khổ CLMV đến quyết tâm nâng tầm lên toàn khối ACMECS. Hội nghị Quan chức cấp cao du lịch CLMV lần thứ 8 do Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam chủ trì, diễn ra ngày 26/8 tại TP.HCM với sự tham dự của đại diện Campuchia, Lào, Myanmar và PATA. Cùng thời điểm, Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ACMECS lần thứ 7 quy tụ lãnh đạo du lịch năm nước, do Bộ trưởng Maung Myint của Myanmar chủ trì. Hai mảnh ghép này đang khớp lại thành một bức tranh tham vọng: Đông Nam Á lục địa trở thành một điểm đến chung, không chỉ trên khẩu hiệu.
Vì sao chiến lược liên kết lúc này đặc biệt quan trọng?
Chiến lược “Năm quốc gia, Một điểm đến” xuất hiện không phải ngẫu nhiên, mà là phản ứng có tính toán của tiểu vùng Mekong trước làn sóng phục hồi du lịch hậu COVID-19. Bộ trưởng Maung Myint nhấn mạnh du lịch thế giới đang phục hồi mạnh mẽ, với khoảng 1,52 tỷ lượt khách quốc tế năm 2025 và khu vực châu Á - Thái Bình Dương tăng 8,5% GDP từ du lịch và lữ hành trong năm này. Nếu các nước ACMECS không nhanh chóng kết nối, dòng khách phục hồi sẽ chảy về những điểm đến đã gắn thương hiệu mạnh như Nhật Bản, Hàn Quốc hay châu Âu, thay vì dừng lại lâu hơn tại Mekong. Tại tiểu vùng CLMV, Việt Nam nhấn mạnh hợp tác bốn nước đang đứng trước nhiều triển vọng khi lượng khách quốc tế đến khu vực tiếp tục tăng trưởng tích cực. Năm 2025, Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam đón hơn 32,29 triệu lượt khách quốc tế, 6 tháng đầu 2026 đã đạt 17,12 triệu. Các con số cho thấy nhu cầu đã trở lại, vấn đề là khu vực có đủ táo bạo để biến tăng trưởng rời rạc thành những hành trình đa điểm thực sự hấp dẫn hay không.
Hành chính thông thoáng hơn: chìa khóa của tour xuyên biên giới Đông Nam Á
Điểm mấu chốt để tour xuyên biên giới Đông Nam Á bùng nổ không nằm ở việc vẽ thêm tuyến trên brochure, mà ở sự thay đổi thực chất trong quy trình đi lại. Tại hội nghị CLMV, Việt Nam đề xuất tiếp tục phát triển các tuyến du lịch chung “Bốn quốc gia, Một điểm đến” và phối hợp tạo thuận lợi hơn cho việc qua lại biên giới, công nhận rộng rãi các loại giấy thông hành, thúc đẩy du lịch tự lái và caravan. Điều này, nếu được ACMECS mở rộng, đồng nghĩa với một bức tranh visa thuận lợi Campuchia Lào Myanmar hơn cho du khách Việt: thủ tục đơn giản, thời gian chờ ngắn, kiểm soát biên giới hài hòa giữa an ninh và trải nghiệm. Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ACMECS khẳng định mục tiêu tăng cường kết nối, tạo thuận lợi đi lại, thúc đẩy chuyển đổi số và du lịch thông minh, phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng, văn hóa, bảo đảm an ninh, an toàn và phát triển nguồn nhân lực. Nếu các cam kết này không dừng ở văn bản, du khách Việt hoàn toàn có thể kỳ vọng những hành trình xuyên biên giới trơn tru hơn nhiều so với thời điểm trước dịch.
Cơ hội cụ thể cho du khách Việt: từ biên giới mềm hơn đến hành trình dài hơn
Từ góc nhìn người đi tour, sáng kiến du lịch liên khu vực ACMECS đem lại ba lợi ích rõ rệt, nếu được triển khai nghiêm túc. Thứ nhất, không gian tour mở rộng tự nhiên từ những tuyến Việt Nam – Campuchia – Lào vốn đang được doanh nghiệp khai thác dọc các hành lang kinh tế chung, thành mạng lưới hành trình có thể nối tiếp sang Myanmar và Thái Lan. Thứ hai, các chương trình du lịch caravan và tự lái mà doanh nghiệp Việt đang nghiên cứu không còn là sản phẩm “thử nghiệm”, mà trở thành mũi nhọn khác biệt khi biên giới được tạo thuận lợi, giấy thông hành được công nhận rộng rãi. Thứ ba, nhờ quảng bá chung và nhận diện thống nhất “Năm quốc gia, Một điểm đến”, du khách Việt có thể lên kế hoạch hành trình dài ngày, lưu trú nhiều điểm trong cùng một khu vực thay vì chia nhỏ thành các chuyến lẻ tẻ. Hội nghị ACMECS cho thấy nội khối đã đón khoảng 8,73 triệu lượt khách năm 2025 và 4,25 triệu lượt trong nửa đầu 2026, chiếm 12,85% tổng khách quốc tế. Những con số ấy là bằng chứng rằng du lịch nội khối không phải thị trường ngách mà là mỏ vàng đang chờ được khai thác bằng các tour xuyên biên giới thiết kế khéo léo.
Thách thức phía trước và điều du khách Việt nên kỳ vọng
Dù triển vọng sáng, sáng kiến “Năm quốc gia, Một điểm đến” vẫn chưa phải tấm vé thông hành tự động cho mọi kế hoạch du lịch của người Việt. Thách thức lớn nhất là khoảng cách giữa quyết tâm chính trị và khả năng thực thi trên thực địa: từ nhân lực tại cửa khẩu, hạ tầng số đến sự phối hợp thống kê, an ninh – an toàn. Hội nghị SOM CLMV lần thứ 8 đã phải rà soát kết quả triển khai Chương trình Hành động giai đoạn 2025-2026 và bàn tiếp định hướng hợp tác cho giai đoạn 2026-2028, trong khi ACMECS cũng vừa thông qua Kế hoạch Hành động chung về hợp tác du lịch 2026-2028. Điều này cho thấy tiến trình sẽ còn nhiều vòng điều chỉnh. Tuy vậy, chính việc các nước kiên trì xây kế hoạch trung hạn, thay vì các chiến dịch ngắn hạn, lại là điểm đáng để du khách Việt đặt kỳ vọng. Trong vài năm tới, người Việt có cơ sở trông đợi những tour liên quốc gia có quy trình hành chính đơn giản hơn, thông tin rõ ràng hơn và được hậu thuẫn bởi một cấu trúc hợp tác khu vực được thiết kế để phục hồi bền vững sau dịch. Lựa chọn của du khách giờ không chỉ là đi hay không đi, mà là đi bao nhiêu nước trong cùng một hành trình Mekong.
