Từ đại gia bất động sản đến “tay chơi” đường sắt
Đại Quang Minh đường sắt là cách gọi mới cho một doanh nghiệp vốn nổi lên từ bất động sản nhưng nay đã chính thức chuyển ngành nghề kinh doanh chính sang xây dựng công trình đường sắt, phản ánh xu hướng dịch chuyển của các tập đoàn tư nhân vào lĩnh vực hạ tầng giao thông có biên độ phát triển dài hạn và dư địa thị trường còn rất lớn. Việc CTCP Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh thay đổi ngành nghề chủ lực từ mã 6810 “kinh doanh bất động sản” sang mã 4211 “xây dựng công trình đường sắt” không phải động thái kỹ thuật, mà là tuyên bố chiến lược: bất động sản không còn là trung tâm, đường sắt mới là mặt trận chủ lực. Đáng chú ý, cú xoay trục này diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp vừa tăng vốn điều lệ lên 32.000 tỷ đồng, cho thấy họ muốn chuẩn bị nguồn lực tài chính đủ dày cho một cuộc chơi hạ tầng dài hơi.
Lý do thật sự: đường sắt Việt Nam trở thành “miếng bánh” hạ tầng mới
Nếu nhìn rộng hơn, bước chuyển sang xây dựng đường sắt Việt Nam của Đại Quang Minh không bất ngờ, mà là phản ứng hợp lý trước một làn sóng đầu tư hạ tầng giao thông đang dồn mạnh vào đường sắt. Theo nguồn dữ liệu công khai, thị trường này trải dài từ tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng mức đầu tư khoảng 1,7 triệu tỷ đồng đến tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng gần 290.000 tỷ đồng, cùng hàng loạt dự án metro tại Hà Nội và TP.HCM. Khi quy mô đầu tư đã lên tới hàng triệu tỷ, cơ hội không còn thuộc về vài nhà thầu nhà nước, mà mở cửa cho những tập đoàn tư nhân có tiềm lực, kinh nghiệm tổ chức dự án lớn. Với nền tảng bất động sản, Đại Quang Minh hiểu rõ giá trị gia tăng quanh các tuyến đường sắt đô thị: đất đai, phát triển đô thị, dịch chuyển dân cư. Họ không chỉ xây đường mà còn xây hệ sinh thái xung quanh, điều mà các nhà thầu thuần kỹ thuật khó làm được.
Năng lực hiện tại: từ metro số 2 đến trục sông Hồng
Điểm khiến giới quan sát đánh giá cao bước chuyển của Đại Quang Minh là họ không bước vào đường sắt bằng tay trắng. Doanh nghiệp đã được chọn làm tổng thầu EPC tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương dài 11,3km, với tổng mức đầu tư 55.179 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào quý IV/2030. Đồng thời, họ là nhà đầu tư tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và đang chuẩn bị đầu tư dự án đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành theo phương thức PPP, hợp đồng BT. Ở chiều ngược lại, nền tảng bất động sản vẫn là “vũ khí ngầm”: Đại Quang Minh là đại diện liên danh thực hiện dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng hơn 11.400ha với tổng mức đầu tư 714.000 tỷ đồng. Đây là minh chứng rằng với vốn điều lệ 32.000 tỷ đồng và kinh nghiệm xử lý những dự án hạ tầng quy mô rất lớn, họ có đủ năng lực để bước ra khỏi vai trò nhà phát triển bất động sản và cạnh tranh sòng phẳng trong cuộc chơi đường sắt.
VinSpeed: đối thủ trực diện trên mặt trận đường sắt
Sự xuất hiện của Đại Quang Minh đường sắt lập tức khiến VinSpeed của tỷ phú Phạm Nhật Vượng có thêm một đối thủ đối trọng trong cùng phân khúc. VinSpeed được thành lập năm 2025, cũng chọn “xây dựng công trình đường sắt” làm ngành nghề kinh doanh chính, với vốn điều lệ 45.000 tỷ đồng do ông Phạm Thiếu Hoa – Chủ tịch HĐQT Vinhomes – điều hành. Tháng 6 vừa qua, VinSpeed cùng Vinhomes được lựa chọn làm tổng thầu EPC cho 5 tuyến đường sắt đô thị tại Thủ đô, dài 303,5km, tổng mức đầu tư hơn 1,3 triệu tỷ đồng. Khác với Đại Quang Minh vẫn song song bất động sản – hạ tầng, VinSpeed dồn trọng tâm vào đường sắt, thể hiện qua việc trực tiếp triển khai hai tuyến lớn là Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Nói cách khác, thị trường đường sắt không chỉ là “miếng bánh” mới, mà đang hình thành cuộc đua song mã giữa một hệ sinh thái gắn với THACO và một hệ sinh thái xoay quanh Vingroup.
Cuộc đua hạ tầng giao thông và ý nghĩa của cạnh tranh
Việc hai tập đoàn tư nhân lớn chọn đường sắt làm mặt trận chủ lực sẽ định hình lại bản đồ hạ tầng giao thông. Một bên là VinSpeed đối thủ đã đi trước một bước, nắm trong tay gói EPC khổng lồ ở Thủ đô; bên kia là Đại Quang Minh bung vốn và kinh nghiệm bất động sản để bám vào những tuyến metro, đường sắt gắn với trục phát triển đô thị. Cạnh tranh ở đây không chỉ là hợp đồng xây lắp, mà là cuộc chơi về mô hình PPP, tối ưu chi phí đầu tư, khả năng thiết kế đô thị đồng bộ quanh các tuyến đường sắt. Trong bối cảnh nhà nước muốn đa dạng hóa nguồn lực hạ tầng, sự xuất hiện của thêm một “tay chơi” mạnh như Đại Quang Minh là tín hiệu tích cực: nhà nước có nhiều lựa chọn hơn, dự án có cơ hội được đấu thầu cạnh tranh hơn, và chuẩn quản trị, công nghệ trong xây dựng đường sắt Việt Nam có động lực để cải thiện. Cuộc đua càng khốc liệt, khả năng hoàn thành những dự án kéo dài hàng chục năm càng được kỳ vọng sẽ rõ ràng hơn.
