Việt Nam nổi lên như cứ điểm sản xuất mới của khu vực
Làn sóng mở rộng sản xuất của Ryder Industries trong lĩnh vực sản xuất điện tử Việt Nam và của Pandora trong chế tác trang sức đang cho thấy Việt Nam không còn chỉ là điểm đến để tận dụng chi phí thấp, mà đang được nhìn nhận như một trung tâm sản xuất khu vực với chuỗi cung ứng ngày càng hoàn chỉnh, nguồn nhân lực có tay nghề và định hướng phát triển bền vững rõ ràng. Hai quyết định đầu tư đồng thời từ hai ngành khác nhau nhưng đều gắn với chuỗi cung ứng toàn cầu gửi đi cùng một thông điệp: các tập đoàn quốc tế đã bước qua giai đoạn “thử nghiệm” và bắt đầu đặt cược dài hạn vào Việt Nam. Trong bối cảnh cạnh tranh FDI sản xuất khu vực ngày càng gay gắt, đây là lợi thế mà Indonesia hay Thái Lan khó có thể xem nhẹ.
Nhà máy Ryder Industries: cú nhảy công suất trong sản xuất điện tử
Việc Ryder Industries xây nhà máy mới tại Đồng Nai với dự kiến hoàn thành vào quý IV/2027 là bước đi cho thấy tham vọng nâng tầm sản xuất điện tử Việt Nam trong chuỗi EMS toàn cầu. Khu phức hợp mới rộng 22.000 m² với tổng diện tích sàn 38.000 m², tích hợp từ lắp ráp bảng mạch in (PCBA), ép phun nhựa, lắp ráp sản phẩm cuối cùng đến sản xuất khuôn mẫu nhựa tại một địa điểm. Điều này không chỉ giúp công ty tăng công suất tại Việt Nam lên khoảng gấp 4 lần mà còn nâng chất lượng dịch vụ cho các nhà sản xuất thiết bị gốc, từ thiết kế đến sản xuất. Theo lãnh đạo Ryder, ưu tiên hiện nay là khả năng phục hồi chuỗi cung ứng, và nhà máy Ryder Industries mới cho thấy Việt Nam đang đáp ứng được yêu cầu đó bằng sự linh hoạt, tiêu chuẩn đồng bộ với mạng lưới tại châu Á và định hướng sử dụng năng lượng sạch.
Nhà máy Pandora TP.HCM: tăng 50% công suất và thông điệp ‘Made in Ho Chi Minh City’
Ở một thái cực ngành nghề khác, nhà máy Pandora TP.HCM tại Khu công nghiệp VSIP 3 đi vào hoạt động với công suất tới 60 triệu sản phẩm trang sức mỗi năm, tương đương tăng khoảng 50% tổng công suất toàn cầu của tập đoàn. Đây không phải là một dây chuyền gia công đơn thuần mà được thiết kế theo chuẩn công trình xanh LEED Gold và vận hành hoàn toàn bằng năng lượng tái tạo, biến Việt Nam thành mắt xích quan trọng trong chiến lược mở rộng mạng lưới sản xuất toàn cầu của Pandora. Theo phát biểu của lãnh đạo TP.HCM, mỗi sản phẩm mang dấu ấn “Made in Ho Chi Minh City, Vietnam” từ nhà máy này được kỳ vọng thể hiện tay nghề người lao động, tinh thần sáng tạo của doanh nghiệp châu Âu và cam kết chung về phát triển xanh, qua đó nâng tầm vị thế thành phố trong chuỗi cung ứng trang sức thế giới.
Tín hiệu cho cuộc đua FDI sản xuất khu vực với Indonesia và Thái Lan
Điểm đáng nói không nằm ở quy mô đơn lẻ của từng nhà máy, mà ở việc hai dự án thuộc hai ngành công nghệ cao và chế tác tinh xảo cùng “chọn” Việt Nam trong cùng một giai đoạn. Đó là lời khẳng định cho sức hấp dẫn FDI sản xuất khu vực: lực lượng lao động có tay nghề, hạ tầng đang được nâng cấp, vị trí địa lý thuận lợi cho logistics và cam kết chuyển dịch sang năng lượng tái tạo. Khi Ryder tăng công suất tại Việt Nam lên khoảng bốn lần và Pandora mở rộng công suất toàn cầu thêm 50% nhờ nhà máy mới, thông điệp gửi tới các nhà đầu tư đang cân nhắc giữa Việt Nam, Indonesia và Thái Lan là rất rõ: Việt Nam không còn ở vị thế “kẻ đến sau” mà đang trở thành lựa chọn ưu tiên cho các chuỗi sản xuất có giá trị gia tăng cao và yêu cầu tiêu chuẩn xanh.
Thách thức tiếp theo: từ công xưởng chi phí thấp đến trung tâm giá trị cao
Tuy vậy, để biến làn sóng đầu tư của Ryder, Pandora và các tập đoàn khác thành lợi thế bền vững, Việt Nam không thể chỉ dừng lại ở ưu thế chi phí lao động. Câu hỏi quan trọng là làm sao từ các nhà máy như nhà máy Ryder Industries và nhà máy Pandora TP.HCM, doanh nghiệp trong nước có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, thay vì chỉ cung cấp lao động hoặc dịch vụ đơn giản. Điều đó đòi hỏi chính sách FDI phải khuyến khích chuyển giao công nghệ, phát triển nhà cung ứng nội địa, đầu tư mạnh vào đào tạo kỹ năng và quản trị. Nếu làm được, Việt Nam có cơ hội chuyển mình từ “công xưởng giá rẻ” thành trung tâm sản xuất điện tử, trang sức và các ngành công nghệ cao với hàm lượng giá trị gia tăng lớn hơn, đủ sức cạnh tranh sòng phẳng với các đối thủ trong khu vực.
