Từ “kẻ bám đuổi” thành quốc gia cải thiện nhanh thứ 2 thế giới
Chỉ số năng lực phát triển du lịch toàn cầu TTDI là thước đo đánh giá các điều kiện, chính sách và nền tảng giúp một quốc gia có khả năng thu hút, phục vụ và duy trì hoạt động du lịch bền vững, chứ không chỉ phản ánh số khách hay doanh thu ngắn hạn, nên nó cho thấy chất lượng nền tảng phát triển du lịch dài hạn của mỗi nền kinh tế.
Theo báo cáo TTDI 2026 do Diễn đàn Kinh tế thế giới công bố, Việt Nam đạt 4,15 điểm, đứng thứ 52/110 nền kinh tế, tăng 7 bậc so với vị trí 59 trước đó. Điều đáng nói không phải là thứ hạng tuyệt đối, mà là tốc độ bứt phá: Việt Nam xếp thứ 2 thế giới về mức độ cải thiện điểm số trong giai đoạn 2024–2026, tăng 6,3%, chỉ sau Albania và cao hơn nhiều so với mức tăng trung bình 2,1% của 110 nền kinh tế. Đây là tín hiệu cho thấy Việt Nam không còn ở thế “đuổi theo chậm chạp” trong bảng xếp hạng toàn cầu, mà đang trở thành điểm sáng về cải cách nền tảng cho du lịch.
Vượt Lào, Thái Lan, Qatar: ý nghĩa thật sự của cuộc bứt phá
Việc Việt Nam vượt Lào, Qatar, Malaysia và Thái Lan để đứng thứ 2 trong nhóm 10 nền kinh tế cải thiện điểm TTDI mạnh nhất không chỉ là một con số đẹp trên báo cáo. Nó cho thấy quỹ đạo cải cách đang đi nhanh hơn nhiều đối thủ trực tiếp trong khu vực – những nước vốn được xem là “ngôi sao du lịch” lâu năm. Khi mức tăng trung bình toàn cầu chỉ ở 2,1%, mức tăng 6,3% của Việt Nam là lời khẳng định rằng tốc độ thay đổi chính sách, hạ tầng và nguồn lực du lịch đang được đẩy lên một nấc mới.
Đáng chú ý, sự cải thiện này diễn ra trong bối cảnh giai đoạn 2024–2026 là giai đoạn mà hầu hết các nền kinh tế đều cải thiện TTDI nhanh nhất kể từ 2019, nhờ gia tăng nguồn lực văn hóa, cơ sở hạ tầng, dịch vụ du lịch, kết nối hàng không và nguồn lực cho du lịch công vụ. Nói cách khác, Việt Nam không cải thiện trong môi trường “tĩnh”, mà đang phải bứt lên giữa một cuộc cạnh tranh nâng cấp rất sôi động. Việc vẫn vượt được những cái tên như Thái Lan và Qatar về tốc độ cải thiện là một dấu hiệu cho thấy lợi thế mới đang hình thành.
Lọt top 10 nền kinh tế đáng chú ý: Việt Nam đang đứng cùng ai?
Điểm thay đổi quan trọng hơn cả là việc Việt Nam được xếp vào nhóm 10 nền kinh tế du lịch và lữ hành lớn thuộc nhóm không có thu nhập cao đang tạo động lực đáng kể cho tăng trưởng toàn cầu, cùng Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Philippines, Thổ Nhĩ Kỳ, Mexico và Brazil. Đây là nhóm “nền kinh tế đáng chú ý” mà báo cáo TTDI 2026 nhấn mạnh, khi các động lực tăng trưởng mới của du lịch không còn chỉ nằm ở các thị trường phát triển.
Nhóm 10 nền kinh tế này hiện chiếm hơn 28% GDP trực tiếp của ngành du lịch và lữ hành toàn cầu, với dự báo có thể tăng lên 35% vào năm 2035. Từ năm 2019, điểm TTDI trung bình của nhóm tăng 4,7%, cao hơn mức 2,9% của chỉ số chung và 1,9% của 20 nền kinh tế dẫn đầu về du lịch. Việc Việt Nam nằm trong nhóm này cho thấy quốc gia không chỉ cải thiện nhanh, mà còn đang góp phần dịch chuyển trọng tâm tăng trưởng du lịch thế giới về phía các thị trường mới nổi, nơi châu Á – Thái Bình Dương là khu vực cải thiện mạnh nhất với mức tăng trung bình 3,6%.
Những trụ cột Việt Nam đang lên nhanh trên bảng xếp hạng toàn cầu
Báo cáo TTDI cho thấy các nền kinh tế mới nổi – trong đó có Việt Nam – đang cải thiện nhanh hơn mức trung bình ở 15/17 trụ cột năng lực phát triển du lịch trong giai đoạn 2024–2026. Lợi thế nổi bật của nhóm này nằm ở khả năng cạnh tranh về giá, tài nguyên thiên nhiên, tính bền vững của nhu cầu du lịch và tài nguyên văn hóa. Với Việt Nam, điều này phản ánh rõ trong chỉ số phát triển Việt Nam liên quan đến tài nguyên, mức độ an toàn, khả năng tiếp cận và môi trường giá cả, vốn là những điểm mạnh đang được củng cố.
Từ năm 2019 đến nay, nhóm các nền kinh tế mới nổi tiếp tục gia tăng lợi thế về tài nguyên văn hóa và dần thu hẹp khoảng cách với các nền kinh tế phát triển về mức độ sẵn sàng công nghệ thông tin và truyền thông, an toàn – an ninh và hạ tầng vận tải hàng không. Với Việt Nam, điều này cho thấy chiến lược đầu tư vào hạ tầng hàng không, chuyển đổi số trong du lịch và bảo tồn – khai thác di sản đang phát huy hiệu quả trên thước đo quốc tế. Nói cách khác, Việt Nam không chỉ “rẻ và đẹp”, mà đang tiến dần tới hình ảnh một điểm đến thuận tiện, an toàn và kết nối tốt hơn trên bản đồ Việt Nam xếp hạng toàn cầu.
Khoảng cách còn lại và câu hỏi cho thập kỷ tới
Dù mức cải thiện 6,3% là rất ấn tượng, Việt Nam vẫn còn một khoảng cách không nhỏ với nhóm cường quốc du lịch phát triển. Chính báo cáo TTDI cũng chỉ ra rằng các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam, cần tiếp tục cải thiện mạnh về dịch vụ và cơ sở hạ tầng du lịch (lưu trú, dịch vụ cho du khách), môi trường kinh doanh, nguồn nhân lực, thị trường lao động và tính bền vững môi trường. Nói cách khác, “điểm cộng” hiện nay vẫn tập trung nhiều vào tài nguyên và giá, trong khi “điểm trừ” vẫn nằm ở chất lượng dịch vụ và quản trị.
Đối chiếu với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp trực tiếp 10–12% GDP và đón 45–50 triệu lượt khách quốc tế đến năm 2030 mà Nghị quyết 26-NQ/TW đã đặt ra, việc lọt top nền kinh tế đáng chú ý mới chỉ là bước khởi động. Câu hỏi cho thập kỷ tới không còn là “Việt Nam có thể lên hạng không?”, mà là “Việt Nam có dám dịch chuyển trọng tâm từ tăng số lượng khách sang nâng chất lượng dịch vụ, hiệu quả đầu tư và tính bền vững hay không?”. Nếu câu trả lời là có, chỉ số phát triển Việt Nam trong TTDI sẽ còn nhiều dư địa để bứt phá, chứ không dừng lại ở vị trí 52 hiện nay.
