Từ gian hàng sách Việt đến chiến lược xuất bản chủ động
Hội sách Frankfurt là hội chợ sách quốc tế lớn nhất thế giới, quy tụ hơn 7.000 đơn vị xuất bản từ hơn 100 quốc gia, nơi sách Việt Nam đang chuyển dịch từ vai trò trưng bày sang chủ động giao thương bản quyền và khẳng định vị thế trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tham gia Hội sách Frankfurt 2026, ngành xuất bản Việt Nam không đi đường vòng: họ đặt thẳng mục tiêu thúc đẩy giao thương bản quyền, nâng cao vị thế khu vực và học hỏi kinh nghiệm chuyển đổi số. Điều này cho thấy tư duy mới – coi hội sách là bàn đàm phán chiến lược chứ không còn là hội chợ tham quan. Gian hàng Sách Việt Nam do Cục Xuất bản và Thư viện phối hợp với Hà Nội, TP.HCM cùng các nhà xuất bản tổ chức tại Trung tâm Triển lãm Messe Frankfurt đã trở thành điểm tựa cho bước đi bài bản đưa tri thức và văn hóa Việt ra thế giới.
Không gian sách Việt: Hà Nội – TP.HCM cùng kể một câu chuyện chung
Điều đáng nói là không gian sách Việt tại Hội sách Frankfurt 2026 được xây dựng như một câu chuyện chung, trong đó Hà Nội và TP.HCM mang đến hai sắc thái bổ trợ. Hà Nội xuất hiện với chiều sâu di sản nghìn năm, bộ tư liệu lịch sử – văn hóa và điểm nhấn là các hoạt động hướng tới kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám, tôn vinh truyền thống hiếu học và Di sản tư liệu Thế giới 82 bia Tiến sĩ. TP.HCM lại chọn cách trình bày sự năng động thông qua các mô hình sáng tạo, chuyển đổi số và loạt xuất bản phẩm đa lĩnh vực như văn học, lịch sử, văn hóa, ẩm thực, du lịch, truyện tranh. Cách "song kiếm hợp bích" này giúp sách Việt Nam quốc tế có hình ảnh đầy đủ hơn: vừa có chiều sâu di sản, vừa có năng lực công nghiệp văn hóa hiện đại, tạo nền cho chiến lược văn hóa Việt châu Âu dài hơi.
Giao thương bản quyền: từ gian hàng TP.HCM đến các thỏa thuận hai chiều
Nếu phải chọn một điểm bứt phá rõ ràng, đó là giao thương bản quyền. Ngay tại gian hàng TP.HCM, gần 100 tựa sách tiếng Anh và song ngữ được chuẩn bị có chủ đích để tiếp cận các nhà xuất bản và đối tác quốc tế, thay vì trông chờ sự tình cờ. Theo đại diện một đơn vị, "năm nay, sự hiện diện của các đơn vị xuất bản Việt Nam không dừng lại ở việc trưng bày quảng bá mà đi thẳng vào các trao đổi bản quyền thực tế". Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM lần đầu tham gia độc lập với đại diện bản quyền, lập danh mục tác phẩm lịch sử, văn hóa, thiếu nhi bằng tiếng Anh, và được đại lý bản quyền quốc tế Andrew Nurnberg, cùng các "ông lớn" như NXB Đại học Oxford, Tập đoàn Fayard, bày tỏ quan tâm. Ở chiều ngược lại, đơn vị này cũng mua bản quyền hàng chục tựa thiếu nhi, tuổi teen, cho thấy giao thương bản quyền đã thực sự trở thành đường hai chiều.
Không chỉ là sách: chiến lược văn hóa Việt châu Âu và học hỏi quốc tế
Giao thương bản quyền chỉ là một phần của tham vọng lớn hơn: xây dựng một hệ sinh thái văn hóa Việt châu Âu lâu dài. Đoàn TP.HCM làm việc với Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Đức để đề xuất đưa sách tiếng Việt vào thư viện cộng đồng, đẩy mạnh dịch thuật và thậm chí tổ chức Hội sách Việt Nam tại Frankfurt gắn với biểu diễn nghệ thuật và công nghiệp văn hóa. Ý tưởng Không gian văn hóa Việt Nam tại Frankfurt hướng đến cộng đồng hơn 300.000 người Việt tại Đức, tạo cầu nối giữa sách, ngôn ngữ và đời sống văn hóa sở tại. Song song đó, ngành xuất bản Việt Nam chủ động trao đổi kinh nghiệm với các nền tảng số và Hiệp hội Xuất bản Nhật Bản về truyện tranh, xuất bản số và chuyển thể nội dung đa phương tiện – những mảnh ghép cần thiết nếu sách Việt muốn cạnh tranh ở thị trường quốc tế.
Cơ hội chuyển mình của xuất bản Việt Nam sau Frankfurt
Sau vài ngày tại "trái tim giao thương bản quyền và sáng tạo của thế giới", những gì ngành xuất bản Việt Nam thu về không chỉ là vài hợp đồng, mà là sự tự tin chiến lược. Đại diện ngành đánh giá xuất bản Việt đang ở giai đoạn bứt phá năng động với nhiều tiềm năng hội nhập; sự hiện diện tại Hội sách Frankfurt 2026 khẳng định bước đi chủ động, bài bản trong chiến lược đối ngoại văn hóa. Không gian sách Hà Nội – Việt Nam liên tục đón các đoàn khách, cùng trao đổi kinh nghiệm xuất bản, giao dịch bản quyền và tìm hiểu văn hóa – du lịch, cho thấy sách đã trở thành cửa ngõ mềm của ngoại giao. Nếu các đề xuất về tủ sách Việt, hội sách Việt tại Frankfurt và không gian văn hóa Việt được tiếp nối bằng hành động, Frankfurt sẽ không chỉ là một sự kiện, mà là điểm khởi đầu cho một chuỗi hiện diện dài hạn của sách Việt Nam quốc tế trên bản đồ xuất bản châu Âu.
