Số lượng lớn là nền tảng, không phải đích đến
Sản phẩm OCOP là hàng hóa, dịch vụ gắn với lợi thế địa phương, được đánh giá và phân hạng theo các tiêu chí về chất lượng, quy trình sản xuất và khả năng thương mại. Với Hà Nội, chương trình tạo khuôn khổ để đặc sản, nông sản chế biến và sản phẩm làng nghề bước ra thị trường rộng hơn.
Theo số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thành phố đã đánh giá, phân hạng 3.531 sản phẩm OCOP: 18 sản phẩm đạt 5 sao, 22 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 1.584 sản phẩm đạt 4 sao và 1.907 sản phẩm đạt 3 sao. Quy mô ấy cho thấy mạng lưới chủ thể sản xuất rộng, nhưng số lượng chỉ có ý nghĩa khi người mua nhận được sản phẩm an toàn, đồng đều và đáng tin cậy. Đây là thước đo quan trọng hơn cho đóng góp của OCOP Hà Nội vào kinh tế nông thôn.
Chất lượng tạo giá trị thực cho người mua
Đợt 1 năm 2026, Hà Nội công nhận thêm 13 sản phẩm OCOP của 3 chủ thể theo Quyết định số 4325/QĐ-UBND; trong đó có 2 sản phẩm đạt 4 sao và 11 sản phẩm đạt 3 sao. Danh mục mới trải từ nông sản tươi, thực phẩm chế biến đến dược liệu công nghệ cao, phản ánh khả năng phát triển đa dạng của các hợp tác xã và cơ sở sản xuất.
Điểm đáng chú ý không nằm ở việc bổ sung thêm tên vào danh sách, mà ở quá trình chuẩn hóa phía sau: ứng dụng kỹ thuật trong chăm sóc, thu hoạch, chế biến, bảo đảm an toàn thực phẩm và cải tiến mẫu mã. Khi chất lượng ổn định, người tiêu dùng có căn cứ lựa chọn; khi thông tin nguồn gốc rõ ràng, niềm tin không còn phụ thuộc riêng vào lời giới thiệu. Nâng chất lượng vì vậy vừa là lợi ích trực tiếp cho khách hàng, vừa là điều kiện để sản phẩm cạnh tranh bền vững.
Xây dựng thương hiệu vượt ra ngoài nhãn sao
Chứng nhận sao giúp sản phẩm được nhận diện, nhưng không tự bảo đảm đầu ra hay lòng trung thành của khách hàng. Các doanh nghiệp và hợp tác xã cần tiếp tục kiểm soát chất lượng, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu riêng của từng thị trường, nhất là khi muốn mở rộng sang xuất khẩu. Nếu thiếu những bước đó, danh hiệu dễ trở thành điểm dừng thay vì bàn đạp.
Chương trình OCOP mở thêm điều kiện để các chủ thể xây dựng thương hiệu, cải tiến bao bì, kết nối giao thương và thúc đẩy chuyển đổi số. Xây dựng thương hiệu hiệu quả còn phải kể được câu chuyện về vùng nguyên liệu, nghề truyền thống và con người làm ra sản phẩm. Đó là cách biến khác biệt địa phương thành lý do để người mua quay lại, thay vì chỉ chú ý đến hạng sao trên nhãn.
Thử thách tiếp theo là thị trường và giá trị gia tăng
Theo kế hoạch năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu có khoảng 300 sản phẩm được công nhận từ 3 sao trở lên, đồng thời đề xuất ít nhất 20 sản phẩm tiềm năng đánh giá, phân hạng 5 sao cấp quốc gia. Thành phố dự kiến tổ chức sự kiện quảng bá gắn với văn hóa vùng miền và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ trong, ngoài nước. Những hoạt động này có thể mở rộng cơ hội tiếp cận khách hàng, nhưng kết quả cuối cùng vẫn tùy vào năng lực cung ứng và chất lượng thực tế.
Hướng ưu tiên cho chế biến sâu, sản phẩm làng nghề có tiềm năng xuất khẩu và các chủ thể biết khai thác lợi thế bản địa là hợp lý: kinh tế nông thôn cần giữ lại nhiều giá trị hơn tại nơi sản xuất, thay vì chỉ cung cấp nguyên liệu thô. Hà Nội đã có quy mô đáng kể; bước kế tiếp là biến danh mục phong phú thành những thương hiệu có chỗ đứng và doanh thu ổn định. Thành công của OCOP sẽ được đo bằng niềm tin thị trường, không chỉ bằng số sao.
