Biểu tượng mới của gắn kết chiến lược Lào – Việt Nam
Trường Đại học Hữu nghị Lào - Việt Nam là một dự án xây dựng giáo dục trên diện tích 50 ha tại bản Danxang, huyện Xaythany, Thủ đô Viêng Chăn, với quy mô khoảng 4.000 học sinh, sinh viên và định hướng trở thành cơ sở giáo dục đại học công lập chất lượng cao, hiện đại, xanh và thông minh của Lào. Dự án trường đại học Lào Việt Nam này không chỉ là thêm một công trình giáo dục, mà là tuyên bố chính trị rõ ràng: hai nước chọn đầu tư vào tri thức và phát triển nhân lực Lào như trụ cột của gắn kết chiến lược. Việc hai Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith và Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng dự lễ khởi động chiều 8/10 cho thấy đây là ưu tiên cấp cao, không phải một dự án hợp tác mang tính tượng trưng.
Vì sao một đại học 50 ha lại là bước ngoặt hợp tác giáo dục khu vực?
Điểm then chốt của dự án không nằm ở con số 50 ha, mà ở việc nó thay đổi cách hai nước hợp tác giáo dục khu vực. Trước đây, hợp tác chủ yếu dựa trên việc tiếp nhận lưu học sinh Lào sang học tại Việt Nam; nay, một cơ sở giáo dục đại học chất lượng cao được xây dựng ngay tại Lào, mở rộng cơ hội học tập và tăng năng lực đào tạo tại chỗ cho người học Lào. Trường được định hướng là đại học công lập hiện đại, xanh, thông minh, áp dụng tiêu chuẩn tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi số, với khoảng 4.000 học sinh, sinh viên ở bậc trung học phổ thông, đại học và sau đại học. Đây là bước chuyển từ “giúp đào tạo” sang “cùng xây dựng năng lực”, đặt nền cho một mô hình hợp tác giáo dục khu vực sâu và bền hơn.
Phát triển nhân lực Lào: từ hỗ trợ sang đồng kiến tạo
Trường đại học Lào Việt Nam này được giao sứ mệnh đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững của Lào, ưu tiên các ngành Lào có nhu cầu và Việt Nam có thế mạnh. Điều đó cho thấy sự thay đổi tư duy: không áp đặt chương trình, mà thiết kế đào tạo xoay quanh chiến lược phát triển của Lào. Đây cũng là bước phát triển từ hợp tác hỗ trợ đào tạo sang hợp tác xây dựng năng lực giáo dục đại học lâu dài, nhằm phát huy nội lực và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Lào. Nếu được triển khai đúng hướng, trường có thể trở thành “bộ gia tốc” cho các ngành mũi nhọn của Lào, từ quản trị công, kinh tế, kỹ thuật đến chuyển đổi số, thay vì chỉ là một cơ sở cấp bằng.
Đầu mối hợp tác giáo dục khu vực và giao lưu thế hệ trẻ
Ý nghĩa của dự án vượt xa phạm vi một trường đại học quốc gia. Trường được kỳ vọng trở thành đầu mối kết nối các cơ sở giáo dục, đội ngũ trí thức, doanh nghiệp và thế hệ trẻ hai nước trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và giao lưu văn hóa. Nói cách khác, đây là hạ tầng mềm cho hợp tác giáo dục khu vực, nơi tiếng Lào và tiếng Việt cùng vang lên trong các lớp học, phòng thí nghiệm và diễn đàn thanh niên. Như Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Việt Nam nhấn mạnh, đây là công trình mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, góp phần cụ thể hóa nội hàm “gắn kết chiến lược” trong quan hệ Việt Nam - Lào nói chung và hợp tác giáo dục, đào tạo nói riêng. Nếu trường vận hành hiệu quả, nó có thể trở thành hình mẫu cho các dự án giáo dục liên quốc gia khác trong khu vực.
Từ lễ khởi động đến hiện thực: thách thức và kỳ vọng
Lễ ký Hiệp định và khởi động dự án ngày 8/10 mới là bước mở đầu cho một hành trình dài. Hiệp định đã xác lập khuôn khổ pháp lý, nguyên tắc hợp tác, trách nhiệm của hai bên và cơ chế phối hợp trong việc thành lập, xây dựng, phát triển và tổ chức hoạt động của trường, tạo nền tảng triển khai dự án thống nhất, hiệu quả và bền vững. Thách thức lớn nhất không nằm ở khối bê tông, mà ở chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, năng lực quản trị đại học và hệ thống bảo đảm chất lượng – những yếu tố được hai bên khẳng định sẽ chú trọng phát triển song song với xây dựng cơ sở vật chất. Nếu giữ được cam kết triển khai đúng tiến độ, chất lượng, trường đại học Lào Việt Nam này có thể trở thành minh chứng sống động rằng “gắn kết chiến lược” không chỉ là khẩu hiệu ngoại giao, mà là đầu tư dài hạn vào con người.
