APEC 2027 Phú Quốc: Hạ tầng hội nghị hay cú hích tái thiết toàn bộ đảo?
APEC 2027 Phú Quốc là chương trình đầu tư hạ tầng quy mô lớn, kết hợp điều chỉnh cơ chế vốn, mở rộng các dự án giao thông, hàng không, môi trường, lưu trú, thương mại và dịch vụ để vừa phục vụ hội nghị, vừa tái cấu trúc không gian phát triển của toàn bộ đặc khu theo hướng trung tâm khu vực về du lịch, sự kiện và kinh tế dịch vụ.
Trọng tâm hiện nay không còn là xây thêm vài công trình hội nghị, mà là “tái lắp” toàn bộ hạ tầng đặc khu Phú Quốc. Chính phủ đã ban hành Quyết định 1679/QĐ-TTg để điều chỉnh, bổ sung cơ chế vốn cho các dự án phục vụ Hội nghị APEC 2027 tại Phú Quốc, với hiệu lực từ ngày 28/8/2026. Đây là bước đi thể hiện rất rõ quan điểm: dùng APEC như đòn bẩy để giải những nút thắt hạ tầng kéo dài nhiều năm, từ sân bay, đường trục, hồ chứa nước đến xử lý rác, nước thải.
Theo UBND đặc khu, đến tháng 8/2026, Phú Quốc đã chi hơn 7.408 tỉ đồng bồi thường, hỗ trợ cho 3.148 hộ dân, hoàn thành giải phóng gần 660/1.050 ha đất phục vụ APEC 2027, tương đương 62,79% khối lượng. Đây không chỉ là con số kỹ thuật; nó cho thấy quỹ đất phục vụ các dự án hạ tầng giao thông, môi trường và dịch vụ đang dần hình thành – nền tảng trực tiếp mở ra cơ hội đầu tư mới.
Cơ chế vốn mới: Hạ tầng đặc khu Phú Quốc bước sang giai đoạn tăng tốc
Điểm xoay của giai đoạn này nằm ở cơ chế vốn. Với Quyết định 1679/QĐ-TTg, ngân sách trung ương sẽ hỗ trợ 70% phần vốn ngân sách nhà nước cho nhóm dự án hạ tầng xương sống như phân đoạn Đại lộ APEC sử dụng vốn đầu tư công, phần còn lại do địa phương tự cân đối và không thấp hơn vốn giải phóng mặt bằng. Nói cách khác, Phú Quốc đang được “bơm” một liều vốn công đủ lớn để chốt các dự án nền tảng mà trước đây địa phương khó tự xoay.
Những dự án được ưu tiên cho APEC 2027 Phú Quốc không chỉ dừng ở đại lộ APEC hay đường ĐT.975, mà còn có hồ nước Cửa Cạn, hồ nước Dương Đông 2, Trung tâm hội nghị APEC, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, nhà máy xử lý rác, nước thải và các công trình điện. Riêng dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc có tổng mức đầu tư 22.000 tỉ đồng; mở rộng đường tỉnh ĐT.975 khoảng 2.500 tỉ đồng, trong khi hơn 13.796 tỉ đồng vốn đầu tư công năm 2026 của tỉnh được dành cho các công trình phục vụ APEC.
Nâng cấp nhà ga T1, xây dựng công trình sản xuất suất ăn hàng không và các công trình phụ trợ tại sân bay cũng được đưa vào phạm vi đầu tư. Đây là chi tiết quan trọng: hạ tầng đặc khu Phú Quốc đang được thiết kế để phục vụ không chỉ một hội nghị, mà là chuỗi sự kiện, đường bay, nhu cầu logistics hàng không lâu dài. Với doanh nghiệp, điều đó đồng nghĩa một sân chơi mới trong vận hành nhà ga, dịch vụ phụ trợ, công nghệ sân bay, cung ứng thực phẩm và logistics.
Giải phóng mặt bằng Phú Quốc: Gỡ nút thắt pháp lý để mở không gian đầu tư
Một trong những rủi ro lớn nhất với nhà đầu tư tại Phú Quốc nhiều năm qua là bất định về đất đai. Lần này, APEC 2027 buộc chính quyền phải đối diện và xử lý gốc rễ. Đến tháng 8/2026, địa phương đã giải phóng gần 660/1.050 ha phục vụ APEC, tương đương 62,79%, với 21 dự án cấp thiết thì 16 dự án phải thu hồi khoảng 912,2 ha đất. Mục tiêu được đặt ra là hoàn thành 100% giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm trước tiến độ 3–6 tháng.
Đáng chú ý, khoảng 4.000 hộ dân bị ảnh hưởng bởi giải phóng mặt bằng Phú Quốc, tương ứng quỹ tái định cư khoảng 1.000 hộ, trong khi hạ tầng ở nhiều khu tái định cư như Suối Lớn, Cửa Cạn, Hàm Ninh, An Thới còn chưa đồng bộ. Phú Quốc buộc phải đưa ra nguyên tắc “tái định cư phải đi trước một bước”, đẩy nhanh hạ tầng tái định cư, chuẩn bị hơn 200 căn nhà ở xã hội và chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, đào tạo việc làm cho người bị ảnh hưởng.
Cùng lúc, đặc khu đối mặt với bài toán pháp lý phức tạp: mua bán giấy tay, người đứng tên không trùng người sử dụng, đất dân cư đan xen đất rừng, đất nhà nước, đất dự án; dữ liệu địa chính chưa số hóa đồng bộ. Chính quyền đưa ra phương châm “6 rõ” và đẩy mạnh số hóa để làm sạch hồ sơ đất đai. Về góc nhìn doanh nghiệp, đây là giai đoạn chuyển tiếp khó chịu nhưng cần thiết: khi các nút thắt giải phóng mặt bằng được xử lý, rủi ro pháp lý giảm, cơ hội đầu tư Phú Quốc sẽ bền hơn thay vì phụ thuộc vào những “sốt đất” thiếu bền vững.
Hạ tầng giao thông, hàng không, môi trường: Hệ sinh thái mới cho nhiều ngành cùng phát triển
Việc điều chỉnh cơ chế vốn và bổ sung các dự án APEC 2027 đang mở rộng không gian đầu tư tại Phú Quốc, từ giao thông, hàng không, môi trường đến lưu trú, thương mại và dịch vụ. Nói cách khác, các dự án hạ tầng giao thông như Đại lộ APEC, đường ĐT.975, cùng với sân bay, nhà máy xử lý nước thải, rác và các công trình điện, đang định hình lại cấu trúc đô thị và chuỗi giá trị dịch vụ của đảo.
Nhìn từ góc độ doanh nghiệp, đầu tư hạ tầng phục vụ APEC 2027 Phú Quốc mở ra thị trường vượt ra ngoài lĩnh vực xây dựng, kéo theo nhu cầu vật liệu, thiết bị, công nghệ môi trường, hàng không, lưu trú, thương mại, du lịch và dịch vụ. Phạm vi các dự án đầu tư khác cũng bao gồm công trình công cộng, lưu trú, thương mại, dịch vụ và hạ tầng kỹ thuật – xã hội trực tiếp phục vụ hội nghị. Điều này cho thấy cơ hội không chỉ dành cho nhà thầu hạ tầng mà còn cho chuỗi doanh nghiệp cung ứng dịch vụ đi kèm.
Khi hệ thống giao thông, sân bay, hạ tầng đô thị, môi trường, số, hội nghị và lưu trú đồng bộ, Phú Quốc sẽ có nền tảng dài hạn để nâng cao năng lực đón khách, tổ chức sự kiện quốc tế và thu hút dòng vốn chất lượng cao. Đây là bước chuyển quan trọng: từ một điểm du lịch nghỉ dưỡng thuần túy, đảo ngọc có cơ hội trở thành trung tâm hội nghị – du lịch – dịch vụ trong khu vực, với cấu trúc kinh tế dịch vụ đa tầng thay vì chỉ dựa vào bất động sản du lịch.
APEC 2027 và chiến lược biến Phú Quốc thành trung tâm khu vực
Phú Quốc hiện có 327 dự án đầu tư còn hiệu lực trong các khu quy hoạch, với tổng diện tích sử dụng đất khoảng 10.739 ha và tổng vốn đăng ký hơn 503.261 tỉ đồng; trong đó 260 dự án đang triển khai và chuẩn bị đầu tư trên khoảng 9.085 ha. Nếu không có một chương trình hạ tầng đủ lớn như APEC 2027, phần lớn những con số này sẽ chỉ nằm trên giấy vì thiếu kết nối giao thông, thiếu hạ tầng môi trường và nút thắt pháp lý đất đai.
Mục tiêu cuối cùng của chương trình hạ tầng APEC không chỉ là có mặt bằng sạch cho vài công trình hội nghị, mà còn là xử lý các tồn tại đất đai kéo dài qua nhiều thời kỳ, củng cố kỷ cương quản lý và tạo nền tảng cho một đô thị biển phát triển xanh, văn minh, hiện đại. Về chiến lược, đây chính là điều doanh nghiệp nên quan tâm: rủi ro thể chế được giải quyết song song với đầu tư hạ tầng, tạo sân chơi dài hạn thay vì “lướt sóng”.
Khi các dự án hạ tầng giao thông, hàng không, môi trường, lưu trú, thương mại và dịch vụ hoàn thành trước mốc tháng 8/2027 như kế hoạch, Phú Quốc sẽ bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới. Câu hỏi không còn là “có nên đầu tư vào Phú Quốc hay không”, mà là “doanh nghiệp sẽ chọn vị trí nào trong hệ sinh thái mới” – từ dịch vụ hàng không, logistics, công nghệ môi trường, bán lẻ, đến du lịch kết hợp hội nghị. Ai nhìn APEC 2027 như một sự kiện ngắn hạn sẽ bỏ lỡ cơ hội dài hạn biến đảo ngọc thành một trung tâm khu vực đúng nghĩa.
