Đà Nẵng không chỉ muốn trung chuyển hàng hóa, mà muốn định hình lại bản đồ logistics khu vực
Định hướng phát triển Đà Nẵng thành trung tâm logistics tích hợp đa phương thức và cửa ngõ thương mại quốc tế là chiến lược nhằm biến thành phố từ một đầu mối trung chuyển của miền Trung thành điểm kết nối chuỗi cung ứng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, gắn kết hành lang kinh tế Đông Tây với các mạng lưới thương mại, đầu tư và logistics khu vực, qua đó nâng vị thế Đà Nẵng trong mạng lưới logistics ASEAN và quốc tế.
Điểm đáng nói là Đà Nẵng không tiếp cận mục tiêu “Đà Nẵng trung tâm logistics” như một khẩu hiệu, mà như một dự án tái cấu trúc vị thế kinh tế của thành phố. Trong bối cảnh thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh dưới tác động cạnh tranh chiến lược, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và yêu cầu tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc, việc chủ động tái định vị là bắt buộc chứ không phải lựa chọn. Thành phố công khai tham vọng chuyển mình từ vai trò phục vụ thị trường nội địa miền Trung sang cửa ngõ thương mại quốc tế, kết nối hiệu quả Đông Bắc Á, Đông Nam Á với Nam Á, Trung Đông và châu Âu thông qua mạng lưới chuỗi cung ứng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Diễn đàn Logistics Quốc tế: nơi Đà Nẵng “trình làng” tham vọng hub khu vực
Chiều 13/8, tại Cung hội nghị quốc tế Ariyana, Bộ Công Thương phối hợp UBND thành phố tổ chức Diễn đàn Logistics Quốc tế Đà Nẵng với chủ đề nhấn mạnh Đà Nẵng như cửa ngõ logistics Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, kết nối thương mại, đầu tư và chuỗi cung ứng. Đây không phải là sự kiện thuần túy hội thảo mà là không gian chính trị - kinh tế nơi Đà Nẵng chính thức đặt mình vào bàn cờ logistics khu vực. Hơn 500 đại biểu, trong đó có lãnh đạo các bộ ngành, cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp logistics, xuất nhập khẩu, hãng tàu, chủ hàng và giới học thuật tham dự; cùng hơn 450 doanh nghiệp, nhà đầu tư logistics trong nước và quốc tế có mặt. Con số này cho thấy sức hút của câu chuyện “Đà Nẵng trung tâm logistics” vượt xa phạm vi một địa phương.
Quan trọng hơn, Diễn đàn Logistics Quốc tế Đà Nẵng là một mắt xích trong chuỗi hoạt động đồng hành cùng Hội chợ quốc tế Thương mại, Du lịch và Đầu tư Hành lang Kinh tế Đông Tây (EWEC) thuộc chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại, diễn ra từ ngày 12 đến 17/8. Việc đặt logistics bên cạnh thương mại, du lịch, đầu tư cho thấy tư duy hệ sinh thái thay vì tiếp cận ngành dọc. Một câu nói mang tính tuyên bố tại diễn đàn là việc thành phố khẳng định mục tiêu chuyển mình từ đầu mối logistics miền Trung thành điểm kết nối chuỗi cung ứng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương – phát biểu này không chỉ định hướng cho doanh nghiệp mà còn gửi tín hiệu chiến lược tới các đối tác quốc tế.
Ba không gian kết nối và hệ sinh thái logistics tích hợp: nền tảng để trở thành cửa ngõ thương mại quốc tế
Đà Nẵng có lợi thế vị trí địa lý mà nhiều thành phố khác khó sánh: nằm trên trục Bắc – Nam, trục Đông – Tây và trục kết nối từ lục địa ra biển. Ba không gian kết nối này tạo nên lợi thế đặc thù, là nền tảng để thành phố phát triển thành trung tâm logistics tích hợp đa phương thức và cửa ngõ thương mại quốc tế. Việc là cửa ngõ phía Đông của hành lang kinh tế Đông Tây (EWEC), kết nối Việt Nam với Lào, Thái Lan và Myanmar, giúp Đà Nẵng trở thành điểm cuối ra biển cho cả một vùng “ASEAN lục địa”. Đây là vị trí mà nếu không được thiết kế hệ thống logistics thông minh, giá trị sẽ bị lãng phí; và ngược lại, nếu làm tốt, Đà Nẵng có thể trở thành điểm trung chuyển và phân phối hàng hóa cho cả khu vực.
Điểm đáng chú ý là thành phố không phát triển logistics theo từng dự án riêng lẻ, mà chủ trương xây dựng một hệ sinh thái logistics tích hợp, nơi hạ tầng, thương mại, sản xuất, tài chính, công nghệ và dịch vụ logistics được kết nối và bổ trợ lẫn nhau. Cảng Liên Chiểu được xác định là không gian tăng cường năng lực kết nối hàng hải quốc tế, phục vụ hàng hóa giá trị cao và yêu cầu giao nhận nhanh. Khu thương mại tự do Đà Nẵng được thiết kế như không gian kinh tế mới gắn sản xuất, thương mại, phân phối và logistics giá trị gia tăng, đồng thời thành phố đang nghiên cứu mở rộng khu này về phía Nam, gắn với các đầu mối hạ tầng, khu sản xuất và logistics của khu vực. Cách tiếp cận hệ sinh thái cho thấy Đà Nẵng hiểu rằng trung tâm logistics không chỉ là cảng và kho bãi, mà là toàn bộ cấu trúc kinh tế xoay quanh dòng hàng.
Hành lang kinh tế Đông Tây: từ tiểu vùng Mekong tới chuỗi cung ứng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương
Nếu chỉ nhìn EWEC như một tuyến đường từ Myanmar qua Thái Lan, Lào đến Đà Nẵng, chúng ta dễ bỏ qua tiềm năng chiến lược của nó. Phân tích tại Diễn đàn Logistics Quốc tế cho thấy EWEC có thể phát triển từ một hành lang tiểu vùng thành hành lang chuỗi cung ứng Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Điểm mấu chốt là không dừng ở kết nối hạ tầng mà phải xây dựng kết nối đa phương thức: thương mại, đầu tư, chuỗi cung ứng, dữ liệu. Từ hành lang lục địa Myanmar – Thái Lan – Lào – Đà Nẵng, các đại biểu đề xuất mở rộng liên kết một phần lục địa Đông Nam Á thuộc Cộng đồng ASEAN với Ấn Độ, Ấn Độ Dương và xa hơn là Thái Bình Dương. Điều này đặt Đà Nẵng vào vai trò cổng ra biển cho EWEC, đồng thời là mắt xích trong mạng lưới kết nối rộng hơn nhiều so với phạm vi Tiểu vùng Mekong.
Theo quan điểm được trình bày tại diễn đàn, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, các hành lang kinh tế đang trở thành tài sản chiến lược. Khi doanh nghiệp chuyển từ phụ thuộc một nguồn cung, một hành lang sang đa nguồn, đa hành lang, tuyến nào có khả năng chống chịu tốt hơn, dự báo được và kết nối hiệu quả hơn sẽ trở thành huyết mạch của chuỗi cung ứng. Điều này mở ra cơ hội cho Đà Nẵng: nếu thành phố xây dựng được một hệ sinh thái logistics đáng tin cậy, EWEC qua Đà Nẵng có thể được lựa chọn như hành lang ưu tiên trong mạng lưới chuỗi cung ứng Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Nói cách khác, dòng hàng đi qua Đà Nẵng không chỉ mang giá trị vận tải mà còn trở thành nền tảng để tạo giá trị mới cho doanh nghiệp và cho thương hiệu quốc gia tại chính Đà Nẵng.
Từ chiến lược đến thực thi: Đà Nẵng cần chứng minh mình xứng đáng là hub logistics của miền Trung và khu vực
Tuyên bố định vị “Đà Nẵng trung tâm logistics” và “cửa ngõ thương mại quốc tế” là bước đầu; phần khó khăn nằm ở thực thi. Theo định hướng được chia sẻ, Đà Nẵng được kỳ vọng trở thành trung tâm logistics của miền Trung, cửa ngõ giao thương quốc tế và trung tâm dịch vụ logistics khu vực thông qua đầu tư đồng bộ hệ thống cảng biển, hạ tầng giao thông và các trung tâm logistics. Thành phố hướng tới không chỉ đưa hàng đến Đà Nẵng, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để hàng hóa từ Đà Nẵng và miền Trung đi nhanh hơn, xa hơn, hiệu quả hơn đến các thị trường quốc tế. Đây là thước đo thực chất cho tham vọng: nếu thời gian, chi phí và độ tin cậy của dịch vụ logistics từ và qua Đà Nẵng không cải thiện, mọi khẩu hiệu sẽ khó thuyết phục doanh nghiệp.
Ở tầm quốc gia, Bộ Công Thương đã tham mưu Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến 2050. Tại diễn đàn, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu đề nghị tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách để tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, thuận lợi, thúc đẩy logistics hiện đại. Về phía Đà Nẵng, định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số, chia sẻ dữ liệu, phát triển logistics hàng không, logistics lạnh, logistics phục vụ thương mại điện tử xuyên biên giới và logistics nông sản cho thấy thành phố đã nhận diện đúng những mảng tăng trưởng mới. Kết luận, chiến lược mở rộng EWEC và kết nối Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương qua Đà Nẵng là bước đi táo bạo, nhưng để xứng đáng là hub logistics khu vực, Đà Nẵng buộc phải biến những kế hoạch trên giấy thành năng lực vận hành cụ thể mà doanh nghiệp có thể kiểm chứng.
