Xuất khẩu thương mại điện tử: Bước nhảy mới của đơn hàng “Made-in-Vietnam”
Xuất khẩu thương mại điện tử B2C là hoạt động doanh nghiệp bán hàng hóa trực tiếp cho người tiêu dùng nước ngoài thông qua nền tảng trực tuyến, vượt qua giới hạn địa lý bằng thanh toán số, dịch vụ logistics xuất khẩu và hạ tầng thương mại điện tử toàn cầu, từ đó tạo ra một kênh xuất khẩu song song và linh hoạt hơn so với phương thức truyền thống. Đây không còn là xu hướng xa xôi mà đã trở thành một trụ cột mới của tăng trưởng xuất khẩu. Giá trị xuất khẩu thương mại điện tử B2C của Việt Nam đã đạt 3,6 tỷ USD năm 2023 và được dự báo gần gấp đôi lên 6,1 tỷ USD vào năm 2028. Con số này cho thấy: ai sở hữu kênh trực tuyến xuyên biên giới tốt hơn sẽ nắm lợi thế trong cuộc cạnh tranh xuất khẩu sắp tới.
Amazon Việt Nam tiến sâu vào miền Trung: Cơ hội không chỉ dành cho “ông lớn”
Amazon Việt Nam đang chọn cách đi thẳng vào “vùng trũng” xuất khẩu trực tuyến – miền Trung và Tây Nguyên – thay vì chỉ tập trung tại các đô thị lớn. Amazon Global Selling Việt Nam đã ký chương trình hợp tác với Sở Công Thương Đà Nẵng để thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến, hỗ trợ doanh nghiệp tại Đà Nẵng và khu vực miền Trung – Tây Nguyên. Việc nền tảng toàn cầu này đánh giá Đà Nẵng có hệ thống cảng biển, sân bay quốc tế, giao thông đường bộ, đường sắt và hạ tầng logistics tốt hàm nghĩa một điều: cuộc cạnh tranh trên sân chơi xuất khẩu thương mại điện tử sẽ không còn bị giới hạn bởi vị trí địa lý hay quy mô doanh nghiệp. Doanh nghiệp tiềm năng được tiếp cận đào tạo về nghiên cứu thị trường, phát triển danh mục sản phẩm, tối ưu vận hành và xây dựng thương hiệu quốc tế. Đây là cơ hội hiếm có cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu biết tận dụng để chuyển mình từ gia công sang xây dựng thương hiệu riêng.
FTA, xúc tiến thị trường và logistics xuất khẩu: Ba “đòn bẩy” bắt buộc
Tiềm năng tăng trưởng xuất khẩu thương mại điện tử sẽ sớm bị bào mòn nếu doanh nghiệp không tận dụng được hiệp định thương mại tự do, không cải thiện logistics xuất khẩu và không giải quyết được bài toán thủ tục. Trong bối cảnh thị trường thế giới còn nhiều biến động, mở rộng thị trường và khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do được coi là giải pháp quan trọng để duy trì đà xuất khẩu. Bộ Công Thương đã xác định hỗ trợ doanh nghiệp khai thác FTA là giải pháp trọng tâm để thúc đẩy xuất khẩu trong những tháng cuối năm, gắn với mục tiêu tăng trưởng chung. Điều đáng nói là hỗ trợ không thể dừng ở việc phổ biến cam kết, mà phải đi vào từng ngành hàng: mặt hàng nào có lợi thế thuế quan, thị trường nào còn dư địa, quy tắc xuất xứ và tiêu chuẩn sản xuất nào doanh nghiệp phải đáp ứng để hưởng ưu đãi.
Doanh nghiệp Việt cần thay đổi gì để không bị tụt lại?
Trong cuộc đua tăng trưởng xuất khẩu 2028, dữ liệu đơn hàng sẽ nghiêng về phía những doanh nghiệp dám tái thiết mô hình kinh doanh chứ không chỉ “kéo dài” cách làm cũ lên môi trường số. Bộ Công Thương nhấn mạnh doanh nghiệp cần phát triển sản xuất, tạo thêm mặt hàng xuất khẩu, nâng giá trị gia tăng và hàm lượng nội địa, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật – môi trường, tăng liên kết với khu vực FDI, đổi mới thông tin thị trường và xúc tiến thương mại, khai thác FTA, đa dạng hóa thị trường và tiếp tục cải cách thủ tục hành chính. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hạn chế lớn là không đủ nguồn lực nghiên cứu thị trường nước ngoài; thông tin từ hệ thống Thương vụ có thể rút ngắn đáng kể khoảng cách từ sản xuất trong nước đến người mua quốc tế. Nếu coi xuất khẩu thương mại điện tử là chiến lược chứ không phải “kênh phụ”, doanh nghiệp phải đầu tư nghiêm túc vào sản phẩm, thương hiệu và vận hành xuyên biên giới.
Kết luận: Tăng trưởng xuất khẩu 2028 sẽ là cuộc sàng lọc khắc nghiệt
Triển vọng xuất khẩu thương mại điện tử tăng gần gấp đôi đến năm 2028 là rất rõ ràng, nhưng không đồng nghĩa mọi doanh nghiệp đều được hưởng lợi. Amazon đặt mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm xuất khẩu thương mại điện tử của khu vực, nâng tầm thương hiệu “Made-in-Vietnam” và thúc đẩy chuyển đổi AI cho ngành xuất khẩu. Song song, cơ quan quản lý tăng cường xúc tiến thương mại theo ngành hàng và thị trường, hỗ trợ tận dụng FTA, kiểm soát gian lận xuất xứ và theo dõi chặt diễn biến nhập khẩu để bảo đảm cân đối thương mại. Tất cả đang tạo ra một hệ sinh thái mới, nơi doanh nghiệp nào hiểu luật chơi số, đầu tư vào logistics xuất khẩu, thương hiệu và dữ liệu thị trường sẽ đi nhanh hơn. Giai đoạn tới không phải cuộc chơi “ai tham gia là thắng”, mà là cuộc sàng lọc năng lực thật của doanh nghiệp Việt trên sân khấu toàn cầu.
