Beyond Vietnam là gì và vì sao có thể trở thành bước ngoặt cho hàng Việt?
Beyond Vietnam - Hàng Việt cất cánh là sáng kiến thương mại điện tử xuyên biên giới, được Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số phối hợp cùng TikTok Shop triển khai, nhằm giúp doanh nghiệp Việt dùng nền tảng nội dung số, video ngắn và livestream để xuất khẩu trực tiếp sang các thị trường quốc tế, giảm phụ thuộc vào kênh phân phối truyền thống và kể tốt hơn câu chuyện giá trị của sản phẩm Việt với người tiêu dùng toàn cầu. Điểm đáng chú ý là sáng kiến này không được thiết kế như một chương trình xúc tiến thương mại ngắn hạn, mà như một trụ cột chiến lược trong kế hoạch phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026–2030 của Bộ Công Thương. Nói cách khác, TikTok Shop hàng Việt không phải xu hướng “cho vui” để thử nghiệm, mà là một cấu phần trong tư duy mới về xuất khẩu: xuất khẩu thương mại điện tử sẽ song hành và từng bước thay đổi cấu trúc xuất khẩu truyền thống.
Bối cảnh: tăng trưởng xuất khẩu 15–16% không thể dựa mãi vào con đường cũ
Khi Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 15–16%, hướng tới kim ngạch 546–550 tỷ USD, câu hỏi lớn là: lấy động lực từ đâu trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu biến động, chi phí tăng, yêu cầu tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe? Dựa mãi vào những kênh xuất khẩu cũ – hội chợ, nhà nhập khẩu trung gian, phân phối truyền thống – sẽ không đủ để duy trì vai trò của Việt Nam như một trung tâm sản xuất và cung ứng chiến lược. Diễn đàn xuất khẩu 2026 tại SECC quy tụ 500 doanh nghiệp Việt, khoảng 500 kênh phân phối, nhà thu mua quốc tế và kết nối 3.000 cuộc giao thương B2B. Đây là nền hạ tầng quan trọng, nhưng vẫn mang tính “kéo” – chờ đối tác đến gặp. Xuất khẩu thương mại điện tử kiểu Beyond Vietnam đi theo logic “đẩy”: chủ động xuất hiện trước người mua, kể câu chuyện sản phẩm qua nội dung, và bán lẻ trực tiếp thay vì đợi đơn hàng thông qua nhiều tầng nấc trung gian.
Thương mại điện tử khám phá: từ gian hàng thụ động đến thương hiệu biết kể chuyện
Khác với thương mại điện tử tìm kiếm truyền thống – nơi người dùng phải gõ từ khóa cho thứ họ đã có nhu cầu – TikTok Shop hàng Việt trong khuôn khổ Beyond Vietnam tận dụng mô hình “thương mại điện tử khám phá” để chủ động xuất hiện trên hành trình giải trí, học hỏi và mua sắm của người dùng. Sản phẩm Việt xuất hiện trong video ngắn, livestream, qua nhà sáng tạo nội dung và cộng đồng bản địa, mở ra cách kể chuyện thương hiệu sâu hơn thay vì chỉ là một ô sản phẩm trên sàn. Theo bà Lê Hoàng Oanh, điều nhiều sản phẩm Việt thiếu không phải là giá trị, mà là khả năng kể câu chuyện về giá trị đó với thế giới. Đây chính là khoảng trống mà thương mại điện tử khám phá có thể lấp đầy. Cùng lúc, Bộ Công Thương thương mại số không chỉ nói về hạ tầng kỹ thuật; cơ quan quản lý chủ động kết nối chính sách thương mại điện tử với nhiệm vụ đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, coi nội dung số và hợp tác nhà sáng tạo như một loại “năng lực xuất khẩu mềm” mới.
Từ diễn đàn B2B đến chuỗi cung ứng số: bổ sung, không thay thế xuất khẩu truyền thống
Diễn đàn xuất khẩu với hàng nghìn cuộc kết nối B2B cho thấy Việt Nam vẫn cần các kênh giao thương trực tiếp để doanh nghiệp nắm yêu cầu tiêu chuẩn, xây dựng chuỗi cung ứng ổn định và thỏa thuận dài hạn với tập đoàn quốc tế. Tuy nhiên, khi các đối tác như Samsung chuyển trọng tâm từ giá sang yêu cầu về thời gian giao hàng, chất lượng nhất quán và quản lý dữ liệu minh bạch, rõ ràng chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế đang bước vào giai đoạn số hóa sâu hơn. Thương mại điện tử nói chung đã thay đổi một phần cấu trúc của xuất khẩu truyền thống. Khi hàng Việt được đưa lên kênh bán lẻ số xuyên biên giới, doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tiếp cận trực tiếp người dùng, kiểm thử sản phẩm, tối ưu giá, rồi mới tiến đến hợp đồng B2B lớn. Beyond Vietnam sáng kiến vì thế không phải để “xóa sổ” nhà nhập khẩu hay hội chợ mà để tạo thêm một tầng thử nghiệm linh hoạt, cho phép doanh nghiệp học nhanh, điều chỉnh nhanh, rồi quay lại bàn đàm phán với vị thế dữ liệu và thương hiệu rõ ràng hơn.
Lộ trình đến 2028: chiến lược lâu dài hay hiệu ứng ngắn hạn của nền tảng?
Điểm khiến Beyond Vietnam đáng được coi là một chiến lược xuất khẩu thương mại điện tử chứ không chỉ là chiến dịch nền tảng, nằm ở lộ trình và mục tiêu đào tạo. Trong giai đoạn đầu, chương trình tập trung hỗ trợ doanh nghiệp thâm nhập một số thị trường có quy mô thương mại điện tử lớn và hệ sinh thái mua sắm phát triển, sau đó mở rộng dần sang các thị trường khác tại châu Á – Thái Bình Dương và xa hơn, tùy theo mức độ sẵn sàng và điều kiện vận hành tại chỗ. Tầm nhìn đến năm 2028, chương trình đặt mục tiêu đào tạo 2.000 doanh nghiệp, hình thành nhóm doanh nghiệp Việt có khả năng vận hành thương mại điện tử khám phá bền vững ở nước ngoài, làm chủ nội dung, hợp tác nhà sáng tạo, logistics và xây dựng thương hiệu tại thị trường bản địa. Nửa đầu năm 2026, hơn 100 doanh nghiệp đã được đào tạo xuất khẩu trực tuyến, với trên 8.000 đơn hàng thực tế bước đầu được ghi nhận. Nếu Bộ Công Thương tiếp tục phối hợp với nền tảng số và cộng đồng doanh nghiệp để duy trì nhịp đào tạo, tư vấn và kết nối thị trường, Beyond Vietnam có thể trở thành “trường học xuất khẩu số” lâu dài cho hàng Việt, chứ không chỉ là một làn sóng ngắn hạn.
