Xuất khẩu TMĐT Việt Nam bứt phá: Thời của thương mại điện tử B2C
Xuất khẩu thương mại điện tử B2C Việt Nam là hoạt động doanh nghiệp trong nước bán trực tiếp hàng hóa, dịch vụ cho người tiêu dùng ở nước ngoài thông qua các nền tảng số, sàn thương mại điện tử xuyên biên giới, hệ thống thanh toán và logistics quốc tế, thay thế dần kênh phân phối truyền thống qua trung gian.
Điểm mấu chốt không phải là việc xuất khẩu TMĐT Việt Nam sẽ tăng gần gấp đôi, mà là ai sẽ kịp tận dụng làn sóng này để bước ra toàn cầu. Giá trị xuất khẩu thương mại điện tử B2C đã đạt 3,6 tỷ USD năm 2023 và được dự báo tăng lên 6,1 tỷ USD vào năm 2028. Câu chuyện ở đây là cuộc “đổi vai”: từ gia công cho thương hiệu ngoại sang xây dựng thương hiệu Việt bán thẳng cho người tiêu dùng quốc tế. Nếu doanh nghiệp còn chần chừ, khoảng cách sẽ bị kéo giãn bởi những nhà bán hàng biết đi sớm, biết tận dụng dữ liệu số và hệ sinh thái của các nền tảng như Amazon.
Amazon tăng tốc tại miền Trung: Đà Nẵng thành cửa ngõ xuất khẩu trực tuyến
Việc Amazon Global Selling Việt Nam bắt tay với Sở Công Thương Đà Nẵng không chỉ là một chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, mà là tín hiệu chiến lược cho thấy Amazon thị trường Việt Nam đang dịch chuyển trọng tâm sâu hơn vào miền Trung. Chương trình hợp tác này được công bố trong khuôn khổ Hội chợ Thương mại, Du lịch và Đầu tư Hành lang Kinh tế Đông Tây tại Đà Nẵng, cho thấy một hành lang xuất khẩu mới đang hình thành, nối các nhà sản xuất địa phương với người mua toàn cầu.
Đà Nẵng được đánh giá có đủ “hạ tầng cứng và mềm” để trở thành trung tâm xuất khẩu trực tuyến của khu vực miền Trung: cảng biển, sân bay quốc tế, mạng lưới đường bộ, đường sắt, cùng hệ sinh thái logistics và công nghệ thông tin đang phát triển. Nói cách khác, Amazon chọn Đà Nẵng vì đây là nơi có thể biến những xưởng may, xưởng gỗ, làng nghề thành các thương hiệu toàn cầu. Nếu thành phố tận dụng tốt, Đà Nẵng không chỉ là điểm đến du lịch, mà còn là “thủ phủ” xuất khẩu TMĐT miền Trung.
Cơ hội bứt tốc: Từ gia công sang thương hiệu Việt trên Amazon
Điểm đáng chú ý nhất là số lượng sản phẩm từ các đối tác bán hàng Việt Nam trên Amazon đã tăng hơn 300% kể từ năm 2019. Đây không phải tăng trưởng ngẫu nhiên mà phản ánh một xu hướng: doanh nghiệp Việt chuyển từ làm gia công sang xây dựng thương hiệu riêng trên các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới. Khi xuất khẩu thương mại điện tử B2C tăng nhanh hơn 2–5 lần so với xuất khẩu truyền thống ở một số ngành như nội thất và thời trang, kênh TMĐT không còn là “phụ trợ”, mà trở thành trụ cột mới của xuất khẩu TMĐT Việt Nam.
Ông Trần Xuân Thủy cho biết các doanh nghiệp Đà Nẵng và miền Trung – Tây Nguyên có thế mạnh ở nội thất, trang trí và may mặc, những ngành phù hợp với nhu cầu cá nhân hóa, đơn hàng nhỏ nhưng biên lợi nhuận cao. Amazon Global Selling Việt Nam cũng đặt ba ưu tiên trong năm 2026: đẩy Việt Nam thành trung tâm xuất khẩu TMĐT khu vực, nâng tầm thương hiệu “Made-in-Vietnam” và thúc đẩy chuyển đổi AI cho xuất khẩu. Nếu tận dụng đúng, các nhà bán hàng nhỏ cũng có thể “nhảy cóc” lên chuỗi giá trị toàn cầu mà không cần đầu tư mạng lưới phân phối truyền thống.
Doanh nghiệp nhỏ: Được gì và phải chuẩn bị gì để không bị bỏ lại?
Một điểm tích cực hiếm có là chương trình Amazon – Đà Nẵng được thiết kế khá cụ thể cho doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, vốn chiếm tới 97% tổng số doanh nghiệp cả nước. Doanh nghiệp tiềm năng sẽ được tham gia các khóa đào tạo về nghiên cứu thị trường, phát triển danh mục sản phẩm, tối ưu vận hành và xây dựng thương hiệu quốc tế. Những đơn vị đạt chuẩn còn được đội ngũ Amazon hỗ trợ trực tiếp trong định hướng danh mục, quảng bá thương hiệu và vận hành gian hàng trên Amazon.
Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm sàng lọc. Để “lên sàn” thành công, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy từ “bán hàng cho thương lái” sang “phục vụ người tiêu dùng toàn cầu”: đầu tư nội dung, hình ảnh, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế, làm chủ chi phí logistics và quảng cáo. Chương trình hợp tác cũng kết nối doanh nghiệp với mạng lưới dịch vụ logistics, thanh toán, marketing quốc tế, và cộng đồng hàng nghìn nhà bán hàng Việt trên Amazon để học hỏi kinh nghiệm. Những ai không chịu chuẩn hóa quy trình, không đầu tư cho dữ liệu và thương hiệu, rất dễ bị đẩy khỏi cuộc chơi khi cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Kết luận: Cửa sổ 2023–2028 chỉ mở cho người dám thay đổi
Dự báo xuất khẩu thương mại điện tử B2C tăng từ 3,6 lên 6,1 tỷ USD đến năm 2028 không chỉ là con số đẹp trong báo cáo, mà là “cửa sổ năm năm” để doanh nghiệp Việt tái định vị mình trong chuỗi giá trị toàn cầu. Amazon thị trường Việt Nam đang dịch chuyển mạnh vào miền Trung, với Đà Nẵng là hạt nhân xuất khẩu trực tuyến. Ai chiếm lĩnh được chỗ đứng trên sàn ngay hôm nay sẽ có lợi thế thương hiệu, dữ liệu khách hàng và kinh nghiệm vận hành mà người đến sau khó bù đắp.
Điểm then chốt là: TMĐT xuyên biên giới không còn dành cho vài “ông lớn”, mà mở cho cả doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa – miễn là họ chịu học, chịu chuẩn hóa và dám đầu tư. Nhà nước, địa phương và nền tảng như Amazon đã đặt sẵn đường băng; nhiệm vụ còn lại thuộc về từng doanh nghiệp: hoặc cất cánh cùng làn sóng xuất khẩu TMĐT Việt Nam, hoặc tiếp tục đứng ngoài cuộc chơi mới.
