Một chuyến thăm mang tính bước ngoặt và thông điệp về kết nối thực chất
Hợp tác Việt Nam Thái Lan trong giai đoạn mới là quá trình hai nước chuyển từ khuôn khổ quan hệ ngoại giao trên giấy sang những cam kết cụ thể về kết nối giao thông khu vực, giao lưu nhân dân và hợp tác giáo dục văn hóa nhằm gắn chặt hai nền kinh tế lẫn xã hội trong thực tiễn. Ngày 15/9 tại Hà Nội, sau lễ đón chính thức, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã hội đàm với Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Nhà vua và Hoàng hậu. Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của một Nhà Vua Thái Lan trong 50 năm kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1976. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị láng giềng và hợp tác toàn diện với Thái Lan, xem đây là trụ cột quan trọng trong chiến lược đối ngoại khu vực.
Giao lưu nhân dân, giáo dục, văn hóa: ‘chất keo’ của quan hệ đối tác chiến lược
Điểm then chốt của các cam kết mới là ưu tiên giao lưu nhân dân và hợp tác giáo dục, văn hóa, du lịch – những yếu tố thường bị coi là “mềm”, nhưng lại quyết định chiều sâu lâu dài của quan hệ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Nhà Vua Thái Lan nhất trí triển khai mạnh mẽ hơn nữa giao lưu nhân dân, hợp tác giáo dục, văn hóa, du lịch. Hai lãnh đạo cho rằng sự gắn bó giữa nhân dân hai nước là nền tảng đặc biệt quan trọng, là động lực cho sự phát triển bền vững của quan hệ Việt Nam - Thái Lan. Nhà vua Thái Lan mong muốn chuyến thăm lần này mở rộng thêm các hoạt động giao lưu nhân dân, hợp tác văn hóa, giáo dục, du lịch. Một tuyên bố có thể trích dẫn là: “Trong 50 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1976, quan hệ Việt Nam - Thái Lan đã phát triển từ láng giềng hữu nghị lên Đối tác Chiến lược năm 2013 và Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2025”.
Kết nối giao thông khu vực: ưu tiên chiến lược cho hai nền kinh tế ‘bổ trợ’
Nếu giao lưu nhân dân là chất keo xã hội, thì kết nối giao thông khu vực chính là xương sống kinh tế của hợp tác Việt Nam Thái Lan. Hai nhà lãnh đạo nhất trí triển khai mạnh mẽ kết nối giao thông song song với giao lưu nhân dân, giáo dục, văn hóa, du lịch. Điều này không chỉ là thêm vài đường bay hay tuyến cao tốc; đó là cách hai nền kinh tế bổ trợ nhau để hình thành mạng lưới vận tải thông suốt trên trục Đông - Tây, gắn Việt Nam với Thái Lan và tiểu vùng Mekong. Tại cuộc hội kiến cùng ngày, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác thương mại, đầu tư và tạo chuyển biến trong kết nối hai nền kinh tế thông qua hợp tác bộ, ngành và địa phương. Theo nguồn tin chính thức, hai bên sẽ phối hợp chặt chẽ tại ASEAN và các cơ chế Mekong để thúc đẩy kết nối, thu hẹp khoảng cách phát triển và tăng khả năng thích ứng của khu vực trước các thách thức mới.
Từ quan hệ ngoại giao đến hợp tác mẫu mực: không gian phát triển mới
Điểm đáng chú ý là các cam kết lần này không đứng riêng rẽ, mà gắn với một tầm nhìn dài hạn: đưa quan hệ từ “đối tác trên giấy” thành hợp tác mẫu mực có tính nêu gương trong ASEAN. Hai bên khẳng định tiếp tục tăng cường tin cậy chính trị thông qua duy trì tiếp xúc cấp cao, phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác và phối hợp triển khai Chương trình Hành động thực hiện Đối tác Chiến lược Toàn diện giai đoạn 2026-2031. Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh đây là sự kiện được hai nước trông đợi và chuẩn bị từ lâu, có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố, làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị, hợp tác Việt Nam - Thái Lan. Về phía Thái Lan, Nhà Vua đánh giá chuyến thăm là cơ hội để hai nước củng cố hợp tác trên mọi lĩnh vực, mang lại lợi ích chung cho nhân dân mỗi bên và đóng góp cho hòa bình, ổn định, phát triển của khu vực.
Kết luận: Kết nối thực chất hay bỏ lỡ thời cơ?
Các cam kết mới giữa Việt Nam và Thái Lan đang mở ra không gian hợp tác hoàn toàn khác: từ quan hệ ngoại giao hữu nghị sang mạng lưới gắn kết thực chất về hạ tầng, giáo dục, văn hóa và kinh tế. Hai nhà lãnh đạo tin rằng chuyến thăm lần này sẽ tạo động lực mới đưa Đối tác Chiến lược Toàn diện phát triển sâu sắc, hiệu quả, bền vững, góp phần xây dựng quan hệ hợp tác mẫu mực giữa hai nước. Câu hỏi đặt ra không còn là “có nên hợp tác hay không”, mà là “ai sẽ nắm bắt cơ hội nhanh hơn”: doanh nghiệp nào tận dụng được kết nối giao thông khu vực, trường đại học nào dẫn đầu trong hợp tác giáo dục văn hóa, địa phương nào tiên phong trong giao lưu nhân dân. Nếu các cấp chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp cùng hành động, những thỏa thuận trên bàn đàm phán sẽ trở thành kết nối thực chất, mang lại lợi ích cụ thể cho người dân hai nước.
