Ảo Quan: từ sân khấu nhỏ TP.HCM đến hai liên hoan nghệ thuật Hàn Quốc
Nhạc kịch Ảo Quan là một tác phẩm đương đại kết hợp kịch nói, nhạc kịch, sắp đặt video và tương tác livestream, khai thác những bi kịch gia đình và xã hội của đời sống đô thị Việt Nam bằng cấu trúc phi tuyến tính, buộc khán giả tự truy tìm ý nghĩa, nguyên nhân và trách nhiệm trong chuỗi sự kiện liên tục xảy ra trên sân khấu. Nhạc kịch đương đại Ảo Quan sẽ đại diện Việt Nam tham dự hai liên hoan nghệ thuật Hàn Quốc gồm Liên hoan Nghệ thuật trình diễn chữa lành quốc tế Daegu lần thứ 23 và Liên hoan Nghệ thuật Busan lần thứ 64. Vở sẽ trình diễn ngày 14/10 tại Daegu và tiếp tục có hai suất tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật Baekyang, Busan vào ngày 16 và 17/10, với thời lượng 90 phút mang đến một lát cắt đời sống đô thị Việt. Đây là lần đầu tiên sân khấu Việt có một đại diện nhạc kịch đương đại cùng lúc xuất hiện ở hai sân chơi thực hành nghệ thuật quốc tế lớn, biến chuyến đi nghệ thuật thành một tuyên bố: sân khấu Việt Nam quốc tế không còn là khẩu hiệu, mà đang hình thành bằng những tác phẩm đủ nội lực để đứng cạnh bạn bè khu vực.
Cấu trúc thể nghiệm và thông điệp nhân văn giúp Ảo Quan "ăn khớp" với khán giả Hàn
Có thể nói, nhạc kịch Ảo Quan được chọn đi Hàn không phải nhờ yếu tố ngoại lai, mà bởi nó chạm vào những câu hỏi phổ quát về mất mát, phán xét và chữa lành. Tác phẩm lấy cảm hứng từ hiện tượng "apophenia" – xu hướng con người cố gắng tìm kiếm mối liên hệ giữa những sự việc vốn không có liên hệ rõ ràng, từ đó xây dựng thành chuỗi mảnh ghép phi tuyến tính, khiến khán giả phải tự ghép puzzle tinh thần của mình. Hai bi kịch tự tử của Bee và Con Trai Của Mẹ kéo hai người mẹ, do NSND Mỹ Uyên và Hồ Hoàng Ngọc thủ vai, vào hành trình đối diện lại gia đình, truyền thông và cộng đồng. Theo thư mời chính thức của Chủ tịch Hiệp hội Sân khấu Busan Lee Jung-Nam, “Ảo Quan là một vở diễn có giá trị nghệ thuật cao cùng ngôn ngữ sân khấu độc đáo, có khả năng mang đến nhiều cảm xúc và sự đồng cảm sâu sắc cho khán giả Hàn Quốc”. Khi Hàn Quốc chọn chủ đề sân khấu như phương tiện chữa lành và kết nối cộng đồng, Ảo Quan bước vào đúng mạch tư duy ấy, nhưng bằng giọng nói, nhịp sống và vết thương của người Việt.
NSND Mỹ Uyên và thế hệ nghệ sĩ chủ động đưa sân khấu Việt ra quốc tế
Đằng sau thành công của nhạc kịch Ảo Quan là một ekip không chờ cơ hội, mà tự tạo cơ hội. Tác phẩm do Nhà hát kịch Sân khấu Nhỏ sản xuất, nghệ sĩ Chinh Ba viết kịch bản và đạo diễn, Hội Sân khấu TP.HCM chỉ đạo nghệ thuật; NSND Mỹ Uyên là cố vấn nghệ thuật, NSND Trần Ngọc Giàu chỉ đạo nghệ thuật. Ngay từ 6 suất diễn ra mắt tại TP.HCM tháng 11/2025, vở đã được khán giả, giới chuyên môn và truyền thông chú ý, mang về Huy chương Bạc cho tác phẩm, Huy chương Vàng diễn viên cho NSND Mỹ Uyên, cùng các Huy chương Bạc cho Trần Tuấn Kiệt, Trần Đại Chính, Quan Phúc Toàn và Giải B Tác phẩm Sân khấu của Hội Sân khấu TP.HCM. Quan trọng hơn các huy chương, NSND Mỹ Uyên dành nhiều tâm huyết cho việc duy trì, phát triển kịch nói với những thể nghiệm đương đại, từ việc tham gia nhạc kịch lịch sử Tướng Quân Jang Han Sang tại Hàn Quốc đến đồng hành cố vấn với Ảo Quan. Chính lớp nghệ sĩ như chị đang dịch chuyển tư duy từ “giữ nghề” sang “đối thoại”, biến chuyến lưu diễn thành hành trình học hỏi, trao đổi và thử sức trên mặt bằng chất lượng quốc tế.
Hợp tác Việt – Hàn: từ vài chuyến giao lưu đến sự hiện diện ổn định của sân khấu Việt
Việc Ảo Quan xuất hiện tại hai liên hoan nghệ thuật Hàn Quốc là "quả ngọt" của quá trình xây dựng quan hệ nhiều năm giữa Hội Sân khấu TP.HCM và Hiệp hội Sân khấu Busan. Từ chuyến thăm đầu tiên của Hiệp hội Sân khấu Busan đến TP.HCM tháng 11/2024, hai bên liên tục tổ chức các chương trình giao lưu biểu diễn, workshop diễn xuất, trong đó có chuyến lưu diễn của ekip kịch Đồng Chí tại Liên hoan Sân khấu Quốc tế Busan tháng 4/2025. Tháng 6/2026, Chủ tịch Hiệp hội Sân khấu Busan gửi thư mời chính thức đưa Ảo Quan sang Hàn biểu diễn – một bước đi cho thấy đối tác Hàn Quốc nhìn nhận sân khấu Việt như nguồn năng lượng sáng tạo có thể đối thoại ngang hàng. Đáng chú ý, Ảo Quan còn mời ba diễn viên trẻ Hàn Quốc – Lee Tae Kyu, Nam Tae In và Lee So-Hyun – tham gia vào cấu trúc biểu diễn, biến vở diễn thành không gian đồng sáng tạo, thay vì mang nguyên xi một sản phẩm “made in Vietnam” sang giới thiệu. Sự trao đổi văn hóa này không dừng ở việc giới thiệu, mà đặt sân khấu Việt trong dòng chảy thị hiếu khu vực, buộc chúng ta tự nâng chuẩn chuyên nghiệp và tư duy nghề.
Ảo Quan đặt viên gạch cho tham vọng sân khấu Việt Nam quốc tế
Nhìn rộng hơn Ảo Quan, chuyến đi Daegu – Busan là một phép thử cho tham vọng sân khấu Việt Nam quốc tế. Việc một vở nhạc kịch đương đại Việt Nam lần đầu tiên cùng lúc hiện diện ở hai liên hoan nghệ thuật Hàn Quốc cho thấy chúng ta có thể bước ra khỏi vùng an toàn trong nước, đối mặt với khán giả mới, chuẩn đánh giá mới và bối cảnh văn hóa khác. Đồng thời, việc Ảo Quan kết hợp tham vấn chuyên gia tâm lý, xã hội học và đồng hành cùng tổ chức hoạt động vì quyền con người để bàn về bình đẳng, tự do, nhân văn chứng tỏ sân khấu Việt sẵn sàng đi vào những chủ đề gai góc, hiện đại, chứ không chỉ ôn cố những chất liệu quen thuộc. Từ TP.HCM đến Daegu, Busan, Ảo Quan không mang sứ mệnh đại diện duy nhất, nhưng nó đặt viên gạch tiên phong cho cách kể chuyện mới của nghệ sĩ Việt trên sàn diễn quốc tế. Nếu giới làm nghề biết nắm và nối tiếp cơ hội, liên hoan nghệ thuật Hàn Quốc hôm nay có thể là khởi đầu cho mạng lưới sân khấu khu vực nơi tiếng nói Việt xuất hiện đều đặn, tự tin và có trọng lượng.
