Mục tiêu thông xe sớm đặt áp lực lên XL01
Cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột là tuyến kết nối Khánh Hòa với Đắk Lắk, trong đó gói XL01 dài khoảng 11 km gồm hầm Phượng Hoàng, 10 cầu và các hạng mục đường bộ. Đoạn tuyến này đang trở thành phép thử cho khả năng rút ngắn tiến độ mà vẫn giữ vững yêu cầu kỹ thuật, an toàn.
Trong đợt kiểm tra từ ngày 26 đến 28/10/2026, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả Hồ Minh Hoàng cùng đoàn công tác khảo sát các dự án giao thông miền Trung, đánh giá tiến độ và thúc đẩy tháo gỡ khó khăn. Tại XL01, yêu cầu đặt ra là thông xe kỹ thuật trước ngày 31/12/2026, sớm hơn sáu tháng so với mốc hoàn thành theo hợp đồng là tháng 6/2027.
Theo Ban điều hành, khối lượng thi công đạt khoảng 2.070 tỷ đồng trên giá trị hợp đồng gần 2.810 tỷ đồng, tương đương gần 74%. Con số này cho thấy công trường đã đi được một quãng đáng kể, nhưng không đồng nghĩa phần việc còn lại dễ hoàn thành: mục tiêu tháng 12 đòi hỏi các mũi thi công cùng tiến nhanh, thay vì để một hạng mục đường găng kéo chậm toàn tuyến.
Ba ca bốn kíp là cách giữ nhịp, không phải đường tắt
Để đuổi kịp lịch rút ngắn, các nhà thầu bổ sung nhân lực, thiết bị và ván khuôn hầm, tăng mũi thi công, tổ chức “3 ca, 4 kíp”; riêng hầm Phượng Hoàng làm việc 24/24 giờ. Cách tổ chức này cho thấy quyết tâm tăng thời lượng khai thác công trường, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào việc bảo đảm vật tư, thiết bị và điều kiện tiếp cận các vị trí thi công.
Đến cuối tháng 10, nhiều mũi đường và cầu đã có chuyển biến; tại hầm Phượng Hoàng, công tác đào, gia cố vòm và hạ nền hai ống hầm đã hoàn thành. Hầm trái cơ bản xong phần xây dựng, còn hầm phải tiếp tục đổ bê tông vỏ hầm và thi công màng chống thấm. Khối lượng hoàn thiện, thoát nước và mặt đường vẫn cần được kiểm soát sát sao.
Đèo Cả phát động thi đua về đích và công bố mức thưởng 1 tỷ đồng gắn với mục tiêu hoàn thành của từng đơn vị. Đây là cách khích lệ lực lượng trực tiếp, nhưng áp lực thành tích chỉ có ý nghĩa nếu đi kèm nghiệm thu đúng quy trình. Lãnh đạo tập đoàn cũng nhấn mạnh không được đánh đổi chất lượng, an toàn lấy tốc độ.
Địa chất, mặt bằng và khảo sát là những nút thắt thật
Nhịp thi công nhanh không thể xóa những trở ngại phát sinh từ hiện trường. Địa hình chia cắt, thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng rừng và bàn giao mặt bằng kéo dài hơn 18 tháng đã làm co hẹp thời gian triển khai. Vướng mắc mặt bằng còn thể hiện ở đường tiếp cận hai cửa hầm Phượng Hoàng được bàn giao không đồng bộ, khiến nhà thầu khó tiếp cận và mở thêm mũi thi công.
Địa chất cũng buộc công trường phải điều chỉnh kế hoạch: khi đào hầm xuất hiện mạch nước ngầm lưu lượng lớn, nhà thầu phải thay đổi biện pháp và tốc độ để bảo đảm an toàn. Trên các công trường giao thông miền Trung do Đèo Cả thi công, những vấn đề về địa chất, mặt bằng và chất lượng khảo sát đều được ghi nhận là yếu tố ảnh hưởng kế hoạch hoàn thành, làm phát sinh nhu cầu điều chỉnh giải pháp và bổ sung nguồn lực.
Vì vậy, tháo gỡ nút thắt không chỉ là huy động thêm người và máy. Chủ đầu tư, tư vấn và nhà thầu cần xử lý kịp thời các điểm nghẽn, rà soát điều kiện thi công theo từng phân đoạn và tránh để công việc nhỏ dồn lại thành chậm trễ lớn. Tiến độ gói XL01 sẽ được quyết định bởi khả năng phối hợp ấy không kém gì cường độ làm việc.
Thông xe sớm chỉ có giá trị khi tuyến đủ an toàn
Kế hoạch hiện đặt mục tiêu thông xe kỹ thuật trong tháng 12/2026, sau đó hoàn thành và bàn giao đưa vào sử dụng trong tháng 4/2027; mốc hoàn thành hợp đồng là tháng 6/2027. Các mốc bàn giao được nêu trong chỉ đạo cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn tất, bàn giao cho chủ đầu tư vào tháng 2/2027. Dù lịch triển khai cần được phối hợp thống nhất, định hướng chung rất rõ: rút ngắn thời gian nhưng không hạ chuẩn nghiệm thu.
Lợi ích của tuyến không chỉ nằm ở tiến độ dự án. Khi hoàn thành, cao tốc được kỳ vọng rút ngắn quãng đường giữa Khánh Hòa và Đắk Lắk từ gần 200 km xuống khoảng 117 km, cải thiện liên kết vùng và mở thêm không gian phát triển. Với người đi lại và vận chuyển hàng hóa, lợi ích ấy chỉ trở thành hiện thực khi tuyến được bàn giao an toàn, khai thác ổn định.
Bởi vậy, cuộc chạy đua của XL01 không nên được đo bằng việc đạt một mốc thông xe trên giấy. Thước đo thuyết phục hơn là công trường tháo gỡ được các trở ngại về tiếp cận, địa chất và chất lượng khảo sát, đồng thời hoàn thành đầy đủ yêu cầu kỹ thuật. Tăng ca và thưởng thi đua có thể tạo lực đẩy; phối hợp hiện trường và kỷ luật chất lượng mới quyết định tuyến có về đích bền vững hay không.
