Điểm cộng IELTS giảm mạnh trước khi bị loại bỏ
Điểm cộng IELTS là số điểm khuyến khích mà một số trường đại học cộng vào kết quả xét tuyển của thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ; đây là lợi thế bổ sung, không thay thế điểm thi hay điều kiện đầu vào. Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh ngày 13/11, chốt lộ trình thu hẹp rồi bỏ hẳn khoản điểm này. Với năm 2027, các trường đã áp dụng điểm cộng theo quy định từ năm 2026 trở về trước được tiếp tục sử dụng, nhưng tổng điểm thưởng, điểm xét thưởng và điểm khuyến khích cộng lại không vượt quá 0,5/30, giảm từ mức tối đa 3/30 của năm trước. Giới hạn này áp dụng cho các nhóm, trong đó có thí sinh có IELTS và thí sinh đạt giải học sinh giỏi. Từ năm 2028, trường không được dùng điểm cộng trong tuyển sinh đầu vào. Đây là thay đổi đáng kể: chứng chỉ vẫn có thể hữu ích theo cách khác, nhưng không còn là chiếc phao giúp nâng tổng điểm xét tuyển.
Lý do siết điểm cộng không khó hiểu. Năm trước, hơn 37.300 thí sinh dùng chứng chỉ tiếng Anh để được cộng điểm, trong đó hơn 35.900 em dùng IELTS. IELTS 6.0 là mức phổ biến nhất, với hơn 8.300 thí sinh, nhưng các trường lại chuyển mức chứng chỉ này thành 26 mức điểm cộng khác nhau. Khi cùng một chứng chỉ tạo ra lợi thế không đồng đều giữa các trường, điểm cộng làm giảm tính công bằng thay vì chỉ ghi nhận năng lực. Thu hẹp khoản cộng là bước hợp lý; bỏ hẳn từ năm 2028 còn tạo một mặt bằng rõ hơn. Thí sinh vì thế nên xem IELTS là năng lực có thể phục vụ học tập và đáp ứng điều kiện riêng của ngành, chứ không nên mặc định chứng chỉ sẽ tự động đem lại lợi thế điểm số.
Đừng nhầm điểm cộng với quy đổi IELTS và điểm sàn
Điểm cộng IELTS, quy đổi IELTS và điểm sàn là ba khái niệm khác nhau; nhầm lẫn giữa chúng có thể khiến thí sinh tưởng mình đủ điều kiện xét tuyển khi thực tế chưa đạt ngưỡng. Theo quy định được nêu trong nguồn, thí sinh phải có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT đạt tối thiểu 15/30 để đủ điều kiện nguồn tuyển vào chương trình đại học. Điểm cộng, điểm ưu tiên và điểm quy đổi từ chứng chỉ ngoại ngữ không được tính vào ngưỡng 15 điểm này. Chỉ sau khi điểm ba môn đạt mức tối thiểu, nếu tổ hợp xét tuyển có môn tiếng Anh, thí sinh mới có thể dùng điểm IELTS quy đổi theo quy định của trường. Vì vậy, chứng chỉ không thể bù cho phần điểm thi còn thiếu để vượt điểm sàn. Đây là điểm cần kiểm tra trước khi đăng ký, nhất là với những em đang dựa vào bảng quy đổi của trường để ước tính tổng điểm.
Một trường hợp được nêu trong nguồn cho thấy rủi ro rất cụ thể: thí sinh có tổng điểm tổ hợp D01 là 14,75 và IELTS 5.0, dù một số trường quy đổi chứng chỉ thành điểm tiếng Anh cao hơn, vẫn không thể dùng điểm quy đổi để đạt ngưỡng nguồn tuyển 15 điểm. Thứ tự cần nhớ là kiểm tra điểm thi ba môn có đạt điểm sàn hay không, sau đó mới xem điều kiện quy đổi và cách tính điểm của từng ngành. Cũng cần đọc riêng ngưỡng đầu vào của các ngành có quy định đặc thù như sức khỏe, sư phạm và pháp luật; không nên suy diễn từ điểm sàn chung. Khi xét tuyển đại học, bảng quy đổi chỉ cho biết cách tính trong một phương thức, không phải giấy xác nhận đủ điều kiện dự tuyển.
Ít phương thức hơn buộc thí sinh chọn hồ sơ có trọng tâm
Quy chế mới không chỉ giảm điểm cộng mà còn thu hẹp số con đường vào mỗi chương trình. Các trường được dùng tối đa năm phương thức tuyển sinh, không tính xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển; mỗi chương trình được áp dụng tối đa ba phương thức từ năm 2027 và hai phương thức từ năm 2028. Việc giảm này có thể giúp tiêu chí tuyển sinh bớt rối, nhưng cũng khiến thí sinh khó trông chờ vào việc nộp hồ sơ theo thật nhiều cách để tăng cơ hội. Từ giờ, nên lập danh sách ngành ưu tiên, đối chiếu phương thức mà từng ngành thực sự sử dụng và chuẩn bị tốt cho các phương thức đó. Đừng chọn trường chỉ vì một bảng quy đổi có vẻ thuận lợi: tiêu chí, tổ hợp, ngưỡng đầu vào và trọng số của từng hợp phần mới quyết định kết quả.
- Kiểm tra điểm thi ba môn có đạt điều kiện điểm sàn trước khi tính điểm quy đổi hoặc điểm cộng.
- Đọc đề án tuyển sinh của từng chương trình, xác nhận phương thức, tổ hợp và cách trường sử dụng chứng chỉ IELTS.
- Không mặc định mức điểm cộng của năm 2027 còn giữ nguyên ở các mùa tuyển sinh sau.
- Chọn phương thức sát với thế mạnh và kết quả thực tế; chuẩn bị phương án dự phòng thay vì rải hồ sơ thiếu trọng tâm.
Lộ trình rõ ràng giúp thí sinh có thời gian điều chỉnh: năm 2027 là giai đoạn chuyển tiếp với mức cộng tối đa 0,5 điểm, còn tuyển sinh 2028 chấm dứt điểm cộng và giới hạn mỗi chương trình ở hai phương thức. Kết luận thực tế là đừng xây dựng chiến lược quanh một khoản điểm sắp biến mất. Hãy ưu tiên điểm thi, điều kiện đầu vào và phương thức phù hợp; IELTS chỉ nên là một phần của hồ sơ khi đề án tuyển sinh cho phép và thí sinh đã đáp ứng đầy đủ các ngưỡng bắt buộc.
