Tàu điện nhẹ Phú Quốc: định nghĩa một chuẩn hạ tầng mới
Tàu điện nhẹ Phú Quốc là tuyến đường sắt nhẹ đô thị (LRT) chạy dọc trục đường tỉnh ĐT.975, được bố trí ngay trên dải phân cách giữa của đại lộ 10 làn xe, nhằm kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với khu trung tâm và quần thể Hội nghị – Triển lãm APEC, rút ngắn thời gian di chuyển và nâng chuẩn hạ tầng giao thông Việt Nam.
Điểm đáng nói ở dự án này không phải chỉ là quy mô lớn, mà là tư duy hạ tầng: thay vì mở rộng một tuyến đường ô tô đơn thuần, Phú Quốc chọn mô hình trục giao thông đa phương thức, kết hợp đường bộ quy mô 10 làn xe với đường sắt nhẹ đô thị ngay trên cùng một hành lang. Đây là cách tiếp cận mà nhiều đô thị du lịch trên thế giới đã dùng để tránh kẹt xe, giảm áp lực lên mặt đường và tạo trải nghiệm di chuyển văn minh cho du khách. Việc Sun Group phối hợp với chính quyền địa phương tăng tốc thi công ngày đêm cho thấy quyết tâm biến trục ĐT.975 và tuyến LRT thành “xương sống” giao thông phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC, đồng thời là nền tảng cho chiến lược phát triển Nam đảo Ngọc lâu dài.
Quy mô kỹ thuật: đại lộ 10 làn xe và đường sắt APEC 2027
Nếu nhìn vào các con số, có thể thấy tàu điện nhẹ Phú Quốc và trục ĐT.975 đang đặt ra một chuẩn mới cho hạ tầng giao thông Việt Nam. Tuyến đường tỉnh ĐT.975 có chiều dài 19,26 km, lộ giới 62 m với quy mô lên tới 10 làn xe, khởi công từ tháng 9/2025 và đặt mục tiêu thông toàn tuyến vào quý II/2027. Toàn bộ dải phân cách giữa được dành riêng cho tuyến đường sắt nhẹ đô thị, dài khoảng 17,59 km đường đôi, trong đó 14,81 km trên mặt đất, 0,78 km trên cao và khoảng 2 km đi ngầm qua khu lõi Trung tâm Hội nghị – Triển lãm APEC.
Những thông số này không chỉ thể hiện độ “khủng” của đại lộ 10 làn xe, mà còn cho thấy cách Phú Quốc định vị đường sắt APEC 2027 như một trục huyết mạch song hành với đường bộ. Khi vận hành, hệ thống LRT sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ sân bay về cụm công trình Nam đảo xuống còn khoảng 20 phút – một con số đủ sức thay đổi thói quen đi lại của khách du lịch lẫn người dân địa phương. Đây là câu trả lời rõ ràng cho câu hỏi: Phú Quốc muốn xuất hiện trong mắt bạn bè quốc tế như một điểm đến du lịch cao cấp hay một đô thị du lịch có năng lực tổ chức sự kiện tầm khu vực.
Tiến độ thi công: cuộc chạy đua với APEC
Đằng sau những phối cảnh hoành tráng là một cuộc chạy đua tiến độ rất cụ thể. Tính đến tháng 9/2026, trên tuyến ĐT.975, hạng mục hào kỹ thuật đã đạt khoảng 65%, hệ thống thoát nước dọc gần 50%, nền móng đường khoảng 50% và 4 cây cầu trên tuyến đã thi công trên 55% khối lượng. Để bám sát lộ trình thảm bê tông nhựa hai bên tuyến từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, nhà thầu đã huy động tới 15 máy xúc, 40 xe ben chở đất và 10 xe ben chở cát, các kíp lái máy làm việc liên tục từ sáng sớm đến đêm.
Tiến độ này không hề dễ dàng trong điều kiện thời tiết đảo mưa nhiều, nền đất yếu thường xuyên gây ngập úng mặt bằng, lại thêm hệ thống cáp điện trung thế và đường ống cấp nước sinh hoạt dày đặc bên dưới. Việc từng mét đào nền đường phải được kiểm soát khắt khe, kỹ sư điện nước phối hợp trực tiếp với lái máy và người dân để dò tuyến hạ tầng ngầm cho thấy dự án đang đi theo hướng “nhanh nhưng không ẩu”. Đây là điểm đáng khen, bởi hạ tầng giao thông Việt Nam từng trả giá không ít cho những công trình chạy theo tiến độ mà bỏ qua chất lượng. Ở Phú Quốc, cuộc chạy đua với APEC đang được thực hiện với thái độ thận trọng hơn.
Đại lộ APEC: trục nghi lễ và cú hích đô thị Nam đảo
Song song với ĐT.975 và tuyến tàu điện nhẹ Phú Quốc, Đại lộ APEC là mảnh ghép không thể thiếu trong bức tranh hạ tầng phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC. Tuyến đường này dài khoảng 3 km, mặt cắt ngang rộng 68 m, quy mô 4–6 làn xe, có nhiệm vụ kết nối ĐT.46 (đường Nguyễn Văn Cừ) với ĐT.975, dẫn thẳng vào Trung tâm Hội nghị – Triển lãm APEC và Nhà biểu diễn đa năng. Được định vị là trục giao thông mang tính nghi lễ ngoại giao, dọc tuyến và tại các nút giao sẽ lắp đặt hệ thống màn hình LED, bảng điện tử khổ lớn hiện đại để trình chiếu hình ảnh quảng bá đất nước tới bạn bè quốc tế.
Hiện công trường Đại lộ APEC đang dồn lực làm vỉa hè, nền đường và hệ thống cấp thoát nước ngầm; hệ thống cống ngầm và móng chiếm tới 90% khối lượng thi công hiện tại, với điểm nhấn là hệ thống cống hộp 4 cửa khổng lồ dài hơn 800 m mỗi bên. Mục tiêu hoàn tất cống hộp trong tháng 10 để kịp hoàn thiện mặt đường cho thấy tuyến nghi lễ này không chỉ phục vụ vài ngày APEC, mà còn được chuẩn bị như một trục đô thị chính thức của Nam đảo. Về lâu dài, đây sẽ là “mặt tiền” hình ảnh của Phú Quốc, nơi du khách tiếp cận các công trình hội nghị, biểu diễn và dịch vụ cao cấp.
Ý nghĩa chiến lược: từ hạ tầng APEC đến tương lai Nam đảo Ngọc
Khi toàn bộ mạng lưới ĐT.975, tàu điện nhẹ Phú Quốc và Đại lộ APEC vận hành đồng bộ vào quý II/2027, Phú Quốc sẽ sở hữu không chỉ một trục giao thông hiện đại phục vụ APEC, mà còn một cấu trúc đô thị kết nối hoàn chỉnh, tạo đòn bẩy bứt phá diện mạo kinh tế – du lịch lâu dài cho Nam đảo Ngọc. Việc kết nối sân bay quốc tế với khu trung tâm và quần thể hội nghị – triển lãm bằng đường sắt APEC 2027 và đại lộ 10 làn xe đặt Phú Quốc vào nhóm ít ỏi các đô thị du lịch trong nước có hạ tầng giao thông đồng bộ ngay từ khâu quy hoạch.
Từ góc nhìn chiến lược, đây là bước chuyển từ tư duy “làm đường để phục vụ xe” sang “làm hạ tầng để phục vụ hệ sinh thái đô thị – du lịch”. Hệ thống LRT giúp giảm phụ thuộc vào ô tô, hạn chế tắc đường, đồng thời tạo trải nghiệm di chuyển văn minh cho khách quốc tế; đại lộ 10 làn xe và Đại lộ APEC tạo không gian đủ rộng cho các dòng phương tiện, nghi lễ ngoại giao và hoạt động quảng bá hình ảnh. Nếu Phú Quốc vận hành tốt mạng lưới này sau APEC, dự án sẽ trở thành minh chứng rằng hạ tầng giao thông Việt Nam có thể bước sang một giai đoạn mới: hiện đại, đa phương thức và gắn chặt với chiến lược phát triển đô thị chứ không chỉ là những tuyến đường nối điểm A với điểm B.
