ĐT975: đại lộ 10 làn xe Phú Quốc mở đường cho mô hình hạ tầng mới
Đại lộ 10 làn xe Phú Quốc trên trục ĐT975 là tuyến giao thông có mặt cắt 62 m, tích hợp 10 làn xe cơ giới và tuyến LRT chạy giữa, được thiết kế như một trục hạ tầng giao thông đa phương thức, đồng bộ và đa chức năng, kết nối sân bay với lõi hội nghị và nghi lễ quốc gia, đồng thời kiến tạo một dải cảnh quan sinh thái xanh xuyên suốt cho đảo ngọc.
Điểm quan trọng cần nhấn mạnh là ĐT975 được xây dựng trước hết như một tuyên bố về tầm nhìn, không chỉ là con đường phục vụ APEC 2027 Việt Nam. Dự án nâng cấp, mở rộng tuyến đường tỉnh này được Sun Group khởi công ngày 18/9, kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm hội nghị APEC. Với mặt cắt rộng 62 m, gồm 10 làn xe cơ giới và tuyến LRT ở dải phân cách trung tâm, đại lộ 10 làn xe Phú Quốc đang được định hình như trục giao thông hiện đại, đặt nền cho hạ tầng giao thông đa phương thức trong nhiều thập niên tới. Đây không phải cách làm “tạm bợ cho sự kiện”, mà là lựa chọn chủ động để nâng chuẩn hạ tầng đảo du lịch lên cấp vùng và quốc tế.
Tuyến LRT Phú Quốc: trục xương sống của giao thông đa phương thức
Nếu đại lộ 10 làn xe là thân cây, thì tuyến LRT Phú Quốc chạy giữa chính là “xương sống” của mô hình hạ tầng giao thông đa phương thức tương lai. Việc đặt đường sắt nhẹ ngay trên dải phân cách trung tâm cho thấy lựa chọn ưu tiên giao thông công cộng, đồng thời giảm tối đa giao cắt cùng mức và xung đột luồng phương tiện. Đây là cách tiếp cận mà nhiều thành phố phát triển đã dùng để thay thế mô hình mở rộng đường bộ đơn thuần.
Tuyến LRT được phân đoạn linh hoạt theo điều kiện địa hình, với 14,81 km chạy trên mặt đất, 0,78 km đi trên cao và 2 km đi ngầm qua khu vực lõi APEC. Dọc 17,59 km đường đôi, sáu nhà ga kể câu chuyện văn hóa Việt Nam từ Tây Bắc, Phố cổ Hà Nội, Cố đô Huế, Tây Nguyên, Sài Gòn đến ga ngầm APEC. Theo thông tin từ Sun Group, toàn bộ 17,59 km đường đôi sẽ hoàn tất lắp đặt hệ thống ray trong 6 tháng tới, đưa dự án vào nhóm công trình đường sắt đô thị có tốc độ triển khai nhanh bậc nhất Việt Nam. Khi hoàn thành, tuyến LRT không chỉ chở khách đến trung tâm hội nghị, mà còn tạo trục giao thông xương sống kết nối sân bay với các phân khu đô thị, du lịch và dịch vụ xung quanh.
Thiết kế cảnh quan Belt Collins: từ dải sinh thái xanh đến nghi lễ quốc gia
Điều làm ĐT975 khác với một đại lộ kỹ thuật thông thường là cách thiết kế cảnh quan Belt Collins được đặt ở tầm chiến lược. Không gian dọc tuyến được quy hoạch như một dải sinh thái xanh xuyên suốt, thay vì dải cây trang trí rời rạc. Tại dải phân cách trung tâm, lớp “hạ tầng xanh” bằng hoa giấy bản địa sẽ ôm lấy tuyến LRT, tạo hình ảnh đường sắt nhẹ chạy giữa thảm hoa, mang tính nhận diện mạnh cho Phú Quốc.
Dọc hai bên tuyến đường 10 làn xe, cây Me Tây trưởng thành được thiết kế theo khoảng cách và cao độ tán để hình thành “mái vòm xanh” liên tục. Cách dùng cây bản địa quy mô lớn này là lựa chọn thông minh, vì vừa tạo bóng mát, giảm bức xạ nhiệt, vừa cải thiện vi khí hậu đô thị mà không phá vỡ hệ sinh thái địa phương. Nối tiếp ĐT975, Đại lộ APEC – tuyến đường nghi lễ dài khoảng 3 km – dẫn vào trung tâm hội nghị, triển lãm và nhà hát đa năng; dọc dải phân cách và các nút giao trọng điểm, hệ thống màn hình LED và bảng điện tử tấm lớn sẽ truyền tải hình ảnh đất nước, con người Việt Nam tới bạn bè quốc tế. Đây là cách dùng hạ tầng giao thông vừa làm không gian nghi lễ, vừa là “phòng trưng bày mở” cho bản sắc quốc gia.
Tiến độ thi công và APEC 2027: phép thử năng lực hạ tầng Việt Nam
ĐT975 và tuyến LRT không thể trở thành hình mẫu nếu tiến độ thi công không theo kịp thời điểm APEC 2027 Việt Nam. Tại công trường, các lực lượng đang duy trì ba ca liên tục, 24/7 để bám sát “đường găng” tiến độ dưới sự chỉ đạo của tỉnh An Giang. Tính đến đầu tháng 9/2026, hào kỹ thuật đã hoàn thành khoảng 65%, hệ thống thoát nước dọc gần 50%, nền móng đường khoảng 50% và toàn bộ 4 cây cầu trên tuyến đạt trên 55% khối lượng. Nền móng, cầu và hệ thống kỹ thuật đã qua mốc 50% là dấu hiệu cho thấy công trình có cơ sở để kịp vận hành cho chuỗi sự kiện VVIP.
Theo kế hoạch, công đoạn thảm bê tông nhựa hai bên tuyến sẽ hoàn tất từ cuối năm 2026 đến đầu/quý I năm 2027. Song song, các hạng mục hầm, cầu, nhà ga LRT đang thi công thô, cùng với việc lắp đặt đường ray trên nền đường triển khai đồng thời. APEC 2027 được nhìn nhận như cơ hội hiếm có để Phú Quốc tạo bước chuyển về chất lượng hạ tầng và kiến tạo một cực tăng trưởng mới. Nhưng đồng thời, đây cũng là phép thử với năng lực Việt Nam trong việc kiến tạo chuỗi công trình hạ tầng quy mô lớn trong thời gian tối ưu. Nếu ĐT975 và tuyến LRT Phú Quốc về đích đúng hẹn, thông điệp gửi ra bên ngoài không chỉ là câu chuyện một sự kiện thành công, mà là hình ảnh một quốc gia sẵn sàng bước vào chuẩn hạ tầng mới.
Sau APEC: ĐT975 trong bức tranh hạ tầng đa phương thức của đảo ngọc
Nhìn xa hơn APEC 2027, trục ĐT975 với đại lộ 10 làn xe Phú Quốc và tuyến LRT ở giữa đang được đặt vào bức tranh hạ tầng đa phương thức kết nối “không – thủy – bộ”. ĐT975 không dừng lại ở nhiệm vụ đưa đón đoàn VVIP, mà phải trở thành trục nội đô chiến lược, kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – cửa ngõ trên không, hệ thống cảng biển và mạng lưới đường bộ quanh đảo. Hình ảnh tuyến LRT chạy giữa thảm hoa giấy, dưới mái vòm Me Tây, nếu vận hành hiệu quả, sẽ là “khung xương” để phát triển đô thị nén thân thiện với giao thông công cộng quanh trục này.
Theo định hướng, Sun Group và An Giang đang nghiên cứu hợp tác đầu tư hơn 10 dự án hạ tầng và du lịch, đưa Phú Quốc thành trung tâm du lịch, thương mại, tài chính quốc tế. Trong bức tranh đó, ĐT975 không thể bị xem như hạ tầng phụ; ngược lại, nó là mảnh ghép cho phép mô hình đô thị đảo hiện đại vận hành: sân bay nâng cấp, cảng quốc tế, đại lộ 10 làn xe, tuyến LRT Phú Quốc và dải sinh thái xanh của Belt Collins cùng tạo nên một cấu trúc đa chức năng. Kết luận hợp lý nhất lúc này là: nếu Phú Quốc muốn bước lên nấc thang mới của cạnh tranh toàn cầu, cách làm hạ tầng như ĐT975 – tích hợp giao thông, cảnh quan và bản sắc – phải trở thành tiêu chuẩn, chứ không thể là ngoại lệ.
