Ổn định pháp lý đầu tư: “chìa khóa niềm tin” của nhà đầu tư
Ổn định pháp lý đầu tư là trạng thái khi hệ thống pháp luật đủ rõ ràng, nhất quán và dự báo được, giúp người dân, doanh nghiệp tính toán dài hạn về quyền, nghĩa vụ và rủi ro, từ đó ra quyết định đầu tư trên một nền tảng niềm tin vào môi trường kinh doanh và cơ chế thực thi pháp luật của quốc gia. Phát biểu tại phiên họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật sáng 28/9 tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh pháp luật phải đủ ổn định để người dân, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, dự liệu được quyền và nghĩa vụ. Quan điểm này không chỉ là yêu cầu kỹ thuật trong cải cách pháp luật Việt Nam, mà là thông điệp chính trị gửi tới nhà đầu tư: sẽ không có chuyện luật thay đổi xoành xoạch, khiến kế hoạch kinh doanh đổ vỡ giữa chừng.
Linh hoạt để hội nhập quốc tế: nếu chậm, sẽ tụt lại phía sau
Song song với ổn định, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu pháp luật phải đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển, hội nhập quốc tế. Sự linh hoạt ở đây không phải là tuỳ tiện thay đổi, mà là khả năng thích ứng có kiểm soát với tiến bộ khoa học công nghệ, mô hình kinh doanh mới, yêu cầu chống biến đổi khí hậu và các vấn đề mới nảy sinh trong thực tiễn. Nếu khung pháp lý không kịp cập nhật, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ tự tìm lối đi ở các thị trường khác, môi trường kinh doanh trong nước trở nên chật hẹp. Việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên tiêu chuẩn, dữ liệu, quản lý rủi ro và trách nhiệm giải trình được định hướng như một bước dịch chuyển lớn, nhằm giảm gánh nặng thủ tục nhưng vẫn giữ kỷ cương pháp lý.
Xây dựng và thực thi pháp luật: một chỉnh thể, đo bằng điểm nghẽn được tháo gỡ
Tô Lâm khẳng định xây dựng pháp luật và thực thi pháp luật phải là một chỉnh thể thống nhất. Đây là điểm đảo chiều tư duy: luật hay nhưng không đi vào cuộc sống thì vẫn tạo ra môi trường kinh doanh rủi ro. Kết quả cải cách phải được đo bằng những điểm nghẽn được tháo gỡ, chi phí tuân thủ giảm, nguồn lực được khơi thông, kỷ luật, kỷ cương được tăng cường, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp được bảo đảm, đời sống cải thiện và năng lực cạnh tranh quốc gia nâng cao. Nghĩa là, tiêu chí đánh giá không nằm trên giấy, mà ở việc doanh nghiệp có bớt bị “tắc” bởi quy định chồng chéo, người dân có thôi “sợ” pháp luật hay không. Chừng nào pháp luật còn bị coi là rào cản, chừng đó cải cách pháp luật Việt Nam chưa hoàn thành.
Giải quyết tranh chấp: nơi bộc lộ chất lượng thật của môi trường kinh doanh
Đối với doanh nghiệp, chất lượng môi trường kinh doanh được kiểm chứng rõ nhất khi xảy ra tranh chấp dân sự, thương mại, hành chính. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các cơ quan liên quan tập trung giải pháp giảm chi phí, rút ngắn thời gian giải quyết tranh chấp; bảo đảm việc giải quyết công bằng, khách quan, kịp thời, hiệu quả. Đồng thời, việc rà soát văn bản quy phạm pháp luật phải ưu tiên xử lý các vấn đề cản trở đầu tư, sản xuất, kinh doanh hoặc làm tăng chi phí tuân thủ. Nếu quy trình xử lý vi phạm hành chính và tranh chấp dân sự vẫn dài, khó đoán, nhà đầu tư khó có thể coi pháp luật là điểm tựa. Ngược lại, một hệ thống giải quyết tranh chấp có thể dự báo, minh bạch sẽ biến pháp luật thành hàng rào bảo vệ, tạo ổn định pháp lý đầu tư đúng nghĩa.
Chiến lược đến 2030–2045: biến pháp luật thành lợi thế cạnh tranh quốc gia
Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới được giao nhiệm vụ tạo chuyển biến rõ nét trong thực thi pháp luật đến năm 2030, xử lý dứt điểm tình trạng chậm, nợ văn bản quy định chi tiết. Tầm nhìn đến 2045 là hệ thống pháp luật hiện đại, vận hành trên nền tảng dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo, gắn với nền tư pháp dân chủ, liêm chính, chuyên nghiệp. Theo định hướng này, pháp luật phải trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia, phục vụ phát triển nhanh, bền vững. Đảng ủy Quốc hội được đề nghị phối hợp với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan để hoàn thành báo cáo tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể, trình Ban Chỉ đạo tại phiên họp thứ hai dự kiến tháng 12/2026. Nếu thực hiện nhất quán, môi trường kinh doanh sẽ không chỉ “an toàn” mà còn hấp dẫn trên bản đồ đầu tư toàn cầu.
