Lô LNG đầu tiên: bước khởi động cho chiến lược PETRONAS LNG Việt Nam
PETRONAS LNG Việt Nam là cụm khái niệm chỉ chiến lược của tập đoàn năng lượng Malaysia PETRONAS trong việc cung cấp khí thiên nhiên hóa lỏng cho thị trường Việt Nam, bắt đầu bằng lô hàng đầu tiên cho PV GAS và mở rộng dần sang hợp tác sâu hơn trong toàn bộ chuỗi giá trị LNG, từ khai thác, hóa lỏng đến vận tải và thương mại. Tháng 4/2025, PETRONAS LNG Ltd hoàn thành việc giao lô khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) đầu tiên cho Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS), đánh dấu một bước tiến mới trong hoạt động kinh doanh của tập đoàn năng lượng Malaysia tại Việt Nam. Lô hàng được vận chuyển từ Tổ hợp LNG PETRONAS tại Bintulu, Sarawak, Malaysia tới Kho cảng LNG Thị Vải bằng tàu Seri Ayu, tàu vận chuyển LNG được thuê từ MISC Berhad. Điểm quan trọng không nằm ở khối lượng một lô hàng, mà ở thông điệp chiến lược: PETRONAS không xem đây là giao dịch đơn lẻ, mà là “phát pháo” mở cửa thị trường LNG Việt Nam. Thương vụ được thực hiện trong khuôn khổ hợp tác giữa PETRONAS và Petrovietnam, sau Biên bản hợp tác hai bên ký năm 2023, cho thấy LNG đã được đưa vào chương trình nghị sự dài hạn giữa hai tập đoàn quốc gia. Với xuất phát điểm là một nhà cung cấp khu vực có kinh nghiệm hơn 40 năm trong LNG, PETRONAS đang dùng lô hàng đầu tiên như phép thử vận hành và nền tảng để xây dựng quan hệ cung ứng ổn định với PV GAS.
Từ một lô hàng đến liên minh chiến lược: PV GAS hợp tác sâu hơn
Sau lô hàng đầu tiên, PETRONAS cho biết đang cùng các đối tác tại Việt Nam tiếp tục trao đổi về cách thức hợp tác chặt chẽ hơn trong lĩnh vực LNG. Điều này cho thấy mục tiêu của tập đoàn không chỉ là bán khí, mà là trở thành một mắt xích lâu dài trong chuỗi cung ứng năng lượng của Việt Nam. Tháng 11/2023, PETRONAS và Petrovietnam ký Biên bản hợp tác nhằm tìm kiếm cơ hội trong hàng loạt lĩnh vực gồm thượng nguồn, năng lượng tái tạo, khí và hạ nguồn, giảm phát thải carbon, các giải pháp năng lượng bền vững, LNG và hóa dầu. Mới đây, hai bên tiếp tục ký Thỏa thuận Liên minh Chiến lược (SAA), thiết lập khuôn khổ tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực thượng nguồn, LNG, hạ nguồn và các giải pháp phát thải carbon thấp. Ở góc độ PV GAS hợp tác, việc gắn LNG vào một liên minh rộng hơn là lựa chọn khôn ngoan. Thay vì mua khí thiên nhiên hóa lỏng như một hàng hóa thuần túy, Việt Nam đang tìm kiếm đối tác có thể cùng chia sẻ rủi ro, đầu tư hạ tầng và đồng phát triển các giải pháp phát thải thấp. PETRONAS hoạt động trên toàn bộ chuỗi giá trị LNG, từ khai thác khí, hóa lỏng đến vận tải biển và thương mại, nên có khả năng cung cấp không chỉ nguồn khí, mà cả kinh nghiệm vận hành và mô hình kinh doanh. Quan hệ dài hạn giúp bảo đảm sự ổn định của nguồn cung, qua đó đáp ứng yêu cầu an ninh năng lượng.
Lợi thế khoảng cách và bài toán chuỗi cung ứng năng lượng khu vực
Một trong những yếu tố PETRONAS nhấn mạnh khi nói về khả năng mở rộng hoạt động LNG tại Việt Nam là khoảng cách địa lý. Là doanh nghiệp năng lượng trong khu vực ASEAN với các nguồn cung tại Malaysia, PETRONAS ở tương đối gần thị trường Việt Nam. Khoảng cách này giúp tối ưu thời gian vận chuyển, tăng tính linh hoạt và khả năng ứng phó trước những biến động của thị trường quốc tế. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu thường xuyên chịu tác động từ địa chính trị và biến động giá, việc rút ngắn tuyến vận chuyển và giảm phụ thuộc vào các nguồn xa là lợi thế chiến lược. Bên cạnh khoảng cách, PETRONAS hoạt động trên toàn bộ chuỗi giá trị LNG, từ khai thác khí, hóa lỏng đến vận tải biển và thương mại, nên có thể kết nối nhiều mắt xích trong chuỗi cung ứng năng lượng. Kinh nghiệm này phù hợp với xu hướng chung trong khu vực: các trung tâm năng lượng như Singapore đang mở rộng công suất LNG và củng cố hệ sinh thái cung ứng, bao gồm tăng số nhà cung cấp, công suất lưu trữ và khả năng tiếp nhiên liệu để phục vụ nhu cầu hiện hữu. MPA cho biết sẽ mời đăng ký giấy phép vận hành các đơn vị lưu trữ LNG nổi (FSU) tại vùng neo đậu của Singapore vào cuối năm 2026, nhằm tăng năng lực lưu trữ và củng cố khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.
Đông Nam Á đua mở rộng LNG: PETRONAS chọn Việt Nam làm điểm tựa
Động thái PETRONAS tiến vào LNG Việt Nam không diễn ra trong khoảng trống, mà phản ánh chiến lược mở rộng thị trường LNG của các nhà cung cấp lớn tại Đông Nam Á. Singapore đang chuyển từ mô hình cảng tiếp nhiên liệu truyền thống sang trung tâm đa nhiên liệu, liên tục mở rộng năng lực LNG, tăng số nhà cung cấp, công suất lưu trữ và khả năng tiếp nhiên liệu. PetroChina International dự kiến thực hiện hoạt động tiếp nhiên liệu LNG cho tàu biển lần đầu tiên tại Singapore ngày 15/10/2026, và đã được cấp phép cung ứng LNG làm nhiên liệu hàng hải cùng giấy phép cung cấp methanol. Theo số liệu Clarksons được trích dẫn, đến cuối năm 2025, số đơn đặt hàng tàu sử dụng nhiên liệu thay thế trên thế giới đã tiến gần 2.000 chiếc, trong đó có hơn 1.200 tàu sử dụng LNG. Đây là thị trường đang mở rộng nhanh, kéo theo nhu cầu bảo đảm nguồn cung ổn định và hạ tầng tin cậy. Trong bức tranh đó, việc PETRONAS chọn Việt Nam – một thị trường đang tăng nhu cầu điện khí và nhập khẩu LNG – là điểm tựa khu vực là lựa chọn mang tính tính toán: vừa tận dụng lợi thế khoảng cách, vừa gắn mình vào chuỗi cung ứng năng lượng đang hình thành giữa Malaysia, Việt Nam và các trung tâm như Singapore.
An ninh năng lượng Việt Nam: LNG là giải pháp, không phải chiếc đũa thần
PETRONAS khẳng định “cam kết trở thành đối tác của Việt Nam và cùng Petrovietnam tìm cách bảo đảm an ninh năng lượng thông qua LNG”. Quan điểm này phù hợp với nhu cầu của Việt Nam: tăng cường nguồn cung LNG ổn định để bù đắp suy giảm sản lượng khí trong nước và hỗ trợ chuyển dịch khỏi các nguồn phát thải cao. Quan hệ dài hạn giúp bảo đảm sự ổn định của nguồn cung, qua đó đáp ứng yêu cầu an ninh năng lượng. Tuy vậy, LNG không phải chiếc đũa thần. Kinh nghiệm Singapore cho thấy mở rộng LNG phải đi cùng kiểm soát methane và đánh giá phát thải theo vòng đời, thay vì chỉ nhìn vào khí thải tại ống xả. Quá trình chuyển đổi năng lượng của ngành hàng hải còn nhiều bất định, và ngành điện Việt Nam cũng không khác: phụ thuộc quá mức vào một loại nhiên liệu sẽ tạo rủi ro mới. Cách tiếp cận hợp lý là dùng PETRONAS và các nhà cung cấp LNG như những đối tác trong một chiến lược đa nhiên liệu, kết hợp LNG với năng lượng tái tạo và các giải pháp phát thải thấp mà hai bên đã đưa vào khuôn khổ hợp tác. Kết luận rõ ràng là: LNG từ PETRONAS có thể trở thành trụ cột quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng Việt Nam, nhưng chỉ phát huy tối đa khi được đặt trong một chiến lược chuyển dịch năng lượng cân bằng và dài hạn.
