Thông điệp quan trọng: đừng hoảng vì thiếu sách giáo khoa cấp thiết
Hướng dẫn này tập trung giải thích khi nào có đủ sách giáo khoa, phụ huynh có thể tái sử dụng sách cũ ra sao và những lựa chọn mượn sách miễn phí hoặc chi phí thấp, nhằm giúp gia đình bớt áp lực trong bối cảnh sách giáo khoa cấp thiết nhưng nguồn cung có lúc bị gián đoạn cục bộ. Nỗi lo hiện nay là có thật: năm học mới đến gần, nhiều phụ huynh ở TP.HCM và một số tỉnh phải xếp hàng dài vì nhà sách báo hết sách giáo khoa cho con. Tuy vậy, nhìn kỹ các kênh cung ứng chính thức, thời gian giao hàng và những chính sách mượn, tặng, tái sử dụng, có thể thấy hệ thống không rơi vào khủng hoảng mà chủ yếu bị nghẽn ở khâu phân phối. Thay vì đổ xô mua bằng mọi giá, phụ huynh nên nắm luật chơi mới để chọn giải pháp hợp lý cho con.
Bao giờ có đủ sách giáo khoa cho năm học mới?
Vấn đề đầu tiên phụ huynh quan tâm là: liệu sách giáo khoa cấp thiết có kịp đến tay học sinh trước khai giảng hay không. Theo lãnh đạo nhà xuất bản, đến ngày 25-8 đã có 225 triệu bản sách giáo khoa được cung ứng ra thị trường và từ nay đến 6-9 sẽ in bổ sung khoảng 10 triệu bản nữa để bù vào các đầu sách còn thiếu và đơn hàng mới phát sinh. Nói cách khác, thiếu sách lúc này chủ yếu là thiếu cục bộ tại một số nhà sách, không phải thiếu trên toàn hệ thống. Quá trình xuất kho, đóng bộ và chuyển đến trường cần khoảng 1–2 tuần sau khi trường gửi số lượng đặt hàng. Điều đó đồng nghĩa, nếu phụ huynh đã đăng ký mua qua trường, nhiều khả năng sách sẽ đến trước hoặc ngay sau khai giảng vài ngày.
Được dùng sách cũ đến đâu và kết hợp sách điện tử giáo dục thế nào?
Điều khiến nhiều gia đình băn khoăn là có được tái sử dụng sách cũ để tiết kiệm hay buộc phải mua mới. Với bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”, các bản in trước đây vẫn được phép sử dụng và tái sử dụng nhằm thực hành tiết kiệm. Đây là chỗ dựa quan trọng cho những nhà đã mua trọn bộ từ năm trước, bởi con có thể tiếp tục học trên nền sách cũ, chỉ cần cập nhật thêm những điều chỉnh nếu có. Ở chiều ngược lại, sách điện tử giáo dục là một cứu cánh khác. Bản PDF của sách in mới và nội dung cập nhật cho các bản in trước năm 2026 đã được nhà xuất bản đăng tải trên một cổng thông tin, cho phép giáo viên, phụ huynh, học sinh truy cập và sử dụng miễn phí. Điều này mở ra khả năng kết hợp: dùng sách giấy cũ, đối chiếu với bản PDF mới để bảo đảm nội dung không bị lạc hậu.
Mượn sách miễn phí: ai được hưởng và nên chủ động thế nào?
Trong bối cảnh giá cả sinh hoạt tăng, chính sách mượn sách miễn phí là một hỗ trợ đáng kể cho gia đình thu nhập trung bình. Một số địa phương, trong đó có TP.HCM, đang triển khai việc tặng và cho học sinh mượn sách giáo khoa. Theo cơ quan quản lý giáo dục, năm học 2026-2027 thành phố thực hiện miễn phí sách giáo khoa theo nhu cầu mượn thực tế của phụ huynh, học sinh chứ không cấp đồng loạt một bộ sách cho toàn bộ học sinh. Cách làm này hợp lý vì tập trung nguồn lực cho những ai thực sự cần mượn, đồng thời khuyến khích tái sử dụng sách cũ. Vấn đề còn lại là sự chủ động: phụ huynh phải theo dõi thông báo của trường, đăng ký mượn kịp thời và phối hợp bảo quản sách để thế hệ sau tiếp tục dùng. Nếu chần chừ, gia đình có thể bỏ lỡ suất mượn dù con thuộc nhóm nên được ưu tiên.
Những kênh tiếp cận sách từ nhà xuất bản và Sở GD-ĐT
Điều cuối cùng phụ huynh cần nắm là kênh lấy sách nào an toàn, hạn chế nhầm bộ, nhầm lớp. Nhà xuất bản khẳng định bảo đảm đủ sách giáo khoa đáp ứng nhu cầu mua sắm; nếu phụ huynh không đăng ký qua trường thì có thể mua tại các cửa hàng trực thuộc nhà xuất bản. Ở tầm điều phối, cơ quan giáo dục địa phương đã đề nghị nhà xuất bản bảo đảm nguồn sách và tổ chức nhiều kênh cung ứng thuận tiện cho phụ huynh như nhà sách, nền tảng trực tuyến và hỗ trợ cung ứng tại trường. Điều đó cho thấy, thay vì đổ lỗi cho “thiếu sách”, phụ huynh nên chuyển sang tư duy quản lý rủi ro: đăng ký qua trường để được ưu tiên, sử dụng các kênh chính thức khi mua lẻ, tận dụng sách điện tử giáo dục để tra cứu và tái sử dụng sách cũ để giảm chi phí lâu dài.
