Thí điểm để đo tác động, chưa phải quyết định áp dụng
Thí điểm tăng tiết dạy giáo viên là đợt thử nghiệm tại một số trường nhằm đánh giá tác động thực tế của đề xuất điều chỉnh định mức giờ dạy trước khi cơ quan quản lý hoàn thiện quy định. Ngày 5/11, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết bảy trường thuộc nhiều mô hình sẽ thử tăng thêm 1–2 tiết đứng lớp mỗi giáo viên mỗi tuần để góp ý cho đề xuất của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đây là bước kiểm chứng đáng làm: thay vì chỉ nhìn vào con số tiết dạy trên giấy, ngành giáo dục có thể xem xét điều kiện nhân sự và cách vận hành ở từng loại hình trường. Tuy nhiên, kết quả thí điểm không đồng nghĩa với việc định mức mới đã được thông qua hay sẽ tự động áp dụng cho toàn thành phố. Giá trị của đợt thử nghiệm phụ thuộc vào việc ghi nhận đầy đủ những khó khăn phát sinh, thay vì chỉ xác nhận rằng lịch dạy có thể được sắp xếp.
Bảy trường đại diện cho nhiều mô hình
Danh sách được chọn trải từ trường chuyên, trường phổ thông năng khiếu và trường liên cấp đến cơ sở chuyên biệt, trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập và trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên. Sự đa dạng này quan trọng vì một mức tăng tiết giống nhau có thể tạo áp lực khác nhau tùy quy mô lớp, đặc điểm học sinh và cách tổ chức chuyên môn. Đợt thí điểm có khoảng 450 giáo viên tham gia. Với giáo viên TP.HCM, tác động không chỉ nằm ở số tiết đứng lớp tăng thêm: nhà trường còn phải đối chiếu nhu cầu theo từng vị trí việc làm với số nhân sự hiện có, bao gồm giáo viên, cán bộ quản lý và nhân viên hỗ trợ. Vì vậy, việc thử nghiệm ở nhiều mô hình có thể giúp phát hiện những nơi thiếu người hoặc khó bố trí lịch, thay vì áp một nhận định chung cho tất cả trường.
- THPT chuyên Lê Quý Đôn và THPT Nguyễn Hữu Thọ.
- Trường THCS-THPT Thạnh An và Trường chuyên biệt Bình Minh.
- Trường Phổ thông Năng khiếu thể dục thể thao Nguyễn Thị Định.
- Trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập cho người khuyết tật và Trung tâm GDNN-GDTX Bình Chánh.
Đề xuất tăng giờ dạy đi cùng điều chỉnh nhân sự
Dự thảo Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đề xuất giáo viên tiểu học và THCS tăng một tiết đứng lớp mỗi tuần, còn giáo viên THPT tăng hai tiết. Theo mức bình quân nêu trong dự thảo, giáo viên tiểu học sẽ dạy 24 tiết mỗi tuần, THCS 20 tiết và THPT 19 tiết. Nếu tính cả năm học, số tiết tăng thêm dự kiến là 35–70 tiết. Nhưng thay đổi định mức giờ dạy được đặt cạnh đề xuất điều chỉnh số giáo viên trên mỗi lớp ở bậc THCS và THPT. Điều này khiến câu hỏi về khối lượng công việc không thể tách rời câu hỏi trường có đủ người và phân công hợp lý hay không. Đợt thí điểm cần làm rõ chênh lệch nhân sự theo từng vị trí, đồng thời giúp nhà trường đề xuất cách bố trí, điều chỉnh, đào tạo hoặc bổ sung phù hợp. Nếu chỉ đếm số tiết tăng mà bỏ qua phần việc đi kèm, đánh giá sẽ thiếu một nửa bức tranh.
Phản hồi của giáo viên phải có trọng lượng
Điểm cần theo dõi không chỉ là việc nhà trường có xếp đủ tiết hay không, mà còn là lịch dạy có khả thi và tác động lên công việc hằng tuần của giáo viên ra sao. Các trường được yêu cầu đối chiếu số nhân sự hiện có với phương án trong dự thảo, nêu rõ chênh lệch và ảnh hưởng đến hoạt động; kết quả thí điểm chỉ phục vụ đánh giá, góp ý chứ không thay thế quyết định phân bổ nhân sự của cơ quan có thẩm quyền. Vì thế, ý kiến của giáo viên và nhân viên chịu ảnh hưởng cần được ghi nhận cụ thể, kèm vấn đề và phương án xử lý, thay vì dừng ở nhận xét chung. Tăng tiết dạy giáo viên có thể góp phần giải quyết bài toán nhân lực, nhưng không nên được xem là giải pháp tự đủ nếu điều kiện làm việc và nhu cầu từng trường chưa được phản ánh. Kết luận hợp lý lúc này là chờ dữ liệu và phản hồi thực chất từ thí điểm trước khi chốt quy định.
