TPHCM thí điểm tăng tiết dạy ở 7 trường: Mỗi tuần tăng bao nhiêu?

Thử nghiệm để kiểm tra tác động, chưa phải quyết định áp dụng

Thí điểm tăng tiết dạy là việc một số cơ sở giáo dục vận hành thử định mức đứng lớp dự kiến trong dự thảo, nhằm đánh giá ảnh hưởng đến khối lượng giảng dạy và nhu cầu nhân sự trước khi chính sách được hoàn thiện. Ngày 5/11, Sở GD-ĐT TPHCM thông tin chọn 7 trường, trung tâm trực thuộc để thử nghiệm đề xuất của Bộ GD-ĐT; mỗi phường, xã cũng lựa chọn một số cơ sở đại diện theo cấp học. Đây là bước cần thiết, nhưng không nên bị hiểu thành quyết định buộc toàn bộ giáo viên TPHCM tăng tiết ngay lập tức. Sở nêu rõ kết quả chỉ phục vụ đánh giá tác động và góp ý dự thảo, không thay thế quyết định giao hoặc điều chỉnh số lượng người làm việc của cấp có thẩm quyền. Vì vậy, điều đáng quan tâm không chỉ là con số tiết tăng, mà còn là dữ liệu thực tế về cách tổ chức dạy học và nhân sự.

Mỗi cấp học tăng khác nhau: 1 tiết ở tiểu học, THCS; 2 tiết ở THPT

Theo dự thảo, giáo viên tiểu học sẽ dạy trung bình 24 tiết mỗi tuần, tăng 1 tiết so với hiện hành; giáo viên THCS đạt 20 tiết, cũng tăng 1 tiết; giáo viên THPT đạt 19 tiết, tăng 2 tiết. Tính cả năm học, phần tăng dự kiến tương đương khoảng 35-70 tiết, tùy cấp học. Chênh lệch này cần được nhìn nhận cụ thể: cùng là tăng định mức giáo viên, nhưng thêm một tiết ở bậc tiểu học hay THCS không đồng nghĩa với thêm hai tiết ở THPT về cách sắp xếp thời khóa biểu và phân công chuyên môn. Các trường cần làm rõ tiết tăng được bố trí ra sao, có ảnh hưởng đến thời gian chuẩn bị bài, nhiệm vụ kiêm nhiệm và chất lượng giờ học hay không. Nếu chỉ tập trung vào việc hoàn thành đủ định mức, thí điểm sẽ bỏ lỡ câu hỏi quan trọng nhất: mức tăng có khả thi trong điều kiện thực tế của từng cấp học?

Bảy đơn vị đại diện nhiều mô hình, nhưng dữ liệu phải đủ sát thực tế

Danh sách thử nghiệm gồm THPT chuyên Lê Quý Đôn, THPT Nguyễn Hữu Thọ, THCS-THPT Thạnh An, Trường Chuyên biệt Bình Minh, Trường Phổ thông Năng khiếu thể dục, thể thao Nguyễn Thị Định, Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập cho người khuyết tật và Trung tâm GDNN-GDTX Bình Chánh. Bảy đơn vị đại diện cho các mô hình chuyên, liên cấp, chuyên biệt, năng khiếu và giáo dục thường xuyên; khoảng 450 giáo viên nằm trong diện thử nghiệm. Sự đa dạng này có ích, nhưng một nhóm trường trực thuộc Sở không thể tự động phản ánh mọi điều kiện ở toàn thành phố. Vì vậy, việc mỗi phường, xã chọn thêm cơ sở đại diện theo quy mô học sinh, số lớp, điểm trường và cách tổ chức hoạt động là phần quan trọng của thí điểm giáo dục. Kết luận về tính khả thi cần dựa trên cả khác biệt giữa các trường, thay vì lấy một mức tăng chung rồi áp vào mọi nơi.

Bài kiểm tra thật sự là nhân sự và chất lượng dạy học

Các đơn vị được yêu cầu đối chiếu nhu cầu theo từng vị trí việc làm với nhân sự hiện có, xác định phần thừa, thiếu ở giáo viên, cán bộ quản lý, tổ trưởng, tổ phó và nhân viên hỗ trợ giáo dục. Từ kết quả đó, trường đề xuất phương án bố trí, điều tiết, đào tạo, bổ sung hoặc sắp xếp nhân sự. Bối cảnh cần lưu ý là dự thảo không chỉ tăng tiết đứng lớp mà còn đề xuất giảm định mức giáo viên tối đa ở THCS từ 1,9 xuống 1,8 người mỗi lớp, và ở THPT từ 2,25-3,1 xuống 2,15-3 người mỗi lớp. Đây là lý do việc tăng tiết không thể được đánh giá tách rời khỏi bài toán biên chế: nếu khối lượng dạy tăng trong khi nhân lực tính theo lớp giảm, áp lực có thể dồn lên những người đang đứng lớp. Góp ý có giá trị phải chỉ rõ điều khoản, tác động và căn cứ thực tế, không chỉ đồng tình hay phản đối chung chung.

Kết luận: TPHCM đang thử cách vận hành dự thảo để cung cấp dữ liệu cho Bộ GD-ĐT, chứ chưa chốt mức tăng áp dụng đại trà. Con số dự kiến là 1 tiết mỗi tuần ở tiểu học và THCS, 2 tiết ở THPT; bước tiếp theo phải làm rõ cách xếp lịch, phân bổ nhân sự và ảnh hưởng đến chất lượng dạy học ở từng mô hình trường. Chỉ khi các điểm đó được kiểm chứng, góp ý từ giáo viên TPHCM mới giúp định mức giáo viên sát với thực tiễn thay vì chỉ đẹp trên giấy.