Sàng lọc biến nhận thức thành hành động
Sàng lọc đột quỵ là hoạt động đánh giá các yếu tố nguy cơ và tình trạng sức khỏe để nhận diện người cần theo dõi, tư vấn hoặc kiểm tra chuyên sâu trước khi xảy ra biến cố. Nhân Ngày Thế giới đột quỵ 29-10, các đơn vị y tế phối hợp tổ chức khám và tư vấn miễn phí cho người dân tại xã Đức Quang, tỉnh Hà Tĩnh. Chương trình có sự tham gia của Cục Phòng bệnh, các hội chuyên ngành, lực lượng y tế địa phương cùng các đơn vị đồng hành. Gần 1.000 người được kiểm tra huyết áp, đường huyết, cholesterol và các chỉ số nhân trắc; một số nội dung chuyên môn còn gồm xét nghiệm máu, khám thần kinh và tim mạch, điện tâm đồ, siêu âm động mạch cảnh. Người đến khám được đánh giá nguy cơ, hướng dẫn kiểm soát các yếu tố liên quan và tư vấn sức khỏe; chương trình cũng hỗ trợ thuốc theo đơn miễn phí. Đây là cách hưởng ứng thiết thực hơn một khẩu hiệu: giúp người dân biết mình cần theo dõi điều gì và bước tiếp theo nên làm gì.
Quy mô đáng chú ý, nhưng điều quan trọng là theo dõi lâu dài
Một năm triển khai chương trình tăng cường dự phòng, phát hiện sớm và quản lý nguy cơ đột quỵ cho thấy khám cộng đồng có thể đưa dịch vụ đến gần người dân. Theo một tổng kết, chương trình đã thực hiện 10 đợt khám và tư vấn tại 9 tỉnh, thành phố, phục vụ hơn 13.000 người. Một thông tin tổng kết khác ghi nhận 9 đợt tại 8 tỉnh, thành phố với hơn 12.000 lượt người được khám, đánh giá nguy cơ và tư vấn trực tiếp. Các số liệu được công bố khác nhau, nhưng đều cho thấy hoạt động đã vượt khỏi một sự kiện đơn lẻ. Dù vậy, số lượt khám không phải thước đo duy nhất của hiệu quả. Giá trị bền vững nằm ở việc người có nguy cơ tiếp tục kiểm tra, hiểu kết quả và kiểm soát bệnh nền sau buổi khám. Tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và rung nhĩ cần được theo dõi, thay vì chỉ chú ý khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu nghiêm trọng.
Nhận biết đột quỵ để không bỏ lỡ thời gian cấp cứu
Khám định kỳ giúp phát hiện nguy cơ, nhưng khi đột quỵ xảy ra, phản ứng nhanh có thể quyết định cơ hội được điều trị kịp thời. Chuyên đề hưởng ứng ngày 29-10 mang thông điệp “Đột quỵ - Nhận biết sớm - Hành động nhanh”, hướng dẫn cộng đồng ghi nhớ quy tắc F.A.S.T và xử trí đúng khi nghi ngờ. Hãy chú ý mặt méo hoặc lệch, yếu hay tê tay, nói khó hoặc khó hiểu lời người khác; nếu có dấu hiệu, gọi cấp cứu 115 và đưa người bệnh đến cơ sở có khả năng điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt. Không nên chờ triệu chứng tự hết hoặc tự tìm cách điều trị tại nhà. Nhận biết đột quỵ không đòi hỏi người chứng kiến tự chẩn đoán; điều cần làm là nhận ra dấu hiệu cảnh báo, gọi trợ giúp và tránh trì hoãn. Bởi vậy, chia sẻ kiến thức sơ cứu trong gia đình cũng quan trọng không kém việc đo các chỉ số sức khỏe.
Tiếp cận thông tin và duy trì phòng ngừa mỗi ngày
Người dân có thể tiếp cận chuyên đề qua bài viết chuyên sâu, hình thông tin, video ngắn, tọa đàm trực tuyến và phỏng vấn chuyên gia; kiến thức cũng được phổ biến qua mạng lưới gần 3.000 nhà thuốc trên toàn quốc. Các hoạt động khám trực tiếp là một lựa chọn khác để được kiểm tra và tư vấn; đợt tại xã Đức Quang diễn ra ngày 25-10. Trong giai đoạn tiếp theo, chương trình dự kiến mở rộng tầm soát, nâng cao năng lực cho y tế cơ sở và tăng ứng dụng công nghệ trong quản lý sức khỏe. Kế hoạch được công bố cũng nêu việc tiếp tục khám tại nhiều địa phương, kết hợp tư vấn ở nhà thuốc và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số trong quản lý nguy cơ. Tuy nhiên, không nên đợi đến một ngày hưởng ứng mới quan tâm sức khỏe: kiểm tra định kỳ, kiểm soát bệnh nền, ăn uống hợp lý, vận động thường xuyên, không hút thuốc và hạn chế rượu bia mới là nền tảng phòng ngừa đột quỵ.
