Vân Phong bước vào cuộc chơi hạ tầng lớn: cơ hội ở đâu?
Khu kinh tế Vân Phong là khu kinh tế tổng hợp rộng khoảng 150.000 ha, gồm 70.000 ha đất liền và đảo cùng 80.000 ha mặt nước, được định hướng phát triển cảng nước sâu, logistics, công nghiệp, đô thị và du lịch biển, hiện đang bước vào giai đoạn kêu gọi đầu tư hạ tầng chiến lược quy mô lớn.
Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp Khánh Hòa vừa công bố danh mục kêu gọi đầu tư ba dự án hạ tầng trọng điểm tại Khu kinh tế Vân Phong: cảng tổng hợp Nam Vân Phong, khu dịch vụ hậu cần cảng Nam Vân Phong và Cảng hàng không quốc tế Vân Phong. Mỗi dự án có vốn đầu tư tối thiểu từ 2.300 tỷ đồng, tổng quy mô kêu gọi khoảng 6.900 tỷ đồng trong giai đoạn ưu tiên 2027–2030. Đây không chỉ là ba dự án riêng lẻ, mà là bộ khung hạ tầng vận tải biển – logistics – hàng không có thể định hình lại bản đồ đầu tư hạ tầng Khánh Hòa trong nhiều thập kỷ tới. Nhà đầu tư nào nắm được “cụm ba chân” này sẽ nắm luôn cửa ngõ ra – vào của toàn khu kinh tế.
Cảng tổng hợp Nam Vân Phong: mảnh ghép đầu tiên của chuỗi giá trị
Cảng tổng hợp Nam Vân Phong là mũi nhọn đầu tiên trong bộ ba dự án, với diện tích dự kiến khoảng 480 ha tại thôn Ninh Tịnh, phường Đông Ninh Hòa. Dự án hướng tới xây dựng và kinh doanh khu bến cảng biển thuộc cảng biển loại I, phục vụ hàng tổng hợp, hàng rời và container quốc tế, với vốn đầu tư tối thiểu từ 2.300 tỷ đồng. Nói cách khác, đây là cửa ngõ xuất nhập khẩu của cả một vùng nguyên liệu Tây Nguyên và Nam Trung Bộ, chứ không chỉ riêng Khánh Hòa.
Điểm đáng chú ý là khu vực thực hiện dự án hiện gồm đất mặt nước, đất lấn biển, đất rừng sản xuất và đất ở nông thôn, chưa đền bù và giải phóng mặt bằng. Điều này đặt ra rủi ro tiến độ, nhưng đồng thời mở ra biên độ thiết kế lớn cho nhà đầu tư chiến lược, khi diện tích và quy mô công trình có thể được điều chỉnh theo đề xuất, miễn phù hợp quy hoạch. Với nhà đầu tư có kinh nghiệm phát triển cảng tổng hợp Vân Phong, đây là cơ hội hiếm để “thiết kế từ trang giấy trắng” một cảng biển loại I gắn với mạng lưới logistics và công nghiệp phía sau.
Khu dịch vụ hậu cần cảng: nơi quyết định sức cạnh tranh của cảng biển
Nếu cảng tổng hợp là cửa ra biển, thì khu dịch vụ hậu cần cảng Nam Vân Phong chính là “bộ não” vận hành dòng hàng hóa. Dự án có diện tích dự kiến khoảng 515 ha, cùng địa điểm với cảng, với mức vốn đầu tư tối thiểu từ 2.300 tỷ đồng. Dự án được định hướng phát triển các dịch vụ hậu cần cảng biển và logistics, hỗ trợ tiếp nhận, lưu chuyển hàng hóa tại khu vực Nam Vân Phong. Nói thẳng, cảng có thể xây được nhiều nơi, nhưng hệ sinh thái logistics hiệu quả mới là thứ giữ chân khách hàng và tạo biên lợi nhuận.
Khu đất dự kiến triển khai hiện gồm đất mặt nước, đất lấn biển, đất rừng sản xuất và đất ở nông thôn, chưa giải phóng mặt bằng. Điều này đòi hỏi nhà đầu tư phải có năng lực tài chính và quản trị dự án lớn, nhưng đổi lại là khả năng quy hoạch một trung tâm logistics cảng theo tiêu chuẩn hiện đại, gắn với 19 phân khu chức năng của Khu kinh tế Vân Phong. Với xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và nhu cầu giảm chi phí logistics, dự án logistics cảng này là mảnh ghép then chốt để Vân Phong cạnh tranh với các trung tâm cảng – logistics khác trong khu vực.
Cảng hàng không quốc tế Vân Phong: “đường băng” cho công nghiệp và du lịch cao cấp
Mảnh ghép thứ ba – Cảng hàng không quốc tế Vân Phong – đưa câu chuyện từ logistics biển lên tầm kết nối đa phương thức. Dự án dự kiến bố trí tại xã Vạn Thắng và Tu Bông, diện tích khoảng 500 ha, với vốn đầu tư tối thiểu từ 2.300 tỷ đồng, theo hình thức đối tác công tư (BOT). Mục tiêu là đầu tư xây dựng và kinh doanh cảng hàng không, bổ sung một cực hàng không mới bên cạnh các sân bay hiện hữu trong khu vực.
Khu đất dự kiến xây sân bay chủ yếu là đất mặt nước và đất nuôi trồng thủy sản, chưa đền bù, giải phóng mặt bằng. Về quy hoạch, dự án thuộc một phần phân khu 8 trong Điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế Vân Phong đến năm 2040, tầm nhìn 2050, đã được Thủ tướng phê duyệt. Cục Hàng không cũng đã đề xuất bổ sung sân bay Vân Phong vào quy hoạch cảng hàng không với định hướng trung tâm dịch vụ, du lịch và vui chơi giải trí cạnh tranh quốc tế, dù đây mới là dự thảo. Với nhà đầu tư, sân bay không chỉ phục vụ du lịch mà còn là “đường băng” cho các ngành công nghiệp giá trị cao cần vận tải hàng không.
Vì sao đây là cuộc chơi của nhà đầu tư chiến lược dài hạn?
Ba dự án cảng, hậu cần và sân bay đều nằm trong danh mục ưu tiên thu hút đầu tư giai đoạn 2027–2030, hoặc sớm hơn nếu có nhà đầu tư đề xuất. Các thông số về diện tích và vốn đầu tư có thể điều chỉnh theo đề xuất thực tế, miễn đáp ứng quy hoạch và quy định liên quan. Nói cách khác, tỉnh Khánh Hòa đang “mở cửa” cho những nhà đầu tư đủ tầm cùng tham gia định hình cấu trúc hạ tầng của Khu kinh tế Vân Phong, chứ không chỉ mua lại một dự án đã hoàn thiện.
Những dự án này được kỳ vọng góp phần hoàn thiện hạ tầng phục vụ sản xuất công nghiệp, vận tải và lưu thông hàng hóa tại khu kinh tế. Khu vực Nam Vân Phong đã được định vị là nơi tập trung các tổ hợp công nghiệp, cảng trung chuyển container, cảng tổng hợp, hậu cần cảng và logistics. Điều đó có nghĩa, nhà đầu tư không chỉ đặt cược vào một dự án đơn lẻ, mà là vào cả một hệ sinh thái công nghiệp – logistics – dịch vụ đang được quy hoạch đến năm 2040, tầm nhìn 2050. Cơ hội lớn, nhưng chỉ phù hợp với những nhà đầu tư chấp nhận đi đường dài, chịu rủi ro giải phóng mặt bằng, đổi lại quyền tham gia từ sớm vào một cực tăng trưởng mới trên bản đồ kinh tế khu vực.
