Giải phóng mặt bằng Đà Nẵng: nút thắt buộc phải phá nếu muốn giữ nhịp tăng trưởng
Giải phóng mặt bằng Đà Nẵng trong các dự án giao thông trọng điểm đang trở thành nút thắt quyết định khả năng hoàn thành công trình đúng tiến độ, bởi sự chậm trễ không chỉ kéo lùi tiến độ xây dựng công trình mà còn làm giảm hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công, gây lãng phí nguồn lực và đe dọa năng lực cạnh tranh kinh tế – du lịch của thành phố trong giai đoạn tới. Ngày 18/9, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Trần Nam Hưng trực tiếp đi kiểm tra tiến độ các tuyến kè khẩn cấp, Dự án Hoàn thiện đường ven biển 129 (Võ Chí Công) – thành phần 2 và Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14E. Việc lãnh đạo thành phố xuống công trường không phải nghi thức mà là tín hiệu rõ ràng: Đà Nẵng chọn cách đối mặt với điểm nghẽn chứ không chấp nhận để dự án “trôi” theo quán tính.
Những dự án giao thông Đà Nẵng đang bị mặt bằng níu chân
Bức tranh hạ tầng giao thông trọng điểm ở Đà Nẵng nhìn qua tưởng rất sáng, nhưng soi kỹ sẽ thấy một loạt dự án bị mặt bằng chặn lại ngay trước vạch đích. Dự án khắc phục khẩn cấp xói lở bờ biển Hội An có tổng mức đầu tư 490,4 tỷ đồng và đến nay đã đạt khoảng 86% giá trị hợp đồng, tương đương 200/232 tỷ đồng thực hiện – một con số cho thấy quyết tâm thi công song vẫn cần mặt bằng “sạch” để hoàn thiện các hạng mục còn lại. Dự án Hoàn thiện đường ven biển 129 (Võ Chí Công) – thành phần 2 dài khoảng 23,1 km với tổng mức đầu tư hơn 2.056 tỷ đồng, nhưng mới bàn giao được 20,1 km, còn khoảng 3 km liên quan 26 thửa đất nông nghiệp, đất cây lâu năm và 49 thửa đất ở chưa xong giải phóng mặt bằng. Ở Quốc lộ 14E, dù khối lượng đã hoàn thành khoảng 83%, tiến độ vẫn bị ghì lại vì còn 28 hộ chưa bàn giao mặt bằng. Những con số này nói thẳng một điều: nếu không xử lý mặt bằng, mọi nỗ lực kỹ thuật và nguồn vốn đều bị khóa cứng.
Kỷ luật thời gian và các biện pháp mạnh tay để giữ tiến độ xây dựng công trình
Điểm đáng chú ý trong cách Đà Nẵng xử lý vướng mắc mặt bằng là sự kết hợp giữa vận động, đối thoại và sẵn sàng dùng đến cưỡng chế theo mốc thời gian rõ ràng. Với đất nông nghiệp và cây lâu năm trên tuyến đường ven biển 129, chính quyền địa phương được yêu cầu vận động người dân nhận tiền, bàn giao mặt bằng trước ngày 30/9/2026. Đối với đất ở, các xã Thăng Bình, Thăng Điền và Duy Nghĩa phải hoàn tất việc vận động hộ dân chưa nhận tiền và thúc đẩy những trường hợp đã nhận tiền nhưng chưa giao đất, hướng tới hạn chót bàn giao trong tháng 9 và trước 30/9. Phó Chủ tịch Trần Nam Hưng yêu cầu Trung tâm Phát triển quỹ đất khẩn trương lập phương án, ban hành quyết định cưỡng chế và tổ chức cưỡng chế trước ngày 15/10 đối với các hộ kiên quyết không hợp tác, đồng thời nhấn mạnh nếu cần cưỡng chế thu hồi đất thì toàn bộ phải hoàn thành trước ngày 30/10 để dứt điểm tuyến Võ Chí Công – đường 129 giai đoạn 2. Đây là thông điệp kỷ luật: tiến độ không thể bị “câu giờ” bởi các điểm nghẽn kéo dài.
Chạy nước rút: từ giải ngân vốn đến tổ chức thi công 3 ca 4 kíp
Mặt bằng không phải điểm nghẽn duy nhất; bài toán tiến độ xây dựng công trình gắn chặt với tốc độ giải ngân và cách tổ chức thi công tại hiện trường. Trong năm 2026, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng được giao kế hoạch vốn hơn 5.172,9 tỷ đồng, đến giữa tháng 9 đã giải ngân hơn 3.722,3 tỷ đồng, đạt 71,96% – một tỷ lệ tốt nếu nhớ rằng phần còn lại chỉ có thể giải ngân khi mặt bằng được bàn giao và khối lượng thi công tăng lên. Lãnh đạo thành phố yêu cầu các chủ đầu tư và nhà thầu bố trí thêm nhân lực, máy móc, tổ chức thi công với cường độ cao theo phương án “3 ca, 4 kíp” ở những điểm đủ điều kiện. Ở dự án kè chống xói lở Hội An, mục tiêu là hoàn thành khu vực 1, 2 trong tháng 10 và toàn bộ khu vực 3 trước ngày 30/11, hướng tới nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng trước 31/12/2026. Nếu các mốc này giữ được, lợi ích rất rõ: bảo vệ bờ biển, hạ tầng ven biển và an toàn cho người dân, du khách tại Hội An.
Khi quyết tâm chính trị phải đi cùng đối thoại với người dân
Điểm đáng bàn trong cách Đà Nẵng xử lý giải phóng mặt bằng Đà Nẵng là sự thẳng thắn thừa nhận xung đột lợi ích, nhưng không né tránh trách nhiệm giải quyết. Cưỡng chế là biện pháp cuối cùng, song trước đó, thành phố yêu cầu các địa phương “tổ chức vận động lần cuối, huy động các lực lượng phù hợp để tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận” – một cách nói cho thấy vai trò đối thoại vẫn được coi trọng. Về bản chất, những dự án giao thông Đà Nẵng như đường ven biển 129, Quốc lộ 14E hay các tuyến kè khẩn cấp không chỉ là bê tông và nhựa đường; chúng là nền tảng để mở rộng không gian phát triển, giảm áp lực giao thông đô thị, kết nối vùng và bảo vệ sinh kế ven biển. Việc đồng loạt tháo gỡ các điểm nghẽn về mặt bằng, đẩy nhanh thi công và giải ngân được thành phố xác định là giải pháp quan trọng nhằm sớm đưa các công trình vào khai thác, phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư và tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế – xã hội. Nếu giữ được sự cân bằng giữa kỷ luật và lắng nghe, các mốc tiến độ sẽ không chỉ là con số mà trở thành niềm tin của người dân vào hướng đi hạ tầng của thành phố.
