Nhịp cầu 3.400 tấn: không chỉ là thép, mà là tuyên ngôn kỹ thuật
Hành trình vận chuyển tổ hợp vòm thép nặng 3.400 tấn dài 187 m, cao hơn 20 m trên sà lan chuyên dụng từ cảng Đông Xuyên về trung tâm TP.HCM là một chiến dịch logistics hàng hải và kỹ thuật xây dựng cầu phức tạp, cho thấy năng lực tổ chức, tính toán và thi công của đội ngũ cơ khí Việt Nam trong việc lắp đặt cầu đi bộ TP.HCM bằng kết cấu vòm thép hiện đại. Điểm đáng nói ở đây không phải chỉ là kích thước khổng lồ, mà là lựa chọn táo bạo: tổ hợp hoàn chỉnh nhịp chính tại nhà máy rồi vận chuyển nguyên khối thay vì lắp ghép từng cấu kiện trên sông. Với mật độ tàu thuyền dày đặc trên sông Sài Gòn, đây là quyết định mang tính chiến lược, giảm rủi ro thi công và thể hiện tư duy logistics hàng hải chủ động. Công trình có tổng chiều dài khoảng 720 m, mặt cầu rộng 6-11 m, tổng mức đầu tư gần 1.000 tỷ đồng, cho thấy quy mô xứng tầm một điểm nhấn kiến trúc mới của thành phố.
Đêm hạ thủy: 100 con người và vũ điệu cân bằng trên sà lan 14.000 tấn
Nếu phải chọn khoảnh khắc căng thẳng nhất của toàn bộ dự án, đó chính là đêm 15-10 – thời điểm tổ hợp thép khổng lồ bắt đầu rời bãi tổ hợp để bước lên sà lan. Hơn 100 nhân sự cùng 30 module xe tự hành đa trục SPMT được huy động để di chuyển khối kết cấu từ bãi tổ hợp ra cầu cảng. Đây không còn là công việc cơ khí thuần túy, mà là bài toán đồng bộ giữa con người, máy móc và nước. Sà lan chuyên dụng dài hơn 100 m, rộng khoảng 36-37 m, trọng tải toàn phần hơn 14.000 tấn, mớn nước 6,1 m được neo giữ, kết nối với cầu cảng bằng hệ thống cầu dẫn để SPMT di chuyển lên boong. Hệ thống bơm nước dằn phải hoạt động liên tục, bơm vào – xả ra theo từng bước di chuyển của dàn xe để giữ cân bằng, kiểm soát cao độ, độ nghiêng và mớn nước. Sau khoảng 4 giờ, toàn bộ tổ hợp được đặt lên 50 trụ kê bằng thép và bê tông, hoàn tất công tác hạ thủy lúc 2 giờ 15 sáng 16-10.
Hành trình 124 km: bài kiểm tra năng lực logistics hàng hải nội đô
Sáng 18/10, đoàn tàu kéo đặc biệt rời cảng Đông Xuyên, mang theo khối thép vòm 3.400 tấn trên sà lan khổng lồ, mở màn hành trình khoảng 67 hải lý, tương đương 124 km. Tuyến đường thủy từ vịnh Gành Rái, luồng Soài Rạp, qua hệ thống sông Nhà Bè rồi vào sông Sài Gòn không chỉ là đường vận chuyển, mà là bài kiểm tra tổng lực năng lực logistics hàng hải của Việt Nam. Đoàn vận chuyển gồm một tàu kéo công suất lớn đảm nhiệm lực kéo chính, hai tàu lai dắt áp mạn điều chỉnh hướng đi và một tàu kéo dự phòng túc trực suốt hành trình. Các tàu chủ lực được trang bị hệ thống chân vịt xoay 360 độ, giúp điều khiển sà lan trong luồng lạch phức tạp. Đoàn sà lan chỉ di chuyển vào ban ngày, neo đậu ban đêm để giảm rủi ro. Để bảo đảm an toàn, cơ quan chức năng TP.HCM phải hạn chế lưu thông trên nhiều tuyến luồng hàng hải trong hai ngày vận chuyển và tạm cấm phương tiện thủy qua khu vực công trường trong các khung giờ thi công. Đây là mức độ ưu tiên hiếm thấy cho một cây cầu đi bộ TP.HCM.
Từ lá dừa nước đến không gian công cộng mới bên sông Sài Gòn
Nhịp chính cầu đi bộ qua sông Sài Gòn lấy cảm hứng từ hình ảnh lá dừa nước gắn với vùng đất Nam Bộ. Nhưng điều quan trọng hơn là vai trò của nó trong đời sống đô thị: khi hoàn thành, cây cầu sẽ kết nối phố đi bộ Nguyễn Huệ, công viên Bến Bạch Đằng với khu đô thị mới Thủ Thiêm, mở rộng không gian sinh hoạt công cộng giữa trung tâm thành phố. Mặt cầu được bố trí làn đi bộ, đường dạo ngắm cảnh, lối tiếp cận cho người khuyết tật và xe đạp, phục vụ đa dạng nhu cầu sử dụng. Công trình do Nutifood tài trợ, được xem là món quà tri ân người tiêu dùng. Về mặt xã hội, đây là bước đi đáng hoan nghênh: doanh nghiệp không chỉ đầu tư vào thương hiệu mà còn vào hạ tầng công cộng. Theo kế hoạch, chiều 19/10, khối kết cấu sẽ đến khu vực Bến Bạch Đằng, chờ xoay, nâng hạ, định vị để hợp long ngày 21/10. Khi nhịp vòm chính được lắp đặt, công trình được kỳ vọng trở thành điểm hẹn mới bên sông Sài Gòn, tạo thêm không gian để người dân, du khách dạo bộ, ngắm cảnh và cảm nhận nhịp sống thành phố từ một góc nhìn khác.
Ý nghĩa của một ca vận chuyển thép khổng lồ đối với kỹ thuật cầu Việt Nam
Nhìn lại toàn bộ chiến dịch vận chuyển thép khổng lồ này, điều nổi bật không chỉ là con số 3.400 tấn hay 124 km, mà là việc một doanh nghiệp cơ khí Việt Nam tự thiết kế, chế tạo, tổ hợp và hạ thủy nhịp vòm thép không gian cao hơn 20 m. Tập đoàn Đại Dũng, khởi đầu từ một xưởng cơ khí nhỏ, nay sở hữu hệ thống nhà máy với tổng công suất thiết kế khoảng 500.000 tấn sản phẩm mỗi năm. Việc họ đảm nhận trọn gói từ chế tạo đến logistics hàng hải cho một cầu đi bộ TP.HCM là bước khẳng định năng lực nội địa trong kỹ thuật xây dựng cầu. Lựa chọn tổ hợp hoàn chỉnh tại nhà máy rồi vận chuyển nguyên khối giúp hạn chế công việc lắp ráp trực tiếp trên sông, nơi có mật độ tàu thuyền lưu thông cao. Đây là cách tiếp cận hiện đại, đặt an toàn và kiểm soát chất lượng lên hàng đầu. Về lâu dài, ca vận chuyển này có thể trở thành hình mẫu cho các dự án cầu lớn khác: thay vì phụ thuộc vào nhà thầu ngoại, Việt Nam hoàn toàn có thể tự thiết kế quy trình logistics hàng hải và thi công phức tạp, miễn là dám đặt niềm tin vào đội ngũ kỹ sư của mình.
