Giải phóng mặt bằng Đồng Nai vượt 90%: vì sao đây là ngưỡng quyết định?
Giải phóng mặt bằng Đồng Nai cho các tuyến cao tốc là quá trình thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để bàn giao mặt bằng sạch phục vụ thi công các dự án kết nối vùng, và việc đạt trên 90% diện tích bàn giao đánh dấu một ngưỡng then chốt giúp chuyển trọng tâm từ thủ tục sang tăng tốc xây lắp trên hiện trường.
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất, công tác giải phóng mặt bằng 3 tuyến cao tốc trọng điểm qua Đồng Nai đã đạt trên 90% diện tích, trong đó một số dự án đã bàn giao từ 95–98%. Đây không chỉ là con số kỹ thuật; đó là “giấy thông hành” để các nhà thầu mở nhiều mũi thi công cùng lúc, thay vì thi công cầm chừng theo kiểu “xẻ dọc, khoét ngang” từng đoạn nhỏ. Nói cách khác, nếu trước đây mặt bằng là nút thắt, thì nay trách nhiệm chuyển hẳn sang năng lực tổ chức thi công và quản lý tiến độ của chủ đầu tư. Ai chậm từ giai đoạn này trở đi khó có thể tiếp tục đổ lỗi cho thủ tục mặt bằng.
Ba tuyến cao tốc trọng điểm: con số 95–98% nói gì về khả năng về đích?
Ba dự án cao tốc trọng điểm qua Đồng Nai đều đã hoàn thành bàn giao trên 90% diện tích đất phục vụ thi công. Dự án cao tốc Dầu Giây – Tân Phú giai đoạn 1 đạt hơn 95,33% mặt bằng, là đoạn đầu tuyến Dầu Giây – Liên Khương, dài hơn 63km, đi qua 8 xã phường với hơn 390ha đất thu hồi và dự kiến hoàn thành thi công vào tháng 8.2027. Dự án cao tốc TP.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành đạt khoảng 98% bàn giao, trong đó đoạn qua Đồng Nai dài khoảng 6,6km, dự kiến cơ bản hoàn thành năm 2026 và khai thác năm 2027.
Đáng chú ý, dự án mở rộng đoạn cao tốc TPHCM Long Thành – thuộc tuyến cao tốc TPHCM – Long Thành – Dầu Giây – đã có 97% diện tích mặt bằng được bàn giao, với chiều dài gần 22km, riêng đoạn qua Đồng Nai dài 13km, thu hồi hơn 4ha đất tại Long Thành, Nhơn Trạch và An Phước. Câu nói đáng trích ở đây là: “Công tác giải phóng mặt bằng 3 tuyến cao tốc trọng điểm qua Đồng Nai đã đạt trên 90%, trong đó một số dự án hoàn thành bàn giao từ 95-98% diện tích, tạo điều kiện để các đơn vị đẩy nhanh thi công trong thời gian tới”. Về bản chất, các mốc 95–98% cho thấy dư địa kéo dài tiến độ vì lý do mặt bằng đã bị thu hẹp tối đa.
Từ bàn giao mặt bằng đến công trường: cao tốc TPHCM Long Thành sẽ tăng tốc ra sao?
Với dự án mở rộng cao tốc TPHCM Long Thành, việc bàn giao 97% diện tích đồng nghĩa các nhà thầu đã có điều kiện để tổ chức thi công đồng loạt trên gần như toàn tuyến. Dự án dài gần 22km, trong đó đoạn qua Đồng Nai dài 13km, thu hồi hơn 4ha đất với 417 thửa thuộc phường Nhơn Trạch, phường Long Thành và xã An Phước. Công trình dự kiến hoàn thành cuối năm 2026; riêng cầu Long Thành, mục tiêu hợp long cầu chính vào tháng 12.2026 và hoàn tất các hạng mục còn lại trong quý I/2027.
Điểm đáng bàn là: khi mặt bằng sạch được bàn giao với khối lượng lớn, các dự án có thêm cơ sở để tổ chức thi công đồng loạt, qua đó bảo đảm tiến độ hoàn thành các công trình giao thông động lực, tăng cường kết nối vùng. Nói thẳng, cao tốc TPHCM Long Thành không còn thiếu không gian, mà thiếu kỷ luật tiến độ nếu chậm. Địa phương đã “làm phần việc khó nhất” là giải phóng mặt bằng, trách nhiệm tiếp theo nằm ở sự quyết đoán của chủ đầu tư trong lựa chọn nhà thầu, quản lý chất lượng và ưu tiên nguồn lực.
Đường 25B và Quốc lộ 51: mắt xích nối cao tốc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây
Nếu các tuyến cao tốc là trục xương sống, thì các tuyến kết nối như đường 25B và Quốc lộ 51 là “huyết mạch” dẫn dòng xe ra – vào. Dự án nâng cấp đường 25B đoạn từ trung tâm huyện Nhơn Trạch ra Quốc lộ 51 đã có mặt bằng 98,51%, chiều dài hơn 9,2km, được khởi công tháng 12.2024, mở rộng lên 10 làn xe và có nhiệm vụ kết nối TPHCM với sân bay Long Thành. UBND tỉnh đã yêu cầu các phường Nhơn Trạch, Long Thành sớm bàn giao toàn bộ mặt bằng để kịp hoàn thành dự án và đưa vào khai thác cuối năm 2026.
Từ góc nhìn hệ thống, nếu không sớm hoàn thiện các tuyến nối với Quốc lộ 51 và cao tốc TPHCM – Long Thành – Dầu Giây, lợi ích của các dự án cao tốc sẽ suy giảm đáng kể. Giải phóng mặt bằng Đồng Nai ở mức gần 100% cho các tuyến kết nối là tín hiệu tích cực, nhưng cũng là lời nhắc rằng “nút thắt mới” có thể hình thành ngay tại các tuyến gom nếu việc tổ chức giao thông, phân luồng và hạ tầng phụ trợ không được tính toán đồng bộ.
Ý nghĩa của cột mốc 90%: tăng tốc nhưng không được chủ quan
Khi cả ba tuyến cao tốc trọng điểm qua Đồng Nai đều đã vượt mốc 90% giải phóng mặt bằng, câu hỏi quan trọng không còn là “khi nào xong thủ tục”, mà là “thi công có kịp hẹn không”. Dự án Dầu Giây – Tân Phú đặt mục tiêu hoàn thành vào tháng 8.2027; TP.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành dự kiến hoàn thành cơ bản năm 2026 và khai thác năm 2027; cao tốc TPHCM Long Thành mở rộng hướng đến mốc cuối 2026, với phần cầu hoàn thiện quý I/2027.
Tựu trung, việc giải phóng mặt bằng Đồng Nai đạt trên 90% là bước ngoặt giúp tăng tốc thi công, nhưng không phải “bùa hộ mệnh” chống chậm tiến độ. Nếu không kèm theo kỷ luật thi công, giám sát độc lập và ưu tiên nguồn lực cho các dự án cao tốc, những con số 95–98% mặt bằng sẽ chỉ là thành tích trên giấy. Cột mốc hôm nay vì thế nên được xem là lời cam kết mới: địa phương đã mở đường, phần còn lại thuộc về trách nhiệm và năng lực thực thi của các chủ thể thi công.
