Trục giao thông mới đang dần hiện rõ
LRT Phú Quốc là tuyến đường sắt nhẹ dài 17,59 km, được xây dựng để nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng các điểm du lịch, nghỉ dưỡng ở phía Nam đảo. Đến cuối tháng 10/2026, hơn 11 km ray đơn đã được lắp đặt, trong khi khoảng 1.300 kỹ sư và công nhân tăng tốc thi công trên công trường.
Con số ray đã lắp đặt cho thấy tuyến không còn chỉ nằm trên bản vẽ, nhưng chưa đồng nghĩa với việc công trình sắp hoàn thành. Dự án còn phải đồng bộ nền đường, cầu, hầm và nhà ga; các hạng mục được triển khai song song để giữ nhịp thi công. Với một tuyến xuyên qua nhiều dạng địa hình và kết cấu, phối hợp giữa các mũi thi công sẽ quyết định liệu tiến độ có chuyển thành một hệ thống vận hành liền mạch hay không.
Công trường đang tổ chức bảy mũi thi công. Đây là cuộc chạy đua với mốc phục vụ APEC 2027, nhưng giá trị của tuyến sẽ không thể chỉ đo bằng khả năng hoàn thành đúng hạn: điều quan trọng hơn là nó có trở thành lựa chọn đi lại hữu ích cho cư dân và du khách sau sự kiện hay không.
Tiến độ cần được nhìn cùng toàn bộ khối lượng
Theo chỉ huy gói thầu đường ray Nguyễn Tất Đạt, đến cuối tháng 10/2026, công trường đã lắp hơn 11 km trên tổng khối lượng khoảng 35 km ray đơn. Đây là bước tiến đáng kể, song tỷ lệ lắp ray mới chỉ phản ánh một phần công việc. Cọc khoan nhồi tại các hạng mục cầu và hầm đã hoàn thành; phần thô nhà ga đang được thi công cùng lúc với việc lắp ray trên nền tuyến.
Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 9.000 tỷ đồng, triển khai theo hình thức BOT; vốn nhà nước chiếm 70%, Sun Group góp 30%. Quy mô vốn và thời hạn gấp khiến tiến độ LRT Phú Quốc cần được đánh giá bằng các mốc hoàn thiện từng cấu phần, chứ không chỉ bằng số kilômét ray. Theo kế hoạch được công bố, kết cấu hầm và dầm hộp dự kiến hoàn thành trong tháng 12/2026, lắp ray xong vào tháng 2/2027 và hướng tới chạy thử giữa năm 2027.
APEC 2027 là động lực thúc đẩy dự án, nhưng cũng đặt ra phép thử về chất lượng và khả năng vận hành. Một tuyến đường sắt nhẹ Phú Quốc chỉ thực sự có ý nghĩa khi công trình hoàn thành đồng bộ, an toàn và đủ tin cậy để phục vụ nhu cầu thường ngày.
Đội tàu thiết kế riêng, hướng tới tiện ích cho hành khách
CRRC Đại Liên cam kết cung cấp 14 đoàn tàu thiết kế riêng cho LRT Phú Quốc. Theo thiết kế, mỗi đoàn gồm ba toa; giai đoạn đầu dự kiến khai thác 6–10 đoàn, còn toàn dự án có thể sử dụng tối đa 14 đoàn tàu. Tốc độ thiết kế được công bố trong khoảng 70–100 km/h, sử dụng năng lượng sạch.
Các chi tiết thiết kế nhắm đến trải nghiệm đặc thù của một điểm đến du lịch: cửa sổ tối ưu góc nhìn, khoang có giá để hành lý cỡ lớn và vật liệu được xử lý chống ăn mòn do muối biển. Nếu vận hành đúng như dự kiến, hành trình từ sân bay đến khu vực hội nghị và các điểm đến phía Nam đảo có thể mất khoảng 20 phút; năng lực vận chuyển tối đa được công bố ở mức khoảng 4.500 hành khách mỗi giờ.
Đó là lời hứa đáng chú ý với người vừa hạ cánh, nhưng trải nghiệm thực tế còn phụ thuộc vào tần suất tàu, khả năng tiếp cận nhà ga và sự kết nối với các phương tiện khác. Tàu điện Phú Quốc chỉ trở thành lựa chọn thiết thực khi hành khách có thể đi từ sân bay đến điểm đến cuối cùng thuận tiện, không phải chỉ nhanh trên một chặng riêng lẻ.
Thước đo cuối cùng là nhu cầu đi lại sau APEC
Tuyến được định hướng thành trục giao thông công cộng xanh, kết nối sân bay với khu vực hội nghị và các điểm du lịch phía Nam đảo, đồng thời hỗ trợ phát triển đô thị dọc tuyến. Với người dân, lợi ích tiềm năng là thêm một phương án đi lại; với du khách, đó có thể là hành trình thuận tiện hơn và không gian để mang hành lý sau chuyến bay.
Tuy nhiên, một công trình được thúc đẩy bởi sự kiện lớn vẫn cần chứng minh giá trị trong những ngày bình thường. Khả năng duy trì khai thác, kết nối nhà ga với khu dân cư và điểm tham quan, cùng chất lượng phục vụ sẽ quyết định liệu tuyến có trở thành hạ tầng thiết yếu hay chỉ là phương án dành cho một thời điểm.
Hơn 11 km ray đã tạo ra dấu mốc nhìn thấy được, còn 14 đoàn tàu đặt nền móng cho giai đoạn vận hành. Nhưng điều đáng chờ đợi không chỉ là một tuyến mới kịp phục vụ APEC 2027: Phú Quốc cần một hệ thống giao thông đủ thuận tiện để tiếp tục phục vụ người dân và du khách sau khi sự kiện khép lại.
