Một công trình được định vị làm biểu tượng
Tháp tài chính 639 m là công trình cao 108 tầng được quy hoạch làm điểm nhấn kiến trúc và trung tâm tài chính, thương mại của Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội. Với độ cao dự kiến khoảng 639 m, tòa tháp hướng tới một cột mốc chưa từng có trong quy mô nhà cao tầng tại Việt Nam. Tham vọng ấy không chỉ nằm ở con số: một tòa nhà 108 tầng có thể trở thành dấu hiệu nhận diện của cả khu đô thị, đồng thời đặt ra kỳ vọng về hoạt động kinh doanh và dịch vụ tập trung quanh nó. Dự án do liên doanh Tập đoàn BRG và Sumitomo Corporation của Nhật Bản phát triển. Tuy vậy, biểu tượng kiến trúc chỉ có ý nghĩa bền vững nếu gắn với một đô thị vận hành tốt, chứ không chỉ nổi bật trên đường chân trời.
Phương án kiến trúc được lựa chọn sau cuộc thi có bốn đơn vị tư vấn quốc tế tham gia; tháng 5/2024, hội đồng chọn thiết kế của hãng Mỹ Skidmore, Owings & Merrill (SOM). Đây là bước quan trọng giúp dự án định hình diện mạo, nhưng lựa chọn thiết kế chưa đồng nghĩa công trình đã được xây dựng hay các thông số đã là phương án thi công cuối cùng.
Vượt Landmark 81 là tuyên bố tham vọng, chưa phải kết quả
Nếu được triển khai đúng phương án, tháp sẽ cao hơn Landmark 81 khoảng 178 m: mức chiều cao được nêu cho công trình ở TP.HCM là 461,2 m. So sánh này làm rõ tham vọng lập kỷ lục, nhưng cũng nên được nhìn nhận đúng bản chất: 639 m hiện là chiều cao dự kiến trong phương án kiến trúc, không phải thành tích đã đạt được. Khoảng cách lớn với Landmark 81 giúp công trình gây chú ý ngay từ bản vẽ; để biến sự chú ý thành giá trị đô thị, dự án còn phải chứng minh khả năng triển khai kỹ thuật, kết nối giao thông và thu hút hoạt động thực chất.
Thiết kế SOM được mô tả với các khu vườn trên cao, không gian quan sát 360 độ và cách khai thác nước, gió, ánh sáng, cây xanh. Nếu các ý tưởng này được hiện thực hóa, người sử dụng có thể có thêm không gian công cộng và trải nghiệm khác biệt ở độ cao lớn. Nhưng tiện ích trên tháp không thể thay thế vỉa hè, giao thông thuận tiện hay dịch vụ thiết yếu ở mặt đất. Chất lượng của dự án vì thế cần được đánh giá bằng trải nghiệm hằng ngày của cư dân và người làm việc, không chỉ bằng chiều cao.
Tháp chỉ phát huy vai trò khi cả đô thị cùng vận hành
Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội được quy hoạch tại khu vực phía Bắc sông Hồng, dọc trục Nhật Tân – Nội Bài; dự án có quy mô gần 272 ha và được định hướng tích hợp nhà ở, văn phòng, thương mại, giáo dục, không gian xanh cùng công trình công cộng. Trong tổng thể đó, tháp tài chính được xác định là hạt nhân thương mại, không phải một điểm đến đứng riêng lẻ. Cách tiếp cận này hợp lý: một tòa nhà cao tầng chỉ tạo sức sống lâu dài khi liên kết được với nơi ở, dịch vụ, việc làm và hạ tầng xung quanh. Ngược lại, nếu kết nối yếu, kỷ lục chiều cao có thể trở thành hình ảnh nổi bật nhưng ít tác động đến đời sống đô thị.
Giai đoạn 5 của dự án bao gồm tổ hợp tài chính, thương mại hỗn hợp cao 108 tầng; toàn khu đô thị được lên kế hoạch hoàn thành vào quý IV/2032. Mốc này cho thấy đây là hành trình phát triển nhiều giai đoạn, không phải một công trình có thể đánh giá chỉ qua bản thiết kế hiện tại. Bà Nguyễn Thị Nga, Chủ tịch Tập đoàn BRG, được nêu là người theo sát dự án và thường xuyên làm việc với các đối tác. Sự theo sát của lãnh đạo có thể duy trì trọng tâm cho dự án, nhưng tiến độ và chất lượng cuối cùng vẫn phụ thuộc vào các bước triển khai cụ thể.
Kỷ lục cần đi cùng khả năng thực thi
Giá trị lớn nhất của tháp tài chính không nên chỉ được đo bằng khả năng vượt Landmark 81. Công trình có thể tạo nhận diện cho khu vực phía Bắc Hà Nội và góp phần hình thành một trung tâm thương mại mới, nhưng đó vẫn là kỳ vọng gắn với quy hoạch và phương án thiết kế. Nguồn thông tin hiện có cũng lưu ý rằng chiều cao 639 m, các hạng mục kiến trúc đặc biệt, quy mô xây dựng và giải pháp kỹ thuật còn phụ thuộc vào những bước tiếp theo của dự án. Vì vậy, cần phân biệt rõ giữa tham vọng được công bố và kết quả đã hoàn thành.
Tòa nhà 108 tầng sẽ là điểm nhấn dễ nhận biết nhất của Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội, nhưng thành công thực sự phải được chứng minh bằng một đô thị tiện dụng, kết nối tốt và có hoạt động thường nhật. Nếu tháp được xây dựng đúng định hướng, nó có thể vừa lập cột mốc chiều cao vừa hỗ trợ hình thành trung tâm tài chính, thương mại. Nếu chỉ dừng ở biểu tượng, con số 639 m sẽ gây ấn tượng mà chưa đủ tạo nên một thành phố đáng sống.
