Từ mốc FDI số 1 đến tham vọng kim ngạch thương mại 150 tỷ
Hợp tác Việt – Hàn hướng tới kim ngạch thương mại 150 tỷ USD vào năm 2030 là chiến lược nâng cấp quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, trong đó trọng tâm không chỉ là tăng quy mô xuất nhập khẩu mà còn là chuyển dịch sang các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn và chuỗi cung ứng giá trị cao, gắn với vai trò trung tâm của địa phương và doanh nghiệp hai nước trong giai đoạn hội nhập mới.
Tại Hội nghị Gặp gỡ Hàn Quốc 2026 diễn ra ngày 15/10 tại Đồng Nai, do chính quyền địa phương phối hợp với Bộ Ngoại giao và cơ quan đại diện Hàn Quốc tổ chức, hai bên chính thức đặt mục tiêu đưa kim ngạch xuất nhập khẩu lên 150 tỷ USD vào năm 2030. Đây không phải là con số mang tính biểu tượng: trong 8 tháng năm 2026, thương mại song phương đã vượt 80 tỷ USD, mức cao nhất từ trước tới nay, tạo đà để lần đầu vượt mốc 100 tỷ USD ngay trong năm 2026. Nếu không thay đổi chất lượng hợp tác, con số 150 tỷ USD sẽ chỉ là “phình to” về lượng, chứ không nâng được vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực.
Hàn Quốc FDI Việt Nam: Từ gia công sang đầu tư công nghệ cao
Hàn Quốc hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam với gần 10.600 dự án và tổng vốn đăng ký gần 103 tỷ USD, đồng thời là đối tác thương mại lớn thứ ba. Đây là nền tảng vững chắc cho hợp tác Việt Hàn 2030, nhưng cũng phơi bày một nghịch lý: phần lớn giá trị gia tăng vẫn nằm ở khâu thiết kế, công nghệ và thương hiệu do phía Hàn Quốc nắm giữ. Nếu Việt Nam tiếp tục chấp nhận vai trò “công xưởng chi phí thấp”, mục tiêu kim ngạch thương mại 150 tỷ sẽ đi kèm rủi ro mắc kẹt ở bậc thấp của chuỗi giá trị.
Điểm tích cực là định hướng chính sách đã thay đổi rõ rệt. Việt Nam ưu tiên thu hút đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, hạ tầng thông minh và năng lượng sạch, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư dài hạn vào công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và năng lượng sạch. Nói cách khác, dòng Hàn Quốc FDI Việt Nam đang được kỳ vọng chuyển từ lắp ráp sang nghiên cứu, thiết kế, sản xuất linh kiện cốt lõi. Đây là bước ngoặt bắt buộc nếu Việt Nam muốn nâng cấp vị thế trong chuỗi cung ứng khu vực, thay vì chỉ cạnh tranh bằng chi phí lao động.
Chuỗi cung ứng bán dẫn và logistics: “Sân chơi” mới của hợp tác Việt – Hàn
Trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, bán dẫn và logistics không còn là “phụ trợ” mà trở thành mặt trận chiến lược. Việt Nam và Hàn Quốc đã xác định cùng xây dựng chuỗi cung ứng tự cường, an toàn, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn, năng lượng và khoáng sản chiến lược, với sự tham gia ngày càng sâu của doanh nghiệp Việt Nam. Đây là bước chuyển quan trọng: nếu tận dụng tốt, Việt Nam có thể đi tắt đón đầu vào chuỗi cung ứng bán dẫn, thay vì chỉ đứng ngoài sản xuất các khâu giản đơn.
Thực tế, các doanh nghiệp Hàn Quốc đã đầu tư mạnh vào sản xuất, linh kiện, phụ tùng và kho vận tại Việt Nam, tạo việc làm cho hơn 170.000 lao động. Đại sứ Hàn Quốc kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng đầu tư vào linh kiện và vật liệu tiên tiến, thân thiện môi trường, kho vận thông minh, đô thị thông minh, khoáng sản quan trọng và công nghiệp quốc phòng. Nếu Việt Nam chủ động yêu cầu tỷ lệ nội địa hóa cao hơn, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực, các lĩnh vực này có thể trở thành “xương sống” của hợp tác Việt Hàn 2030, chứ không chỉ là những dự án rời rạc.
Đồng Nai – hình mẫu địa phương trong chiến lược hợp tác mới
Không phải ngẫu nhiên Đồng Nai được chọn làm nơi tổ chức Hội nghị Gặp gỡ Hàn Quốc 2026, một trong những sự kiện đối ngoại quan trọng đầu tiên sau khi địa phương này trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Hàn Quốc hiện là đối tác đầu tư lớn nhất tại đây, với hàng trăm dự án hiệu lực, tạo việc làm cho hơn 170.000 lao động và đóng góp đáng kể cho tăng trưởng, chuyển giao công nghệ và hội nhập quốc tế của địa phương. Đồng Nai đang cho thấy cách một địa phương có thể biến dòng vốn FDI thành động lực nâng cấp cơ cấu kinh tế, thay vì chỉ là nơi đặt nhà máy.
Tại hội nghị, lãnh đạo Đồng Nai nhấn mạnh mong muốn biến các trao đổi thành chương trình hợp tác có mục tiêu, đầu mối và lộ trình rõ ràng, gắn với dự án cụ thể. Đại sứ Hàn Quốc cũng nhìn nhận Đồng Nai là điểm đến đầu tư sôi động ngay từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao, với thế mạnh ở sản xuất, linh kiện, phụ tùng và kho vận. Nếu các địa phương khác học được cách chủ động đối thoại, tháo gỡ vướng mắc và định hướng nhà đầu tư vào công nghệ cao, mạng lưới hợp tác địa phương – doanh nghiệp sẽ là “đòn bẩy” thực sự cho mục tiêu kim ngạch thương mại 150 tỷ.
Kết luận: 150 tỷ USD chỉ có ý nghĩa nếu đi kèm nâng cấp chất lượng hợp tác
Mục tiêu kim ngạch thương mại 150 tỷ USD đến năm 2030 là tham vọng có cơ sở, dựa trên đà tăng trưởng thương mại hiện nay và vị thế nhà đầu tư số 1 của Hàn Quốc tại Việt Nam. Nhưng nếu chỉ chăm chăm vào con số, Việt Nam sẽ bỏ lỡ cơ hội vàng để tái định vị mình trong chuỗi giá trị khu vực. Bản chất của hợp tác Việt Hàn 2030 phải là nâng chất, không chỉ tăng lượng.
Điều đó đòi hỏi ba chuyển dịch song song: một là, ưu tiên đầu tư công nghệ cao và chuỗi cung ứng bán dẫn, gắn với yêu cầu chuyển giao công nghệ; hai là, trao nhiều quyền chủ động hơn cho địa phương như Đồng Nai trong thu hút và sàng lọc dự án; ba là, đặt doanh nghiệp và người lao động – những người đang trực tiếp hưởng lợi từ việc làm, đào tạo và thu nhập – vào trung tâm mọi chính sách hợp tác. Khi đó, con số 150 tỷ sẽ phản ánh một quan hệ đối tác trưởng thành, cân bằng và bền vững hơn, chứ không chỉ là kỷ lục thương mại ngắn hạn.
