Tư liệu lịch sử đặt tình hữu nghị vào trung tâm
“Nghĩa tình cách mạng – Những đồng chí Việt Nam tham gia Khởi nghĩa Quảng Châu” là trưng bày chuyên đề giới thiệu dấu ấn của các nhà cách mạng Việt Nam tại Quảng Châu qua hình ảnh, tài liệu và hiện vật lịch sử. Sáng 28/10, trưng bày khai mạc tại Bảo tàng Hồ Chí Minh ở Hà Nội, với hơn 100 hình ảnh và hiện vật về những đồng chí Việt Nam từng hoạt động, chiến đấu tại đây. Đây không chỉ là một triển lãm ảnh lịch sử; giá trị của trưng bày nằm ở việc đặt những gương mặt, địa danh và kỷ vật vào câu chuyện chung về cách mạng và tình đồng chí. Sự phối hợp tổ chức có Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Bảo tàng Lịch sử Cách mạng Quảng Đông. Cách tiếp cận ấy giúp hình ảnh lịch sử Việt Nam hiện lên trong mối liên hệ cụ thể với những người bạn Trung Quốc.
Quảng Châu – nơi vun đắp một thế hệ cách mạng
Quảng Châu không chỉ là bối cảnh của một cuộc khởi nghĩa mà còn là nơi Nguyễn Ái Quốc tổ chức đào tạo cán bộ và chuẩn bị cho cách mạng Việt Nam. Năm 1925, Người thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, xuất bản Báo Thanh Niên và mở các lớp huấn luyện chính trị, góp phần chuẩn bị về tư tưởng, tổ chức và chính trị cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Những tư liệu về hoạt động ấy khiến phần lịch sử này trở nên gần gũi hơn: độc lập không tự nhiên mà có, mà được vun đắp qua việc học tập, tổ chức và gắn bó giữa những người cùng chí hướng. Trưng bày hướng tới kỷ niệm 102 năm ngày Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu hoạt động cách mạng, từ 11/11/1924 đến 11/11/2026; đồng thời ghi dấu 99 năm Khởi nghĩa Quảng Châu, từ 11/12/1927 đến 11/12/2026.
Những người Việt Nam sát cánh trên chiến lũy
Khởi nghĩa Quảng Châu bùng nổ ngày 11/12/1927 dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, trong bối cảnh lực lượng cách mạng phản kích chính sách phản cách mạng của phe phản động Quốc dân Đảng. Trưng bày dành một phần riêng để giới thiệu bối cảnh và diễn biến cuộc đấu tranh, qua đó nhắc rằng lịch sử chung không chỉ được viết bởi những nhân vật ở tuyến đầu của một quốc gia. Hàng chục nhà cách mạng Việt Nam, trong đó có Nguyễn Sơn (Hồng Thủy), Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn và Phùng Chí Kiên, đã chiến đấu cùng quân và dân Trung Quốc; một số người hy sinh trên đất bạn. Những cái tên ấy làm cho ảnh tư liệu cách mạng vượt khỏi vai trò minh họa. Chúng nhắc người xem về cái giá của lý tưởng và về tình đồng chí được thử thách trong hoàn cảnh khắc nghiệt.
Để ký ức tiếp tục đến với người trẻ
Cấu trúc ba phần của trưng bày dẫn người xem từ Quảng Châu – nơi ươm mầm cách mạng, qua cuộc khởi nghĩa, đến chặng đường những nhà cách mạng tiếp tục đóng góp cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Sách “Đường Kách mệnh” in tại Quảng Châu năm 1927 cùng ảnh, trang tư liệu và hiện vật giúp lịch sử có điểm tựa cụ thể, thay vì chỉ là những mốc thời gian xa cách. Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn mong muốn trưng bày trở thành địa chỉ tìm hiểu lịch sử có ý nghĩa, đặc biệt với thế hệ trẻ; ông cũng đề nghị xây dựng hoạt động giáo dục cho học sinh, sinh viên và thanh niên hai nước. Đó là hướng đi cần thiết: tình hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc sẽ bền hơn khi được hiểu từ những câu chuyện có thật. Trưng bày vì thế không chỉ nhắc lại quá khứ, mà còn trao cho công chúng lý do để gìn giữ ký ức ấy.
