Quy hoạch phải mở đường cho không gian công cộng
Quy hoạch Nha Trang là quá trình định hình cách sử dụng đất, hạ tầng và không gian công cộng để thành phố phát triển có trật tự, đồng thời bảo đảm lợi ích của cư dân. Tại khu vực phía đông đường 2-4, phường Bắc Nha Trang đang lấy ý kiến tổ chức, cá nhân và cộng đồng về điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000, tạo cơ sở pháp lý cho dự án Công viên đa chức năng Hòn Chồng.
Đề xuất liên quan ô đất cây xanh công cộng CX-C4.1, rộng gần 8,2ha, thuộc khu đất Nha Trang Sao cũ. Tầng cao tối đa được đề xuất tăng từ 1 lên 6 tầng, hệ số sử dụng đất từ 0,05 lên 0,3 lần, trong khi diện tích và mật độ xây dựng gộp tối đa được giữ nguyên. Đây là thay đổi đáng kể, nên việc lấy ý kiến không thể chỉ là thủ tục: công chúng cần được giải thích rõ phần xây dựng sẽ phục vụ công viên ra sao và giới hạn phát triển được bảo đảm thế nào.
Lý do thúc đẩy phương án là khu đất nằm bên vịnh, giữa hai danh thắng quốc gia Hòn Chồng – Hòn Đỏ, nhưng đã bỏ hoang gần 10 năm; tình trạng cỏ mọc, nước đọng ô nhiễm và tệ nạn từng ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực. Tỉnh đã cho phép Geleximco Miền Nam nghiên cứu, lập báo cáo khả thi theo phương thức PPP, hợp đồng xây dựng – chuyển giao. Sau khi dự án được phê duyệt, tỉnh sẽ lựa chọn nhà đầu tư theo quy định. Bước tiếp theo cần bảo đảm công khai, minh bạch và không làm tổn hại quyền lợi người dân.
Vĩnh Lương: quy mô lớn đòi hỏi chuẩn bị tương xứng
Một tín hiệu khác của phát triển đô thị Khánh Hòa là việc HĐND tỉnh thông qua danh mục dự án phải thu hồi đất tại kỳ họp ngày 15/10/2026. Danh mục gồm 10 dự án, tổng diện tích 823,89ha, trong đó có khu đô thị hỗn hợp Vĩnh Lương tại phường Bắc Nha Trang. Việc đưa dự án vào danh mục là một bước triển khai, không có nghĩa toàn bộ đất đã được thu hồi ngay; sự phân biệt này cần được nói rõ để tránh tạo cảm giác việc chuyển đổi đã hoàn tất.
Vĩnh Lương có diện tích 254,55ha, tổng vốn đầu tư gần 49.005 tỷ đồng, dự kiến phục vụ khoảng 11.709 người. Quy mô nhà ở gồm 6.095 căn thương mại và 710 căn xã hội. Theo định hướng, dự án dành 95,79ha cho vui chơi, giải trí công cộng và cây xanh, cùng các quỹ đất cho thương mại, dịch vụ, giao thông, y tế và giáo dục. Những con số này cho thấy đây không chỉ là dự án nhà ở mà là một cấu phần đô thị lớn; chất lượng của nó sẽ phụ thuộc vào việc các tiện ích công cộng có được thực hiện đúng tiến độ, không bị lép vế trước phần phát triển thương mại.
Dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và sẽ lựa chọn nhà đầu tư thông qua đấu thầu. Đấu thầu và thu hồi đất cần đi cùng công bố thông tin rõ ràng về tiến độ, quy hoạch chi tiết và tác động đến cộng đồng. Với quy mô dân số dự kiến, kết nối giao thông, trường học, y tế và không gian xanh không nên là những hạng mục để bổ sung sau khi nhà ở đã hình thành. Đây là phép thử quan trọng đối với cách Khánh Hòa cân bằng tốc độ phát triển với khả năng đáp ứng dịch vụ đô thị.
Vĩnh Xuân đưa hạ tầng từ kế hoạch ra công trường
Trong khi hai nội dung trên còn ở giai đoạn điều chỉnh quy hoạch và chuẩn bị thủ tục, hạ tầng đô thị Nha Trang tại Vĩnh Xuân đã có bước triển khai cụ thể. Sáng 27/10, Ban Quản lý Dự án Phát triển tỉnh Khánh Hòa khởi công hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu đô thị – công viên – trung tâm hành chính tại tổ dân phố Vĩnh Xuân, phường Nam Nha Trang.
Dự án rộng 16,68ha, tổng mức đầu tư hơn 321 tỷ đồng, gồm san nền, đường giao thông, thoát nước mưa và nước thải, cấp nước sinh hoạt, điện, chiếu sáng, thông tin liên lạc và cây xanh. Đây là phần việc ít tạo hình ảnh hào nhoáng hơn các khu đô thị mới, nhưng lại quyết định khu vực có thể vận hành an toàn, thuận tiện hay không. Hệ thống thoát nước, cấp nước và giao thông phải được làm đồng bộ ngay từ đầu, thay vì để cư dân gánh hậu quả của hạ tầng thiếu hụt.
Công trình hướng đến phục vụ khu vực mới phía tây Nha Trang, hoàn thiện hạ tầng kinh tế – xã hội và nâng chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp; kế hoạch dự kiến hoàn thành vào tháng 10/2027. Ba động thái – lấy ý kiến quy hoạch, đưa dự án lớn vào danh mục thu hồi đất và khởi công hạ tầng – cho thấy phát triển đô thị Khánh Hòa đang diễn ra ở nhiều tầng nấc cùng lúc. Nhưng tốc độ chỉ có ý nghĩa khi đi kèm trách nhiệm giải trình, kết nối hạ tầng và không gian sống thực chất. Thước đo cuối cùng không phải số dự án được công bố, mà là lợi ích người dân nhận được.
