Mặt bằng – điểm nghẽn lớn nhất trên hai tuyến huyết mạch
Đà Nẵng đang tập trung tháo gỡ các vướng mắc về giải phóng mặt bằng trên Quốc lộ 14E và đường ven biển 129, vì chính mặt bằng là nút thắt lớn nhất kìm hãm tiến độ hai dự án giao thông trọng điểm này và làm chậm hiệu quả đầu tư, an toàn giao thông cũng như sự kết nối vùng của thành phố.Đà Nẵng xác định rất rõ: nếu không xử lý dứt điểm chuyện bồi thường, tái định cư và bàn giao đất, mọi nỗ lực thi công hay cam kết tiến độ chỉ là khẩu hiệu. Ngày 18/9, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng trực tiếp kiểm tra dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14E và Dự án Hoàn thiện đường ven biển 129 (Võ Chí Công) – thành phần 2, đồng thời yêu cầu các đơn vị phải tập trung gỡ các vướng mắc cuối cùng, không để dự án tiếp tục chậm trễ. Đây là cách tiếp cận đi thẳng vào căn nguyên thay vì tiếp tục đổ lỗi cho “khó khăn khách quan”.
Quốc lộ 14E Đà Nẵng: chạy nước rút nhưng vẫn vướng 28 hộ dân
Quốc lộ 14E Đà Nẵng là tuyến giao thông dài hơn 71 km với tổng mức đầu tư hơn 1.800 tỷ đồng, đi qua 7 xã và được xem là trục huyết mạch kết nối khu vực phía nam thành phố. Dù khởi công từ tháng 2/2023 và đến nay đã đạt khoảng 83–93% khối lượng các gói thầu xây lắp, tiến độ dự án vẫn bị níu lại bởi mặt bằng: vẫn còn 28 hộ chưa bàn giao đất.
Điều đáng nói là sự chậm trễ không chỉ nằm trên giấy. Khu vực nút cầu vượt đường sắt ở xã Thăng Bình đã trở thành nỗi ám ảnh của người dân với đường lầy lội mùa mưa, bụi mù mùa nắng và nguy cơ mất an toàn giao thông thường trực. Khi người dân phải đánh đổi sự an toàn hàng ngày cho một công trình “chậm kéo dài nhiều năm”, trách nhiệm không thể tiếp tục bị dàn trải. Lãnh đạo thành phố đã yêu cầu cầu vượt đường sắt phải hoàn thành trong ngày 30/9 và toàn bộ công trình hoàn thành trong tháng 10, đồng thời chỉ đạo san gạt, xử lý nền đường để bảo đảm việc đi lại trong mùa mưa. Đây là tối thiểu mà dự án nợ người dân.
Đường ven biển 129: 3 km chưa bàn giao, cả tuyến chậm nhịp
Nếu Quốc lộ 14E bị kéo lùi bởi vài chục hộ dân chưa giao đất, thì đường ven biển 129 (Võ Chí Công) – thành phần 2 lại kẹt ở 3 km mặt bằng chưa liên tục. Dự án dài khoảng 23,1 km, tổng mức đầu tư hơn 2.056 tỷ đồng, kết nối từ đường Võ Chí Công với Quốc lộ 1A và Quốc lộ 14H, được chia thành ba gói thầu xây lắp. Đến giữa tháng 9, giá trị xây lắp mới đạt 264 trên tổng 492 tỷ đồng, trong khi 20,1/23,1 km đã được bàn giao nhưng mặt bằng bị “đứt đoạn”, nhiều đoạn không có đường tiếp cận để đưa máy móc vào thi công.
Đây là minh chứng điển hình cho việc nếu không xử lý triệt để giải phóng mặt bằng, phần mặt bằng đã giao cũng bị lãng phí. Hiện còn khoảng 3 km liên quan 26 thửa đất nông nghiệp, đất trồng cây lâu năm và 49 thửa đất ở chưa bàn giao. Việc để một vài chục thửa đất làm chậm cả tuyến đường chiến lược là cái giá quá đắt. Lãnh đạo thành phố đã yêu cầu các xã Thăng Điền, Thăng Trường, Thăng An, Thăng Bình và Duy Nghĩa cùng Trung tâm Phát triển quỹ đất tập trung giải quyết dứt điểm bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư, phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/10.
Cách làm mới: chốt hạn, cưỡng chế và trách nhiệm song hành
Điểm đáng chú ý là lần này Đà Nẵng không chỉ nói chung chung về “đẩy nhanh giải phóng mặt bằng” mà gắn trách nhiệm bằng các mốc thời hạn và biện pháp cụ thể. Ban Quản lý dự án đã đề nghị các địa phương vận động người dân nhận tiền bồi thường, bàn giao đất nông nghiệp và đất cây lâu năm, đồng thời yêu cầu hoàn tất bàn giao các thửa đất ở trong tháng 9. Phó Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu xử lý dứt điểm các trường hợp chưa nhận tiền, giao Trung tâm Phát triển quỹ đất lập và ban hành quyết định cưỡng chế, tổ chức cưỡng chế trước ngày 15/10; tất cả trường hợp cần cưỡng chế phải hoàn thành trước ngày 30/10 để dứt điểm toàn tuyến đường Võ Chí Công, đường 129 giai đoạn 2.
Cách tiếp cận này thể hiện quan điểm rõ ràng: quyền lợi người dân phải được tôn trọng, vận động phải đi trước, nhưng không thể để số ít hộ cố tình chây ì níu dự án cho cả cộng đồng. Cùng lúc, thành phố cũng thừa nhận các khó khăn thực tế khác như khan hiếm nguồn cấp phối đá dăm loại I và biến động giá vật liệu, nhưng xác định mặt bằng vẫn là khâu quyết định tiến độ. Đây là một thông điệp đáng chú ý: không viện cớ “thiếu vật liệu” để che lấp sự chậm trễ trong chính sách và tổ chức thực hiện.
Từ quyết tâm đến kết quả: thử thách niềm tin của người dân
Hai dự án giao thông trọng điểm này là phép thử cho cả hệ thống Đà Nẵng về khả năng biến cam kết thành kết quả cụ thể. Ban điều hành dự án Quốc lộ 14E khẳng định đang quyết tâm hoàn thành cầu vượt đường sắt trong ngày 30/9 và toàn bộ công trình vào ngày 30/10, trong khi lãnh đạo thành phố nêu mục tiêu tổ chức khánh thành, hoàn tất tuyến đường này trong tháng 10/2026. Một câu nói đáng trích lại là: “Với sự quyết liệt như vậy, đối với đường 14E, chúng tôi sẽ tổ chức khánh thành, hoàn tất tuyến đường này trong tháng 10/2026”.
Người dân sẽ không đánh giá qua những phát biểu mà qua con đường họ đi hằng ngày có còn lầy lội, bụi mù hay không; nhà thầu có thi công liên tục trên toàn tuyến hay vẫn “chắp vá” vì thiếu mặt bằng. Đà Nẵng đã chọn đúng vấn đề khi coi giải phóng mặt bằng là điểm nghẽn then chốt; giờ là lúc chứng minh rằng các mốc thời gian, kế hoạch cưỡng chế và lời hứa tiến độ không chỉ nằm trên biên bản kiểm tra. Nếu thành phố giữ được đà quyết liệt này đến cùng, Quốc lộ 14E và đường ven biển 129 sẽ không còn là những “dự án chậm kéo dài nhiều năm”, mà trở thành ví dụ cho cách làm hạ tầng minh bạch, có trách nhiệm và ưu tiên lợi ích cộng đồng.
