Quốc lộ 14E Đà Nẵng: vì sao phải tăng tốc ngay lúc này?
Quốc lộ 14E Đà Nẵng là dự án cải tạo, nâng cấp tuyến giao thông huyết mạch dài hơn 71km, tổng mức đầu tư hơn 1.800 tỉ đồng, đóng vai trò kết nối nhiều xã khu vực phía nam với các tuyến quốc lộ quan trọng và là một trong những trục xương sống của hạ tầng vận tải Đà Nẵng, nên tiến độ triển khai và chất lượng hoàn thành của dự án này tác động trực tiếp đến an toàn, năng lực lưu thông cũng như cơ hội phát triển kinh tế địa phương.
Ngày 18-9, Phó Chủ tịch UBND TP Trần Nam Hưng kiểm tra các dự án trọng điểm phía nam và yêu cầu “tập trung tháo gỡ vướng mắc cuối cùng tại dự án cải tạo nâng cấp Quốc lộ 14E, không để dự án tiếp tục chậm trễ”. Việc siết lại kỷ luật tiến độ là phản ứng muộn nhưng cần thiết với một dự án đã bị “treo” quá lâu, trong khi người dân hằng ngày phải đi qua đoạn đường lầy lội mùa mưa, bụi mù ngày nắng và tiềm ẩn tai nạn. Đà Nẵng không còn nhiều dư địa cho sự chậm trễ khi toàn bộ chiến lược hạ tầng vận tải đang xoay quanh trục quốc lộ này.
Giải phóng mặt bằng giao thông: điểm nghẽn lớn nhất, phép thử niềm tin
Lãnh đạo thành phố thẳng thắn thừa nhận Quốc lộ 14E chậm tiến độ do nhiều nguyên nhân, nhưng “khó khăn lớn tập trung ở công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư”. Đây là câu chuyện quen thuộc trong hầu hết dự án đường bộ Đà Nẵng: thủ tục đất đai, đơn giá bồi thường, bố trí tái định cư kéo dài khiến nhà thầu không thể thi công đồng bộ.
Hiện dự án vẫn còn vướng mặt bằng của 11 hộ dân tại khu vực thi công, dù công trình đã đạt khoảng 93% khối lượng. Khi chỉ còn vài nút thắt, mỗi ngày chậm trễ là thêm một ngày người dân chịu cảnh giao thông nguy hiểm quanh nút cầu vượt đường sắt – “nỗi ám ảnh” của họ trong suốt thời gian thi công. Việc UBND xã Thăng Bình cam kết bàn giao mặt bằng vào ngày 10-10 không chỉ là mốc kỹ thuật, mà còn là phép thử niềm tin: chính quyền có dám kiên quyết bảo vệ lợi ích số đông, song song với đảm bảo quyền lợi chính đáng của từng hộ dân.
Không chỉ 14E: khi Đà Nẵng “chạy đua” trên nhiều mặt trận hạ tầng
Quốc lộ 14E không đứng một mình. Thành phố đang cùng lúc đẩy mạnh các dự án đường bộ Đà Nẵng khác, đặc biệt là tuyến ven biển 129 (Võ Chí Công) – một trục quan trọng của hạ tầng vận tải Đà Nẵng. Dự án hoàn thiện đường ven biển 129 gồm 2 dự án thành phần, tổng mức đầu tư hơn 2.056 tỉ đồng. Riêng dự án thành phần 2 dài hơn 23km, giá trị xây lắp đã đạt 264/492 tỉ đồng, nhưng vẫn còn khoảng 3km chưa được bàn giao mặt bằng do liên quan 26 thửa đất nông nghiệp, đất trồng cây lâu năm và 49 thửa đất ở.
Phó Chủ tịch Trần Nam Hưng đã giao các xã Thăng Điền, Thăng Trường, Thăng An, Thăng Bình và Duy Nghĩa phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất, phải giải quyết dứt điểm bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư trước ngày 30-10. Cùng lúc, dự án kè biển được yêu cầu hoàn thành theo mốc 30-9. Sự “chạy đua” này cho thấy Đà Nẵng đang áp dụng một nhịp chỉ huy thống nhất: nếu không tháo gỡ mặt bằng kịp thời, mọi kế hoạch nâng cấp hạ tầng đều chỉ nằm trên giấy.
Tăng tốc thi công: từ chỉ đạo trên giấy đến thay đổi trên mặt đường
Ở góc độ kỹ thuật thi công, các nhà thầu khẳng định chỉ cần giải phóng mặt bằng giao thông trọn vẹn, họ có thể tăng tốc để kịp các mốc đã ấn định. Ban điều hành cho biết các hạng mục còn lại của Quốc lộ 14E tập trung vào cầu vượt đường sắt, cầu Tân Bình và tuyến đường tránh. “Chúng tôi đang quyết tâm theo chỉ đạo của UBND thành phố là cầu vượt đường sắt hoàn thành trong ngày 30-9 và toàn bộ công trình hoàn thành vào ngày 30-10”, Giám đốc Ban điều hành dự án Quế Hải Trung nhấn mạnh.
Vấn đề là người dân cần thấy thay đổi cụ thể trên công trường: nền đường được san gạt, giảm lầy lội và bụi, các lối đi tạm an toàn hơn trong mùa mưa. Khi UBND thành phố yêu cầu Ban quản lý dự án xử lý nền đường để bảo đảm lưu thông, đó là tín hiệu tích cực nhưng phải được giám sát chặt. Quyết định trên giấy chỉ có ý nghĩa khi nó biến thành mặt đường êm thuận và những cây cầu hoàn thành đúng hẹn.
Kết luận: hạ tầng chỉ có ý nghĩa khi phục vụ người đi đường
Đà Nẵng đang đứng trước một bước ngoặt: hoặc biến các cam kết tiến độ thành công trình hoàn thiện, hoặc tiếp tục để Quốc lộ 14E và tuyến ven biển 129 trở thành ví dụ mới cho sự chậm trễ. Các con số hàng nghìn tỉ đồng hay hàng chục ki-lô-mét mặt đường chỉ là dữ liệu trên báo cáo nếu người dân vẫn phải len lỏi qua công trường lầy lội, đầy bụi và tiềm ẩn tai nạn.
Bài học rõ ràng: muốn nâng chất hạ tầng vận tải Đà Nẵng, chìa khóa nằm ở kỷ luật giải phóng mặt bằng và trách nhiệm với sinh kế, an toàn của cư dân hai bên đường. Khi những nút thắt mặt bằng được tháo gỡ, nhà thầu có điều kiện để tăng tốc thi công, còn thành phố thì có thêm một minh chứng rằng đầu tư công không chỉ là con số, mà là những tuyến đường thông thoáng, an toàn và giàu cơ hội phát triển.
