Nút thắt Quốc lộ 14B: cửa ngõ chiến lược thành điểm nghẽn khó chịu
Nút giao Quốc lộ 14B Đà Nẵng với cao tốc Đà Nẵng Quảng Ngãi và đường tránh Nam hầm Hải Vân là điểm giao cắt then chốt nối cảng, nội đô, cao tốc và Tây Nguyên, nên bất kỳ ùn tắc giao thông kéo dài nào tại đây đều nhanh chóng biến thành điểm nghẽn cho cả vận tải hàng hóa lẫn đi lại hằng ngày của người dân, đòi hỏi thành phố phải xử lý bằng một chiến lược vừa cấp bách vừa dài hạn.
Điều đáng nói là tình trạng ùn ứ tại nút giao thông này không còn là sự cố nhất thời, mà đã trở thành “bài kiểm tra năng lực” tổ chức giao thông và điều hành dự án hạ tầng của Đà Nẵng. Trong thời gian thi công các hạng mục tại nút giao Quốc lộ 14B - cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, ùn tắc cục bộ xuất hiện nhiều thời điểm, ảnh hưởng trực tiếp việc đi lại và hoạt động vận tải. Cửa ngõ vốn được kỳ vọng giải tỏa áp lực cho nội đô lại đang tự biến mình thành điểm cản trở. Nếu thành phố chỉ dựa vào lực lượng CSGT đứng đường để “chữa cháy”, bài toán này sẽ không bao giờ dứt.
Công trường đang mở và thực trạng ùn tắc: vì sao lại tệ đến vậy?
Ngày 21/9, Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Đà Nẵng phải triệu tập hội nghị khẩn đánh giá an toàn giao thông tại khu vực nút giao Quốc lộ 14B - cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi - đường tránh Nam hầm Hải Vân, đồng thời bàn phương án xử lý trong giai đoạn vừa thi công vừa khai thác. Việc phải họp giữa mùa mưa cho thấy bài toán đã vượt khỏi phạm vi xử lý thường ngày của lực lượng điều tiết.
Nguyên nhân gốc không mới nhưng bị kéo dài quá lâu: nút giao đang trong quá trình thi công, nhiều đoạn nền đường chưa hoàn thiện, mặt đường xuất hiện ổ gà, không bảo đảm điều kiện lưu thông khiến xe buộc phải giảm tốc mạnh. Cùng lúc đó, công trường phải phong tỏa một số vị trí để làm, trong khi lưu lượng phương tiện qua nút vẫn rất lớn, tạo xung đột liên tục. Có thời điểm, cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi ùn tắc từ Km0 đến Km5, còn đường tránh Nam hầm Hải Vân bị dồn xe từ Km32 đến Km20. Đây không chỉ là bất tiện, mà là cảnh báo về rủi ro an toàn nếu dự án tiếp tục chậm chạp.
Giải pháp trước mắt: phân luồng linh hoạt nhưng không thể kéo dài mãi
Trước áp lực ùn tắc, phản ứng nhanh nhất của Đà Nẵng là tăng lực lượng tại chỗ. CSGT được bố trí thường xuyên có mặt tại khu vực nút giao để điều tiết, phân luồng, hướng dẫn phương tiện và xử lý tình huống phát sinh. Ngay cả trong những ngày mưa lớn, mặt đường lầy lội, cán bộ chiến sĩ vẫn phải bám hiện trường để duy trì giao thông an toàn, hạn chế ùn tắc kéo dài. Đây là nỗ lực đáng ghi nhận, nhưng cũng là dấu hiệu cho thấy hạ tầng chưa làm tròn vai, buộc con người phải “gánh” thay.
Về tổ chức giao thông, các bên được yêu cầu rà soát các bất cập, bổ sung biển báo, xử lý các vị trí mặt đường xuống cấp, tính toán phương án phân luồng linh hoạt theo lưu lượng từng thời điểm. Ban quản lý dự án chỉ đạo cho thông xe tạm một nhánh trên cầu vượt QL14B hướng Cẩm Lệ đi Đại Lộc, giảm bớt một đường tạm dưới nút để giảm giao cắt, đồng thời đẩy nhanh các tuyến rẽ phải quan trọng nhằm “xả bớt” lưu lượng đổ vào trung tâm nút giao. Đây là các giải pháp kỹ thuật hợp lý, nhưng vẫn mang tính “vá víu” trong khung hạ tầng hiện hữu.
Chiến lược dài hạn: hoàn thiện nút giao đặc biệt, không để dự án dang dở thêm lần nữa
Cốt lõi của câu chuyện ùn tắc tại Quốc lộ 14B Đà Nẵng nằm ở chỗ dự án nút giao này đã bị dang dở từ năm 2018 do vướng giải phóng mặt bằng. Việc kéo dài tình trạng “nửa công trường, nửa đường đang khai thác” suốt nhiều năm là nguyên nhân sâu xa khiến bất kỳ biến động lưu lượng nào cũng dễ biến thành khủng hoảng. Chỉ đến tháng 5/2025, Chính phủ mới giao UBND TP Đà Nẵng tiếp nhận hạng mục và giao Ban quản lý dự án giao thông và nông nghiệp làm chủ đầu tư công trình giao thông cấp đặc biệt, với tổng mức đầu tư gần 538 tỷ đồng, khởi công tháng 12/2025, dự kiến hoàn thành tháng 6/2027.
Quy mô kỹ thuật của nút giao được nâng cấp tương xứng với vai trò cửa ngõ: tận dụng 4 nhánh rẽ phải đã thi công, bổ sung 4 nhánh rẽ trái gián tiếp, xây cầu vượt QL14B qua cao tốc, mở rộng cầu trên tuyến cao tốc Hòa Liên - Túy Loan và đoạn chui dưới cầu để đồng bộ kết nối. Nếu các mốc tiến độ này được giữ đúng, nút giao sẽ không còn là điểm nghẽn triền miên mà trở thành “bộ lọc lưu lượng” cho cả hệ thống cao tốc Đà Nẵng Quảng Ngãi, đường Hồ Chí Minh và trục vào trung tâm thành phố. Vấn đề là Đà Nẵng phải chịu trách nhiệm đến cùng với tiến độ, thay vì lặp lại vết xe dự án bỏ lửng trước đây.
Bài học cho Đà Nẵng: hạ tầng giao thông phải đi trước một bước
Cách Đà Nẵng xử lý nút giao thông Quốc lộ 14B không chỉ là câu chuyện cục bộ của một công trình, mà là bài kiểm tra tư duy phát triển đô thị dựa trên mạng lưới kết nối vùng. Thành phố đang chọn hướng đi đúng khi kết hợp hai tầng giải pháp: “giữ đường thở” cho giao thông hiện tại bằng phân luồng linh hoạt, tăng cường lực lượng và sửa chữa mặt đường kịp thời, đồng thời chốt lại một lộ trình đầu tư hạ tầng quy mô lớn với mốc thời gian, trách nhiệm rõ ràng.
Tuy vậy, để quốc lộ 14B Đà Nẵng thực sự phát huy vai trò cửa ngõ, thành phố cần coi việc hạn chế ùn tắc giao thông tại nút giao này là ưu tiên chiến lược, chứ không chỉ là “xử lý sự cố” mỗi mùa cao điểm. Công khai tiến độ, ràng buộc trách nhiệm nhà thầu, phối hợp chặt giữa cơ quan giao thông, công an, chính quyền cơ sở và doanh nghiệp vận tải phải trở thành cơ chế thường xuyên, không đợi đến lúc ùn tắc từ Km0 đến Km5 trên cao tốc mới họp bàn giải pháp. Khi hạ tầng được chuẩn bị đi trước một bước, những cuộc họp khẩn vì tắc đường sẽ ít dần đi – đó mới là thước đo thành công thực sự.
